Մայիլյան, Անուշ Տոլիկի

Մայիլյան, Անուշ Տոլիկի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Pedagogy

Առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրները մեծահասակների կրթության համակարգում

Աշխատությունը նվիրված է մեծահասակների կրթության համակարգում առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով առողջության պահպանմանն ուղղված գիտելիքների, արժեքների, վարքագծային սովորությունների և պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացը։ Հետազոտության կենտրոնում մեծահասակների շրջանում առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացման, առողջապահական վարքագծի խթանման և կրթական արդյունավետ մեթոդների կիրառման հարցերն են։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ առողջ ապրելակերպը սահմանափակված չէ միայն հիվանդությունների կանխարգելմամբ, այլ ներառում է ֆիզիկական ակտիվության, հավասարակշռված սննդակարգի, հանգստի և քնի ճիշտ կազմակերպման, անձնական հիգիենայի, վնասակար սովորությունների սահմանափակման, հոգեբանական բարեկեցության և առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ամբողջություն։ Աշխատանքում մեծահասակների կրթությունը դիտարկվում է որպես այդ մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջավայր, քանի որ կրթական գործընթացի միջոցով հնարավոր է ոչ միայն փոխանցել առողջության վերաբերյալ գիտելիքներ, այլև նպաստել դրանց գործնական կիրառմանը և կայուն վարքագծային փոփոխությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեծահասակների տարիքային, սոցիալական, մասնագիտական և անհատական առանձնահատկություններին, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել կրթական ծրագրերի բովանդակությունն ու մեթոդները մշակելիս։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ կրթական ծրագրերի կազմակերպմանը, ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներին, ինքնակրթության հնարավորություններին, առողջապահական տեղեկատվության մատչելիությանը և կրթական ու առողջապահական կառույցների համագործակցությանը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, աշխատավայրի և հասարակական միջավայրի ազդեցությունը, քանի որ մեծահասակի առողջ վարքագիծը ձևավորվում և ամրապնդվում է ոչ միայն կրթական հաստատությունում, այլև առօրյա կյանքի տարբեր միջավայրերում։ Աշխատանքը կարող է բացահայտել առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորմանը խոչընդոտող գործոնները, այդ թվում՝ տեղեկատվության պակասը, սխալ պատկերացումները, ժամանակի և ռեսուրսների սահմանափակությունը, մոտիվացիայի ցածր մակարդակը և առողջապահական վարքագծի կայուն սովորությունների բացակայությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ բացահայտված խնդիրներն ու առաջարկվող մոտեցումները կարող են հիմք ծառայել մեծահասակների կրթության ոլորտում առողջապահական ուղղվածություն ունեցող ծրագրերի կատարելագործման, կրթական բովանդակության հարստացման և առողջ վարքագծի խթանման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, անդրագոգներին, առողջապահության և հանրային առողջության մասնագետներին, կրթական ծրագրեր մշակողներին, հոգեբաններին, ինչպես նաև մեծահասակների կրթության ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորումը դիտարկում է որպես շարունակական կրթության կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով գիտելիքի, անձնական պատասխանատվության, արժեքային կողմնորոշումների և գործնական վարքագծի փոխկապակցվածությունը։

Updated: 2026-09-08
Առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրները մեծահասակների կրթության համակարգում

Free

Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book5 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book9 Read more