Նիկողոսյան, Մարետա Կոլյայի

Նիկողոսյան, Մարետա Կոլյայի

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Philosophy

Հերմենևտիկայի հիմնախնդիրների պատմամշակութային տեսանկյունները

Աշխատությունը նվիրված է հերմենևտիկայի հիմնական խնդիրների պատմական և մշակութային զարգացման ուսումնասիրությանը՝ մեկնաբանության տեսության ձևավորման տարբեր փուլերի և դրանց գաղափարական նախադրյալների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում տեքստի, իմաստի, հեղինակի, մեկնաբանողի և պատմամշակութային միջավայրի փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն հարցը, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են ընկալվել հասկացման ու մեկնաբանության հնարավորություններն ու սահմանները։ Քննության են առնվում հերմենևտիկական մտածողության ակունքները, կրոնական և իրավական տեքստերի մեկնաբանման ավանդույթները, բանասիրական մոտեցումների զարգացումը և հետագայում հերմենևտիկայի վերածումը ավելի լայն փիլիսոփայական ուղղության։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գաղափարին, որ տեքստի իմաստը չի կարող ամբողջությամբ առանձնացվել այն պատմական ու մշակութային պայմաններից, որոնցում ստեղծվել և հետագայում մեկնաբանվել է տվյալ տեքստը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ մեկնաբանողի նախնական գիտելիքների, լեզվական միջավայրի, մշակութային փորձի և արժեքային համակարգի նշանակությանը հասկացման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մասի և ամբողջի փոխադարձ մեկնաբանության սկզբունքը, որի միջոցով առանձին բառերի, գաղափարների կամ հատվածների իմաստը բացահայտվում է ամբողջ ստեղծագործության համատեքստում, իսկ ամբողջի ընկալումն իր հերթին ճշգրտվում է առանձին բաղադրիչների ուսումնասիրությամբ։ Քննության են առնվում նաև օբյեկտիվ մեկնաբանության հնարավորության, հեղինակային մտադրության նշանակության, պատմական հեռավորության և ժամանակակից ընթերցողի ընկալման միջև հարաբերությունների վերաբերյալ տեսական բանավեճերը։ Հերմենևտիկան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեքստերի վերլուծության մեթոդ, այլև որպես մշակութային հաղորդակցության և տարբեր պատմական աշխարհների միջև իմաստային կապերի բացահայտման միջոց։ Այս տեսանկյունից մեկնաբանությունը ներկայանում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում անցյալի մշակութային ժառանգությունը նոր իմաստներ է ձեռք բերում տարբեր ժամանակաշրջանների մտավոր միջավայրերում։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է փիլիսոփայության, մշակութաբանության, պատմության և տեքստաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հերմենևտիկական խնդիրների պատմական փոփոխականությունը և դրանց նշանակությունը մարդկային մտածողության, լեզվի ու մշակույթի փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։

Updated: 2026-09-26
Հերմենևտիկայի հիմնախնդիրների պատմամշակութային տեսանկյունները

Free

Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Read more Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Read more