Խաչատրյան, Ռաֆիկ Աղասու

Խաչատրյան, Ռաֆիկ Աղասու

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Mathematics

Метод шатров в теории многозначных отображений в негладких задачах оптимизации

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ոչ հարթ օպտիմալացման խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բազմարժեք արտապատկերումների տեսության շրջանակում, և կենտրոնանում է «վրանների մեթոդի» կիրառման վրա։ Աշխատանքի հիմնական թեման մաթեմատիկական օպտիմալացման այն խնդիրներն են, որոնցում նպատակային ֆունկցիաները կամ սահմանափակումները կարող են չունենալ սովորական ածանցյալներ, իսկ համապատասխան լուծումների կամ թույլատրելի կետերի նկարագրության համար անհրաժեշտ է աշխատել մի քանի հնարավոր արժեքներ ունեցող արտապատկերումների հետ։ Բազմարժեք արտապատկերումը յուրաքանչյուր մուտքային տարրի համապատասխանեցնում է ոչ թե մեկ, այլ արժեքների բազմություն, ինչի պատճառով դասական ֆունկցիոնալ և դիֆերենցիալ մոտեցումները հաճախ բավարար չեն։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նման օբյեկտների երկրաչափական և անալիտիկ հատկությունները, ինչպես նաև դրանց միջոցով օպտիմալացման խնդիրների ձևակերպման ու լուծման հնարավորությունները։ Վրանների մեթոդը դիտարկվում է որպես գործիք, որը թույլ է տալիս ուսումնասիրել բազմարժեք արտապատկերումների տեղային կառուցվածքը և կառուցել համապատասխան մոտարկումներ կամ երկրաչափական պայմաններ։ Հատուկ նշանակություն ունեն ոչ հարթ խնդիրների համար կիրառելի ընդհանրացված ածանցյալների, տանգենսային և նորմալ կոնների, տեղային մոտարկումների և այլ ընդհանրացված վերլուծական միջոցների գաղափարները։ Այսպիսի մեթոդները հնարավորություն են տալիս ստանալ օպտիմալության անհրաժեշտ պայմաններ նույնիսկ այն դեպքերում, երբ դասական Ֆերմայի կամ Լագրանժի պայմանները ուղղակիորեն կիրառելի չեն։ Աշխատանքի շրջանակում քննարկվող մոտեցումը կարող է օգտագործվել նաև սահմանափակումներով օպտիմալացման խնդիրների, դիֆերենցիալ ներառումների և բազմարժեք օպերատորներով նկարագրվող մաթեմատիկական մոդելների ուսումնասիրության համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե ինչ պայմաններում է հնարավոր բազմարժեք արտապատկերումների հատկությունները կապել օպտիմալ լուծումների գոյության, կայունության և բնութագրման հետ։ Ներկայացված տեսական արդյունքները հատկապես արժեքավոր են ֆունկցիոնալ վերլուծության, ոչ հարթ անալիզի և օպտիմալացման ժամանակակից տեսության տեսանկյունից, քանի որ դրանք ընդլայնում են դասական մեթոդների կիրառելիության շրջանակը դեպի ավելի բարդ և ոչ կանոնավոր մաթեմատիկական համակարգեր։ Աշխատանքը նախատեսված է հիմնականում մաթեմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ոչ հարթ օպտիմալացմամբ, բազմարժեք արտապատկերումների տեսությամբ և ընդհանրացված դիֆերենցիալ մեթոդներով։

Updated: 2026-09-16
Метод шатров в теории многозначных отображений в негладких задачах оптимизации

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book6 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more