О регуляции мозгового кровообращения в условиях гипокинезии

Գրականություն

Րաֆֆու «Խենթը» հայ գրականության նշանավոր պատմական-հասարակական վեպերից է, որն անդրադառնում է հայ ժողովրդի ազգային կյանքի բարդ իրադրությանը, ազատության ձգտմանը, հասարակական ինքնագիտակցության ձևավորմանը և ազգային ապագայի վերաբերյալ մտահոգություններին։ Ստեղծագործության գործողությունները կապված են ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակաշրջանի և Արևմտյան Հայաստանի հայ բնակչության վիճակի հետ։ Վեպի կենտրոնական կերպարը՝ Վարդանը, ներկայացվում է որպես առաջադեմ մտածողությամբ, ազգային ցավով և ազատագրական իդեալներով առաջնորդվող անհատ, որի գաղափարներն ու գործողությունները հաճախ հակադրվում են պահպանողական մտածողությանը, անգործությանը և ճակատագրապաշտությանը։ «Խենթ» բնորոշումը ձեռք է բերում խորհրդանշական իմաստ․ այն հասարակության կողմից անսովոր կամ անհասկանալի համարվող մարդու կերպարն է, որը համարձակվում է քննադատել գոյություն ունեցող կարգերը և պատկերացնել ավելի ազատ ու արդար ապագա։ Վեպում կարևոր տեղ են զբաղեցնում ազգային ինքնապաշտպանության, կրթության, գիտելիքի, հասարակական վերափոխման և ժողովրդի ինքնուրույն զարգացման գաղափարները։ Հեղինակը բացահայտում է նաև պատմական իրադարձությունների ազդեցությունը հասարակ մարդկանց կյանքի վրա՝ ներկայացնելով անապահովության, բռնության, սոցիալական անհավասարության և ազգային իրավունքների սահմանափակման պայմաններում ձևավորվող մարդկային հարաբերությունները։ Ստեղծագործության գեղարվեստական առանձնահատկություններից են գաղափարական սուր հակադրությունները, հերոսների աշխարհայացքային բախումները, պատմական իրադարձությունների և անձնական ճակատագրերի միահյուսումը, ինչպես նաև հրապարակախոսական շեշտադրումները։ Վեպը ոչ միայն պատմական ժամանակաշրջանի գեղարվեստական պատկերում է, այլև ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական առաջընթացի մասին մտորումների արտահայտություն։ Այն նշանակալի դեր ունի հայ ազգային վեպի զարգացման պատմության մեջ և շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին՝ իր բարձրացրած ազատության, պատասխանատվության, հայրենասիրության ու հասարակության ապագայի վերաբերյալ հարցերով։

Լեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու գիտաֆանտաստիկ գրականության դիսկուրսի լեզվաոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բանականի և երևակայականի փոխհարաբերության համատեքստում։ Քննարկվում են գիտաֆանտաստիկ ստեղծագործությունների լեզվական կառուցվածքը, ոճական արտահայտչամիջոցները, բառապաշարի առանձնահատկությունները և գեղարվեստական խոսքի կազմակերպման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտական մտածողության և երևակայական պատկերացումների համադրմանը, որոնց միջոցով ձևավորվում են գիտաֆանտաստիկ գրականությանը բնորոշ գեղարվեստական աշխարհները։ Ուսումնասիրվում են գիտական տերմինաբանության, նորաբանությունների, փոխաբերությունների և լեզվական այլ միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց դերը ստեղծագործությունների իմաստային և գեղագիտական բովանդակության ձևավորման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում իրականության և երևակայության սահմանների լեզվական արտահայտմանը, գիտական հավանականության և գեղարվեստական պայմանականության փոխազդեցությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից լեզվաբանության, ոճագիտության և գրական դիսկուրսի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով գիտաֆանտաստիկ տեքստերի լեզվական ու իմաստաբանական առանձնահատկությունների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, գրականագետների, թարգմանիչների, բանասիրության ուսանողների և գիտաֆանտաստիկ գրականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին տնտեսական կապերի բազմազանեցման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկրի արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կառուցվածքն է, դրա ձևավորման վրա ազդող գործոնները և գործընկերների, շուկաների, ապրանքների ու ծառայությունների ուղղությունների ընդլայնման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքում քննարկվում են արտաքին առևտրի, արտահանման և ներմուծման աշխարհագրական ու ապրանքային կառուցվածքի առանձնահատկությունները, տնտեսական գործընկերների հետ հարաբերությունների դինամիկան, ինչպես նաև արտաքին շուկաներում Հայաստանի մրցունակության վրա ազդող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ռիսկերին, որոնք կարող են առաջանալ առանձին շուկաներից կամ տնտեսական ուղղություններից չափազանց մեծ կախվածության հետևանքով։ Ուսումնասիրվում են արտաքին տնտեսական կապերի վրա ազդող աշխարհաքաղաքական, տարածաշրջանային, տրանսպորտային, ենթակառուցվածքային և մակրոտնտեսական գործոնները, ինչպես նաև Հայաստանի փոքր ներքին շուկայի պայմաններում արտաքին տնտեսական ինտեգրման կարևորությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նոր առևտրային գործընկերների և շուկաների որոնմանը, արտահանման ապրանքային կառուցվածքի ընդլայնմանը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի և ծառայությունների զարգացմանը, ներդրումային կապերի խորացմանը և միջազգային տնտեսական համագործակցության նոր հնարավորությունների օգտագործմանը։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի տարանցիկ և աշխարհագրական դիրքի արդյունավետ օգտագործումը, լոգիստիկ սահմանափակումների նվազեցումը և արտահանող ընկերությունների միջազգային մրցունակության բարձրացումը։ Հետազոտության շրջանակում հնարավոր է ներկայացվում են նաև պետական տնտեսական քաղաքականության այնպիսի ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել արտաքին տնտեսական հարաբերությունների կայունությանն ու ճկունությանը՝ ներառյալ արտահանման խթանումը, գործարար միջավայրի բարելավումը, ներդրումների ներգրավումը և միջազգային շուկաներ մուտք գործելու պայմանների ընդլայնումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ներկայիս կառուցվածքային խնդիրները և հիմնավորել դրանց բազմազանեցման անհրաժեշտությունը՝ որպես տնտեսական կայունության, արտաքին ցնցումների նկատմամբ դիմադրողականության, արտահանման ներուժի ընդլայնման և երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման կարևոր նախապայման։

Տնտեսագիտություն

Գրքում ներկայացվում է 1983 թվականին Հայաստանի Գերագույն գործադիր խորհրդի (ԳԿՀ) գործունեության վերլուծությունը, դիտարկվում են ժամանակաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների մշակումն ու արձանագրումը, վերլուծվում է պաշտոնատար անձանց և վարչական մարմինների կողմից իրականացված աշխատանքների արդյունավետությունը, քննարկվում են տվյալների հավաքման, մշակումների և վերլուծության մեթոդները՝ հիմք ընդունելով ժամանակակից վիճակագրական մոտեցումները, ներկայացվում են առաջարկություններ՝ աշխատանքի ընթացակարգերի բարելավման, հաշվետվությունների ճշգրտության և վարչարարության կազմակերպման ուղղությամբ, շեշտադրվում է մեթոդական ուղեցույցների դերը աշխատողների և գիտաշխատողների համար՝ նպատակ ունենալով համակարգային վերլուծություն իրականացնել և հանրային վարչակարգի գործունեությունը օպտիմալացնել, գիրքը համադրում է տեսական ու գործնական մոտեցումները, տրամադրում է օրինակներ, տրամաբանական վերլուծություններ և առաջարկություններ՝ ծառայելով որպես արժեքավոր ռեսուրս հետազոտողների, ուսանողների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Կենսաբանություն

Կենդանաբանական և կենսաաշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ցերեկային թիթեռների ֆաունաների համեմատական ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում ուսումնասիրվող տարածքներում տարածված թիթեռների տեսակային կազմը, կարգաբանական կառուցվածքը և աշխարհագրական տարածման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու երկրների ֆաունաների ընդհանրություններին և տարբերություններին, առանձին ընտանիքների ու տեսակների ներկայացվածությանը և դրանց տարածման կենսաաշխարհագրական օրինաչափություններին։ Վերլուծվում են բնական պայմանների, աշխարհագրական դիրքի, կլիմայական առանձնահատկությունների և կենսամիջավայրերի բազմազանության հնարավոր ազդեցությունները թիթեռների տեսակային կազմի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև ֆաունիստական նմանության գնահատման, տեսակների տարածման և տարածաշրջանային կենսաբազմազանության ուսումնասիրման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի և Սիրիայի ցերեկային թիթեռների ֆաունաների ձևավորման ու կենսաաշխարհագրական կապերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջատաբանության, կենդանաբանության, կենսաաշխարհագրության, էկոլոգիայի և կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է կրծքագեղձի քաղցկեղի T1–2N0–1M0 փուլերում կիրառվող տարբեր ֆունկցիոնալ պահպանող վիրաբուժական միջամտությունների արդյունքների համեմատական գնահատմանը։ Քննության են առնվում վիրաբուժական բուժման տարբեր մոտեցումների կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց արդյունավետությունը և բուժումից հետո հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են վիրահատական մեթոդի ընտրության վրա ազդող կլինիկական գործոնները՝ հաշվի առնելով ուռուցքային գործընթացի տարածվածությունը, գոյացության բնութագրերը, ավշային հանգույցների վիճակը և հիվանդի անհատական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման ուռուցքաբանական արդյունավետության և օրգանի ու դրա ֆունկցիայի հնարավորինս պահպանման միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Համեմատվում են տարբեր վիրաբուժական միջամտություններից հետո արձանագրվող բուժական արդյունքները, հետվիրահատական շրջանի ընթացքը, հնարավոր բարդությունները, վերականգնման առանձնահատկությունները և հետագա հսկողության ցուցանիշները։ Դիտարկվում է նաև վիրաբուժական բուժման ազդեցությունը հիվանդների առօրյա գործունեության, ֆիզիկական վերականգնման և կյանքի որակի վրա։ Կարևորվում է բուժման անհատականացված մոտեցումը, որի դեպքում վիրաբուժական մարտավարության ընտրությունը կատարվում է հիվանդության կլինիկական առանձնահատկությունների և բուժման ընդհանուր նպատակների համադրմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում վիրահատությունից հետո համալիր բուժման և երկարաժամկետ բժշկական հսկողության նշանակությանը։ Տարբեր մեթոդների արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները և սահմանելու համապատասխան միջամտությունների կիրառման հիմնավորված չափանիշներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել կրծքագեղձի քաղցկեղի վիրաբուժական բուժման մոտեցումների կատարելագործմանը և հիվանդների ֆունկցիոնալ ու վերականգնողական արդյունքների բարելավմանը։