Исаева, Марина Валентиновна

Исаева, Марина Валентиновна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Չինաստանում աշխարհի և պետության մասին պատկերացումները III–VI դարերում (ըստ նորմատիվ պատմագրական երկերի)

Աշխատությունը նվիրված է III–VI դարերի Չինաստանում աշխարհի, պետության, հասարակական կարգի և քաղաքական իշխանության վերաբերյալ ձևավորված պատկերացումների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով տվյալ ժամանակաշրջանի նորմատիվ պատմագրական երկերի տեղեկությունների վրա։ Այն անդրադառնում է չինական ավանդական աշխարհայացքի այն հիմնարար սկզբունքներին, որոնց միջոցով ընկալվում և մեկնաբանվում էին տիեզերքի կառուցվածքը, աշխարհի կարգավորվածությունը, պետության տեղն ու նշանակությունը համընդհանուր աշխարհակարգում, ինչպես նաև իշխանության ծագման, օրինականության և կառավարման բարոյական հիմքերի հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Չինաստանում պետության մասին պատկերացումները սերտորեն կապված էին տիեզերաբանական, փիլիսոփայական, բարոյական և քաղաքական հայեցակարգերի հետ։ Պետությունը դիտարկվում էր ոչ միայն որպես տարածքային և վարչական միավոր, այլև որպես համընդհանուր ներդաշնակության պահպանման, հասարակական հարաբերությունների կարգավորման և բարոյական սկզբունքների իրագործման կարևորագույն հաստատություն։ Նորմատիվ պատմագրական երկերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին պատմական իրադարձությունները, կառավարիչների գործունեությունը, քաղաքական փոփոխություններն ու պետական կառավարման տարբեր ձևերը ներկայացվում տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների շրջանակում։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են իշխանության և հասարակության փոխհարաբերությունների, տիրակալի պարտականությունների, պետական կարգի կայունության, քաղաքական օրինականության և պատմական շարունակականության վերաբերյալ ընդունված մոտեցումները։ III–VI դարերը Չինաստանի պատմության մեջ առանձնահատուկ ժամանակաշրջան էին՝ նշանավորվելով քաղաքական մասնատվածությամբ, տարբեր իշխանությունների ու դինաստիաների գոյությամբ, սոցիալական և գաղափարական փոփոխություններով։ Այս պայմաններում աշխարհի և պետության վերաբերյալ պատկերացումները ձեռք էին բերում նոր մեկնաբանություններ՝ միաժամանակ պահպանելով չինական քաղաքական մտքի և պատմագրական ավանդույթի հիմնարար սկզբունքները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պատմագրության՝ որպես պատմական փաստերի արձանագրման միջոցից բացի, գաղափարական և քաղաքական պատկերացումների ձևավորման ու տարածման գործիքի դիտարկումը։ Նորմատիվ պատմական երկերը ոչ միայն ներկայացնում էին անցյալի իրադարձությունները, այլև սահմանում էին այն չափանիշները, որոնցով գնահատվում էին քաղաքական իշխանությունը, պետական կառավարման արդյունավետությունը, տիրակալների վարքագիծը և հասարակական կարգի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի չինական պատմական գիտակցության, պետական մտածողության և ավանդական աշխարհայացքի առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում Չինաստանի միջնադարյան պատմությամբ, արևելյան քաղաքական փիլիսոփայությամբ, պատմագրության տեսությամբ, պետական գաղափարախոսությամբ և քաղաքակրթությունների զարգացման օրինաչափություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ նպաստելով նաև հին և միջնադարյան Չինաստանի քաղաքական ու մտավոր մշակույթի ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-20
Չինաստանում աշխարհի և պետության մասին պատկերացումները III–VI դարերում (ըստ նորմատիվ պատմագրական երկերի)

Free

Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more