Books by this author (1)
Culture
Գրքասիրություն և գրքամոլություն
Աշխատությունը նվիրված է գրքի նկատմամբ մարդու վերաբերմունքի, ընթերցանության մշակույթի, գրքասիրության և գրքամոլության տարբերությունների ու փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է գրքի՝ որպես գիտելիքի, հոգևոր հարստության, մտավոր զարգացման և մշակութային ժառանգության փոխանցման կարևորագույն միջոցի նշանակությանը՝ միաժամանակ ուշադրություն հրավիրելով ընթերցանության նկատմամբ չափավոր, գիտակցված և նպատակային վերաբերմունքի անհրաժեշտությանը։ Գրքասիրությունը ներկայացվում է որպես մարդու մտավոր ու հոգևոր աշխարհի հարստացման, աշխարհայացքի ընդլայնման, գիտելիքների ձեռքբերման և գեղագիտական ճաշակի ձևավորման կարևոր նախապայման։ Գրքի հանդեպ սերը ենթադրում է ոչ միայն գրական ստեղծագործություններ հավաքելու կամ ընթերցելու ցանկություն, այլև դրանց բովանդակությունը հասկանալու, գաղափարները վերլուծելու, ձեռք բերած գիտելիքները սեփական մտածողության մեջ կիրառելու և ընթերցանությունը անձնական զարգացման անբաժանելի մաս դարձնելու կարողություն։ Աշխատության հիմնական գաղափարական ուղղություններից մեկը գրքասիրության և գրքամոլության տարբերակման խնդիրն է։ Եթե գրքասիրությունը հիմնվում է գրքի նկատմամբ գիտակցված հետաքրքրության, ընթերցողական պահանջմունքի և գրական արժեքների ըմբռնման վրա, ապա գրքամոլությունը կարող է արտահայտվել գրքերի կուտակման, դրանց քանակական հավաքման և գրքային ունեցվածքի նկատմամբ չափազանցված կապվածության մեջ՝ երբեմն առանց համապատասխան ընթերցանության կամ բովանդակային յուրացման։ Այս հակադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գրքի իրական արժեքի և դրա արտաքին՝ նյութական ընկալման տարբերությունը՝ ընդգծելով, որ գիրքը պետք է լինի ոչ միայն պահպանվող առարկա, այլև ընթերցվող, ուսումնասիրվող և մտավոր կյանքում կիրառվող մշակութային արժեք։ Կարևորվում է նաև գրադարանի և անձնական գրքահավաքի նշանակությունը մարդու կյանքում։ Գրքերը հավաքելը կարող է վկայել գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրության, մշակութային ժառանգությունը պահպանելու ձգտման և ընթերցանության նկատմամբ սիրո մասին, սակայն դրանց իրական նշանակությունը բացահայտվում է միայն այն դեպքում, երբ գրքային հավաքածուն դառնում է մտավոր աշխատանքի, ինքնակրթության և մշակութային հաղորդակցության կենդանի միջավայր։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև ընթերցողի պատասխանատվության, գրական ճաշակի, գրքի ընտրության և ընթերցանության նպատակների հարցերը։ Ընթերցանությունը դիտարկվում է որպես ակտիվ մտավոր գործընթաց, որը պահանջում է ուշադրություն, քննադատական մտածողություն և կարդացածը գնահատելու կարողություն։ Գրքի արժեքը պայմանավորված չէ միայն նրա հեղինակությամբ, արտաքին տեսքով կամ հազվագյուտ լինելով, այլև այն գիտելիքով, գաղափարներով ու հոգևոր փորձառությամբ, որոնք այն փոխանցում է ընթերցողին։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը խրախուսում է գրքերի նկատմամբ բովանդակային և գիտակցված վերաբերմունք՝ կարևորելով որակյալ գրականության ընտրությունը, ընթերցածի իմաստավորումը և գրքի միջոցով անձնական զարգացման շարունակականությունը։ Մշակութային առումով այն առնչվում է գրքի և ընթերցանության հասարակական նշանակության, գրադարանային մշակույթի զարգացման, գրահավաքչության ավանդույթների և ընթերցողական ճաշակի ձևավորման խնդիրներին։ Գրքի նկատմամբ վերաբերմունքը դիտարկվում է որպես հասարակության ընդհանուր կրթական ու մշակութային մակարդակի կարևոր ցուցիչ, քանի որ ընթերցանության տարածումը նպաստում է գիտելիքի հասանելիությանը, մտավոր ինքնուրույնությանը և մշակութային արժեքների պահպանմանը։ Խորհրդային շրջանի հայ գրահրատարակչական և գրական միջավայրի համատեքստում այս թեման առանձնահատուկ հետաքրքրություն ունի՝ կապված ընթերցանության խրախուսման, գրադարանների գործունեության, գրքի հանրայնացման և հասարակության կրթական զարգացման խնդիրների հետ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականության և գրքի պատմությամբ, գրադարանագիտությամբ, մատենագիտությամբ, ընթերցանության մշակույթով և գրահավաքչությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև գրքի սիրահարներին ու ընթերցողներին, որոնք հետաքրքրված են գրքի իրական արժեքի, ընթերցողական սովորությունների և գրքասիրության ու գրքամոլության սահմանազատման հարցերով։ Այն կարևորում է այն միտքը, որ գրքի նկատմամբ իսկական սերը դրսևորվում է ոչ թե միայն գրքեր ունենալու, այլև դրանք կարդալու, հասկանալու, գնահատելու և դրանց միջոցով սեփական մտավոր ու հոգևոր աշխարհը հարստացնելու մեջ։
Updated: 2026-11-17