Оганесян, Н. О.

Оганесян, Н. О.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Հայոց ցեղասպանությունը

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության ամենաողբերգական և ճակատագրական իրադարձություններից մեկին՝ Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանությանը՝ ներկայացնելով դրա պատմական նախադրյալները, պատճառները, իրականացման քաղաքականությունը և հայ ժողովրդի վրա ունեցած խոր ու երկարատև հետևանքները։ Գրքում կենտրոնական տեղ է հատկացվում հայ բնակչության նկատմամբ Օսմանյան իշխանությունների վարած համակարգված հակահայկական քաղաքականությանը, ազգային և կրոնական խտրականության դրսևորումներին, հայերի իրավունքների սահմանափակմանը, բռնություններին, կոտորածներին և բռնի տեղահանություններին, որոնք աստիճանաբար վերածվեցին հայ ժողովրդի բնաջնջման նպատակաուղղված քաղաքականության։ Անդրադարձ է կատարվում XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Օսմանյան կայսրությունում ձևավորված քաղաքական ու հասարակական պայմաններին, Հայկական հարցի միջազգային նշանակությանը, հայ բնակչության դրությանը և կայսրության ներքին ու արտաքին քաղաքական գործընթացներին։ Առանձնահատուկ պատմական նշանակություն ունի 1915 թվականի իրադարձությունների ուսումնասիրությունը, երբ երիտթուրքական իշխանությունների իրականացրած տեղահանությունների, զանգվածային սպանությունների, բռնությունների և կենսապայմանների միտումնավոր ոչնչացման հետևանքով հայ ժողովուրդը ենթարկվեց աննախադեպ մարդկային ու նյութական կորուստների։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ցեղասպանությունը ոչ միայն որպես առանձին պատմական իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես պետական քաղաքականության, ազգային անհանդուրժողականության, քաղաքական հաշվարկների և մարդկային հիմնարար իրավունքների ոտնահարման հետևանքով իրականացված հանցագործություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև միջազգային հանրության վերաբերմունքի, մեծ տերությունների քաղաքական դիրքորոշումների, դիվանագիտական արձագանքների և հայ ժողովրդի ճակատագրի նկատմամբ արտաքին ուժերի պատասխանատվության խնդիրը։ Հայոց ցեղասպանության պատմական ուսումնասիրությունը միաժամանակ բացահայտում է հայ ժողովրդի ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հավաքական դիմադրողականության նշանակությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ողբերգական իրադարձությունները վերափոխել հայկական հասարակական կյանքը, ժողովրդագրական պատկերը, մշակութային ժառանգությունը և աշխարհասփյուռ հայության ձևավորման ընթացքը։ Ստեղծագործության թեման կարևոր նշանակություն ունի նաև ցեղասպանությունների պատմության և միջազգային իրավունքի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ այն առնչվում է մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների ճանաչման, պատմական ճշմարտության պահպանման, արդարության վերականգնման և նման ոճրագործությունների կանխարգելման հիմնախնդիրներին։ Աշխատությունն արժեքավոր է Հայոց ցեղասպանության պատմական հանգամանքների, հայ ժողովրդի կրած կորուստների և այդ իրադարձությունների համազգային ու միջազգային նշանակության վերաբերյալ պատկերացում կազմելու համար։ Այն կարևոր ընթերցանության նյութ է հայ ժողովրդի նորագույն պատմությամբ, Հայկական հարցով, Օսմանյան կայսրության քաղաքական պատմությամբ և ցեղասպանագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ նպաստելով պատմական հիշողության պահպանմանը, ազգային անցյալի գիտակցմանը և մարդկության պատմության ողբերգական էջերի խորքային ընկալմանը։

Updated: 2026-11-17
Հայոց ցեղասպանությունը

Free

Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more