Книги автора (1)

Онлайн

Журналистика

«Փյունիկ» ամսաթերթի մատենագիտություն․ Երևան, 1990–1991

Աշխատությունը մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է՝ նվիրված Երևանում հրատարակված «Փյունիկ» ամսաթերթի 1990–1991 թվականների համարներում տեղ գտած նյութերի համակարգմանն ու մատենագիտական ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի մեկտեղելու պարբերականի հրապարակումները, ապահովելու դրանց որոնման և նույնականացման հնարավորությունը և ընթերցողին ներկայացնելու տվյալ ժամանակաշրջանի մամուլի բովանդակությունը՝ կառուցվածքային ու մատենագիտական սկզբունքներով։ «Փյունիկ» ամսաթերթի հիշյալ տարիները առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Հայաստանի նորագույն պատմության տեսանկյունից, քանի որ համընկնում են հասարակական, քաղաքական, ազգային և մշակութային կյանքի նշանակալի վերափոխումների ժամանակաշրջանին։ 1990–1991 թվականները Հայաստանի համար նշանավորվեցին պետական անկախության վերականգնման գործընթացով, ազգային ինքնագիտակցության վերելքով, հասարակական հարաբերությունների փոփոխությամբ և նոր քաղաքական ու մշակութային իրողությունների ձևավորմամբ։ Այս պայմաններում պարբերական մամուլը կարևոր դեր ուներ հանրային կարծիքի ձևավորման, ժամանակի իրադարձությունների լուսաբանման, ազգային գաղափարների տարածման և հասարակական քննարկումների կազմակերպման գործում։ Մատենագիտական ժողովածուն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ամսաթերթի հրապարակումների թեմատիկ ընդգրկումը, նյութերի բազմազանությունը և դրանց տեղը ժամանակաշրջանի հայ մամուլի ընդհանուր պատկերի մեջ։ Նման աշխատանքների հիմնական արժեքներից է պարբերականում տպագրված նյութերի մատենագիտական նկարագրությունների համակարգումը, որը հեշտացնում է հոդվածների, հրապարակումների և հեղինակային նյութերի որոնումը՝ նպաստելով դրանց հետագա գիտական օգտագործմանը։ Այն կարևոր օժանդակ միջոց է դառնում ինչպես առանձին հեղինակների հրապարակումների բացահայտման, այնպես էլ որոշակի թեմաների, պատմական իրադարձությունների և հասարակական խնդիրների վերաբերյալ մամուլի անդրադարձների ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական համակարգումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու պարբերականի բովանդակային կառուցվածքը, բացահայտելու նրա թեմատիկ առաջնահերթությունները և հետևելու ժամանակի ընթացքում հասարակական ու մշակութային օրակարգի փոփոխություններին։ Աշխատությունը նշանակալի է նաև հայ մամուլի մատենագիտության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ պարբերական հրատարակությունները հաճախ պարունակում են պատմական, գրական, քաղաքական, հասարակական և մշակութային արժեքավոր տեղեկություններ, որոնք առանց պատշաճ մատենագիտական մշակման կարող են դժվար հասանելի լինել հետազոտողների համար։ «Փյունիկ» ամսաթերթի հրապարակումների համակարգված ներկայացումը նպաստում է ոչ միայն տվյալ պարբերականի ուսումնասիրությանը, այլև 1990-ականների սկզբի հայ մամուլի պատմության ավելի ամբողջական պատկերի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուրային որոնման ուղեցույց Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, անկախ պետականության ձևավորման ժամանակաշրջանով, հասարակական մտքի զարգացմամբ, հայ լրագրությամբ և մշակութային կյանքով հետաքրքրվող ուսումնասիրողների համար։ Մատենագիտական աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման ոլորտում, քանի որ համակարգված նկարագրությունները հեշտացնում են պարբերականների բովանդակության բացահայտումը, թեմատիկ որոնումները և գիտական գրականության ընտրությունը։ Այն օգտակար է պատմաբանների, մամուլի պատմության մասնագետների, լրագրողների, գրականագետների, մատենագետների, գրադարանագետների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական ու հետազոտական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս նպատակային ուսումնասիրելու «Փյունիկ» ամսաթերթի հրապարակումները և դրանց միջոցով ճանաչելու Հայաստանի հասարակական ու մշակութային կյանքի կարևոր շրջափուլերից մեկը։

Обновлено. 2026-11-17
«Փյունիկ» ամսաթերթի մատենագիտություն․ Երևան, 1990–1991

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее