Кривов, Сергей Иванович

Кривов, Сергей Иванович

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Բանակի դերը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում 1970-ական թվականներին (Պակիստան, Աֆղանստան)

Աշխատությունը նվիրված է 1970-ական թվականներին Մերձավոր և Միջին Արևելքի տարածաշրջանի երկու կարևոր պետությունների՝ Պակիստանի և Աֆղանստանի ներքաղաքական կյանքում բանակի ունեցած դերի, քաղաքական գործընթացների վրա նրա ազդեցության և պետական իշխանության համակարգում զբաղեցրած դիրքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում զինված ուժերի՝ որպես կազմակերպված ռազմական և քաղաքական կառույցի գործունեությունն է, դրանց ներգրավվածությունը իշխանության պահպանման, քաղաքական ուժերի միջև հակամարտությունների, պետական հեղաշրջումների և հասարակական-քաղաքական վերափոխումների գործընթացներում։ Հեղինակը դիտարկում է երկու երկրների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, քաղաքական համակարգերի անկայունությունը, իշխանական հարաբերությունների սրումը և այն հանգամանքները, որոնք նպաստել են բանակի ազդեցության ընդլայնմանը պետական կառավարման ոլորտում։ Պակիստանի օրինակով ուշադրության կենտրոնում են 1970-ականների սկզբի խորքային քաղաքական ճգնաժամը, Արևելյան Պակիստանի անջատումը, Բանգլադեշի անկախության հռչակումը, 1971 թվականի պատերազմը և դրանց հետևանքով պետական ու ռազմական համակարգերում առաջացած փոփոխությունները։ Այս իրադարձությունները կարևոր նշանակություն ունեցան երկրի քաղաքական զարգացման հետագա ընթացքի համար՝ ընդգծելով զինված ուժերի ազդեցությունը պետական իշխանության, ազգային անվտանգության և ներքաղաքական կայունության հարցերում։ Աֆղանստանի վերաբերյալ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ միապետական կառավարման համակարգի ճգնաժամին, քաղաքական ուժերի միջև հակասությունների խորացմանը, 1973 թվականի հուլիսյան պետական հեղաշրջմանը, Մոհամմադ Դաուդի իշխանության հաստատմանը և 1978 թվականի ապրիլյան հեղափոխությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բանակի ներսում ձևավորված քաղաքական տրամադրություններին, զինվորական վերնախավի դիրքորոշումներին և զինված ուժերի աստիճանական ներգրավմանը երկրի քաղաքական կյանքի վերափոխման գործընթացներում։ Աշխատանքը բացահայտում է բանակի և քաղաքացիական իշխանության փոխհարաբերությունների բարդ բնույթը՝ ցույց տալով, որ ներքաղաքական անկայունության պայմաններում զինված ուժերը կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես պետական կարգի և տարածքային ամբողջականության պահպանման պատասխանատու կառույց, այլև որպես քաղաքական զարգացումների անմիջական մասնակից, իշխանափոխության նախաձեռնող կամ որոշիչ գործոն։ Համեմատական դիտանկյունից Պակիստանի և Աֆղանստանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկու երկրների քաղաքական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, գնահատել ռազմական կառույցների ազդեցությունը պետական ինստիտուտների գործունեության, քաղաքական ուժերի դասավորության և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բանակի ներքին կառուցվածքի, սպայական կազմի քաղաքական կողմնորոշումների, ռազմական վերնախավի շահերի և երկրի սոցիալ-տնտեսական ու գաղափարական գործընթացների փոխկապակցվածության հարցը։ Հետազոտությունը նշանակալի է տարածաշրջանի 1970-ական թվականների պատմական զարգացումների, ռազմական միջամտությամբ պայմանավորված իշխանափոխությունների և Ասիայի քաղաքական համակարգերի առանձնահատկությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է ռազմական պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի երկրների նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով բանակի՝ որպես քաղաքական գործընթացների վրա էական ազդեցություն ունեցող ինստիտուտի դերի և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Updated: 2026-11-21
Բանակի դերը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում 1970-ական թվականներին (Պակիստան, Աֆղանստան)

Free

Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more