Օգնայան, Սագո

Օգնայան, Սագո

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Journalism

«Փյունիկ» ամսաթերթի մատենագիտություն․ Երևան, 1990–1991

Աշխատությունը մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է՝ նվիրված Երևանում հրատարակված «Փյունիկ» ամսաթերթի 1990–1991 թվականների համարներում տեղ գտած նյութերի համակարգմանն ու մատենագիտական ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու պարբերականի հրապարակումները, ապահովելու դրանց որոնման և նույնականացման հնարավորությունը և ընթերցողին ներկայացնելու տվյալ ժամանակաշրջանի մամուլի բովանդակությունը՝ կառուցվածքային ու մատենագիտական սկզբունքներով։ «Փյունիկ» ամսաթերթի հիշյալ տարիները առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Հայաստանի նորագույն պատմության տեսանկյունից, քանի որ համընկնում են հասարակական, քաղաքական, ազգային և մշակութային կյանքի նշանակալի վերափոխումների ժամանակաշրջանին։ 1990–1991 թվականները Հայաստանի համար նշանավորվեցին պետական անկախության վերականգնման գործընթացով, ազգային ինքնագիտակցության վերելքով, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությամբ և նոր քաղաքական ու մշակութային իրողությունների ձևավորմամբ։ Այս պայմաններում պարբերական մամուլը կարևոր դեր ուներ հանրային կարծիքի ձևավորման, ժամանակի իրադարձությունների լուսաբանման, ազգային գաղափարների տարածման և հասարակական քննարկումների կազմակերպման գործում։ Մատենագիտական ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ամսաթերթի հրապարակումների թեմատիկ ընդգրկումը, նյութերի բազմազանությունը և դրանց տեղը ժամանակաշրջանի հայ մամուլի ընդհանուր պատկերի մեջ։ Նման աշխատանքների հիմնական արժեքներից է պարբերականում տպագրված նյութերի մատենագիտական նկարագրությունների համակարգումը, որը հեշտացնում է հոդվածների, հրապարակումների և հեղինակային նյութերի որոնումը՝ նպաստելով դրանց հետագա գիտական օգտագործմանը։ Այն կարևոր օժանդակ միջոց է դառնում ինչպես առանձին հեղինակների հրապարակումների բացահայտման, այնպես էլ որոշակի թեմաների, պատմական իրադարձությունների և հասարակական խնդիրների վերաբերյալ մամուլի անդրադարձների ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական համակարգումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու պարբերականի բովանդակային կառուցվածքը, բացահայտելու նրա թեմատիկ առաջնահերթությունները և հետևելու ժամանակի ընթացքում հասարակական ու մշակութային օրակարգի փոփոխություններին։ Աշխատությունը նշանակալի է նաև հայ մամուլի մատենագիտության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ պարբերական հրատարակությունները հաճախ պարունակում են պատմական, գրական, քաղաքական, հասարակական և մշակութային արժեքավոր տեղեկություններ, որոնք առանց պատշաճ մատենագիտական մշակման կարող են դժվար հասանելի լինել հետազոտողների համար։ «Փյունիկ» ամսաթերթի հրապարակումների համակարգված ներկայացումը նպաստում է ոչ միայն տվյալ պարբերականի ուսումնասիրությանը, այլև 1990-ականների սկզբի հայ մամուլի պատմության ավելի ամբողջական պատկերի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուրային որոնման ուղեցույց Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, անկախ պետականության ձևավորման ժամանակաշրջանով, հասարակական մտքի զարգացմամբ, հայ լրագրությամբ և մշակութային կյանքով հետաքրքրվող ուսումնասիրողների համար։ Մատենագիտական աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման ոլորտում, քանի որ համակարգված նկարագրությունները հեշտացնում են պարբերականների բովանդակության բացահայտումը, թեմատիկ որոնումները և գիտական գրականության ընտրությունը։ Այն օգտակար է պատմաբանների, մամուլի պատմության մասնագետների, լրագրողների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանագետների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական ու հետազոտական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս նպատակային ուսումնասիրելու «Փյունիկ» ամսաթերթի հրապարակումները և դրանց միջոցով ճանաչելու Հայաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքի կարևոր շրջափուլերից մեկը։

Updated: 2026-11-17
«Փյունիկ» ամսաթերթի մատենագիտություն․ Երևան, 1990–1991

Free

Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more