Books by this author (1)

Online

History

United States policy toward the Armenian question and the Armenian genocide

Այս գիրքը նվիրված է Հայկական հարցի և Հայոց ցեղասպանության նկատմամբ Միացյալ Նահանգների քաղաքականության համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ամերիկյան արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա ազդած քաղաքական, տնտեսական, մարդասիրական և աշխարհաքաղաքական գործոններին։ Հեղինակ Սայմոն Փայասլյանը ուսումնասիրությունը կառուցում է XIX դարի սկզբից մինչև XX դարի առաջին քառորդն ընկած ժամանակաշրջանի վրա՝ հետևելով ԱՄՆ-ի և Օսմանյան կայսրության հարաբերությունների զարգացմանը և դրանցում Հայկական հարցի ունեցած տեղին։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ ամերիկյան քաղաքականությունը ներկայացվում է ոչ միայն մարդասիրական արձագանքի տեսանկյունից, այլև որպես տարբեր շահերի փոխազդեցության արդյունք։ Հեղինակը քննարկում է ամերիկյան միսիոներական կառույցների գործունեությունը, առևտրային և տնտեսական շահերը, միջազգային մրցակցությունը, աշխարհաքաղաքական հաշվարկները և դրանց ազդեցությունը որոշումների կայացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հակասությանը, որ ամերիկյան հասարակության շրջանում Հայերի նկատմամբ բռնությունների վերաբերյալ լայն մարդասիրական մտահոգություն կար, մինչդեռ պետական քաղաքականությունը երկար ժամանակ սահմանափակված էր ավելի զգուշավոր և իրատեսական մոտեցումներով։ Աշխատության մեջ առանձին ուսումնասիրվում են ԱՄՆ-ի հարաբերությունները երիտթուրքական կառավարության հետ, Վուդրո Վիլսոնի վարչակազմի քաղաքականությունը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում ամերիկյան չեզոքությունը, ինչպես նաև Կոստանդնուպոլսում ԱՄՆ դեսպան Հենրի Մորգենթաուի քաղաքական դիրքորոշումները և առաջարկությունները։ Այս թեմաների համադրումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու մարդասիրական կոչերը և քաղաքական իրականությունը միշտ չէ, որ համընկել են։ Հեղինակը նաև վերլուծում է ռեալիզմի, իրավական մոտեցումների և մարդասիրության միջև առկա լարվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին արտաքին քաղաքականության առաջնահերթությունները սահմանափակում կամ ձևափոխում Հայկական հարցում հնարավոր ամերիկյան միջամտության շրջանակները։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև հետպատերազմյան շրջանը, երբ քննարկվում էին խաղաղության պայմանները, Օսմանյան կայսրության ապագան և Հայաստանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի հնարավոր դերակատարությունը։ Գրքի կառուցվածքը ներառում է քաղաքական տնտեսությանը, երիտթուրքական կառավարության հետ հարաբերություններին, Վիլսոնի վարչակազմին, պատերազմական չեզոքությանը, Մորգենթաուի գործունեությանը, խաղաղության գործընթացին և Վիլսոնյան քաղաքականության հետագա ժառանգությանը նվիրված գլուխներ։ Գիրքը հրատարակվել է 2005 թվականին Palgrave Macmillan-ի կողմից և ունի 268 էջ։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ, ԱՄՆ դիվանագիտական պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։ Աշխատության հիմնական արժեքն այն է, որ Հայկական հարցը և ցեղասպանության տարիներին ԱՄՆ-ի արձագանքը ներկայացվում են լայն միջազգային և քաղաքական-տնտեսական համատեքստում՝ փորձելով բացահայտել ոչ միայն ամերիկյան քաղաքականության արտաքին դրսևորումները, այլև այն ներքին և միջազգային շահերը, որոնք պայմանավորել են այդ քաղաքականության ձևավորումն ու սահմանափակումները։

Updated: 2026-09-20
United States policy toward the Armenian question and the Armenian genocide

Free

Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Read more