Քոչարյան, Արա Ժորայի

Քոչարյան, Արա Ժորայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Medicine

О регуляции мозгового кровообращения в условиях гипокинезии

Աշխատությունը նվիրված է շարժողական ակտիվության երկարատև սահմանափակման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման ֆիզիոլոգիական և հարմարվողական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ուղեղային արյունահոսքի փոփոխությունները և այն կարգավորիչ համակարգերն են, որոնք ապահովում են գլխուղեղի հյուսվածքների համապատասխան արյունամատակարարումն ու նյութափոխանակային պահանջների բավարարումը օրգանիզմի ֆիզիկական ակտիվության նվազման պայմաններում։ Քննվում է հիպոկինեզիայի ազդեցությունը ընդհանուր և տարածաշրջանային հեմոդինամիկայի վրա՝ ուշադրություն դարձնելով անոթային տոնուսի, զարկերակային ճնշման, սրտանոթային համակարգի գործունեության և ուղեղային անոթների ինքնակարգավորման փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում այն մեխանիզմներին, որոնց շնորհիվ ուղեղային անոթային համակարգը կարող է որոշակի սահմաններում պահպանել համեմատաբար կայուն արյունամատակարարում՝ չնայած ընդհանուր շրջանառության ցուցանիշների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են նյարդային, հումորալ և նյութափոխանակային կարգավորման գործոնները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր վերափոխումները շարժողական ակտիվության սահմանափակման ընթացքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անոթային պատի ֆունկցիոնալ վիճակի, գլխուղեղի տարբեր շրջանների արյունամատակարարման և օրգանիզմի հարմարվողական պատասխանների գնահատումը։ Հիպոկինեզիան դիտարկվում է որպես գործոն, որը կարող է ազդել սրտանոթային համակարգի ընդհանուր հարմարվողական հնարավորությունների վրա և պայմանավորել արյան շրջանառության կարգավորման մեխանիզմների աստիճանական վերակազմավորում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների փոփոխությունները շարժողական սահմանափակման տարբեր փուլերում՝ պարզելու համար վաղ և ավելի երկարատև հարմարվողական արձագանքների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բնականոն շարժողական ակտիվության վերականգնման ժամանակ շրջանառության համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններին և հարմարվողական գործընթացների հնարավոր դարձելիությանը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են երկարատև անշարժության կամ սահմանափակ շարժունակության ֆիզիոլոգիական հետևանքների ընդհանուր ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաֆիզիոլոգիայի, սրտանոթային ֆիզիոլոգիայի և հեմոդինամիկայի մոտեցումները՝ շարժողական ակտիվության նվազման պայմաններում գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորման օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։

Updated: 2026-09-22
О регуляции мозгового кровообращения в условиях гипокинезии

Free

Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book9 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more