Кривов, Сергей Иванович

Кривов, Сергей Иванович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Политология

Բանակի դերը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում 1970-ական թվականներին (Պակիստան, Աֆղանստան)

Աշխատությունը նվիրված է 1970-ական թվականներին Մերձավոր և Միջին Արևելքի տարածաշրջանի երկու կարևոր պետությունների՝ Պակիստանի և Աֆղանստանի ներքաղաքական կյանքում բանակի ունեցած դերի, քաղաքական գործընթացների վրա նրա ազդեցության և պետական իշխանության համակարգում զբաղեցրած դիրքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում զինված ուժերի՝ որպես կազմակերպված ռազմական և քաղաքական կառույցի գործունեությունն է, դրանց ներգրավվածությունը իշխանության պահպանման, քաղաքական ուժերի միջև հակամարտությունների, պետական հեղաշրջումների և հասարակական-քաղաքական վերափոխումների գործընթացներում։ Հեղինակը դիտարկում է երկու երկրների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, քաղաքական համակարգերի անկայունությունը, իշխանական հարաբերությունների սրումը և այն հանգամանքները, որոնք նպաստել են բանակի ազդեցության ընդլայնմանը պետական կառավարման ոլորտում։ Պակիստանի օրինակով ուշադրության կենտրոնում են 1970-ականների սկզբի խորքային քաղաքական ճգնաժամը, Արևելյան Պակիստանի անջատումը, Բանգլադեշի անկախության հռչակումը, 1971 թվականի պատերազմը և դրանց հետևանքով պետական ու ռազմական համակարգերում առաջացած փոփոխությունները։ Այս իրադարձությունները կարևոր նշանակություն ունեցան երկրի քաղաքական զարգացման հետագա ընթացքի համար՝ ընդգծելով զինված ուժերի ազդեցությունը պետական իշխանության, ազգային անվտանգության և ներքաղաքական կայունության հարցերում։ Աֆղանստանի վերաբերյալ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալ միապետական կառավարման համակարգի ճգնաժամին, քաղաքական ուժերի միջև հակասությունների խորացմանը, 1973 թվականի հուլիսյան պետական հեղաշրջմանը, Մոհամմադ Դաուդի իշխանության հաստատմանը և 1978 թվականի ապրիլյան հեղափոխությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում բանակի ներսում ձևավորված քաղաքական տրամադրություններին, զինվորական վերնախավի դիրքորոշումներին և զինված ուժերի աստիճանական ներգրավմանը երկրի քաղաքական կյանքի վերափոխման գործընթացներում։ Աշխատանքը բացահայտում է բանակի և քաղաքացիական իշխանության փոխհարաբերությունների բարդ բնույթը՝ ցույց տալով, որ ներքաղաքական անկայունության պայմաններում զինված ուժերը կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես պետական կարգի և տարածքային ամբողջականության պահպանման պատասխանատու կառույց, այլև որպես քաղաքական զարգացումների անմիջական մասնակից, իշխանափոխության նախաձեռնող կամ որոշիչ գործոն։ Համեմատական դիտանկյունից Պակիստանի և Աֆղանստանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել երկու երկրների քաղաքական համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, գնահատել ռազմական կառույցների ազդեցությունը պետական ինստիտուտների գործունեության, քաղաքական ուժերի դասավորության և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բանակի ներքին կառուցվածքի, սպայական կազմի քաղաքական կողմնորոշումների, ռազմական վերնախավի շահերի և երկրի սոցիալ-տնտեսական ու գաղափարական գործընթացների փոխկապակցվածության հարցը։ Հետազոտությունը նշանակալի է տարածաշրջանի 1970-ական թվականների պատմական զարգացումների, ռազմական միջամտությամբ պայմանավորված իշխանափոխությունների և Ասիայի քաղաքական համակարգերի առանձնահատկությունների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր նյութ է ռազմական պատմությամբ, քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի երկրների նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով բանակի՝ որպես քաղաքական գործընթացների վրա էական ազդեցություն ունեցող ինստիտուտի դերի և տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Բանակի դերը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրների ներքաղաքական ճգնաժամերի պայմաններում 1970-ական թվականներին (Պակիստան, Աֆղանստան)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее