Петросян, Светлана Сергеевна

Петросян, Светлана Сергеевна

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Linguistics

Բայական նախադասությունը ազ-Զամախշարիի լեզվաբանական հայեցակարգում

Աշխատությունը նվիրված է արաբական դասական քերականության կարևորագույն հարցերից մեկի՝ բայական նախադասության կառուցվածքի, քերականական առանձնահատկությունների և լեզվաբանական մեկնաբանության ուսումնասիրությանը՝ միջնադարյան արաբ մտածող և լեզվաբան ազ-Զամախշարիի գիտական հայացքների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում բայական նախադասության՝ որպես արաբերենի շարահյուսական համակարգի հիմնարար միավորի, տեսական ըմբռնումն է, դրա կառուցվածքային բաղադրիչների փոխհարաբերությունը, քերականական կազմակերպման սկզբունքները և նախադասության իմաստային ամբողջականության ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակի ուշադրությունը կենտրոնացած է ազ-Զամախշարիի լեզվաբանական հայեցակարգի վրա, որը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում արաբական քերականական մտքի զարգացման պատմության մեջ։ Նրա մոտեցումները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես է դասական արաբական լեզվաբանությունը սահմանել բայի դերը նախադասության կառուցվածքում, ինչպիսի հարաբերություններ է հաստատել բայական բաղադրիչի և նախադասության մյուս անդամների միջև, ինչպես է մեկնաբանել քերականական ձևերի, շարադասության և իմաստային կապերի փոխազդեցությունը։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև արաբական լեզվաբանական ավանդույթի առանձնահատկությունների ներկայացմամբ, քանի որ ազ-Զամախշարիի տեսական ժառանգությունը միավորում է քերականական վերլուծության, լեզվի կառուցվածքի համակարգային ընկալման և լեզվական ձևերի իմաստային մեկնաբանության կարևոր սկզբունքներ։ Նրա գիտական մոտեցումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու դասական արաբերենի շարահյուսական համակարգը, բայական նախադասության բնույթը և այն տեսական հիմքերը, որոնց միջոցով միջնադարյան արաբ լեզվաբանները նկարագրել ու դասակարգել են լեզվական երևույթները։ Թեման կարևոր է նաև ընդհանուր լեզվաբանության տեսանկյունից, քանի որ բայական նախադասության կառուցվածքի ուսումնասիրությունը առնչվում է նախադասության անդամների գործառույթների, քերականական հարաբերությունների, շարադասության և իմաստի փոխկապակցվածության հիմնարար խնդիրներին։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել արաբերենագիտությամբ, արևելագիտությամբ, սեմական լեզուների քերականությամբ և լեզվաբանական մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք ցանկանում են ծանոթանալ արաբական դասական քերականության տեսական ժառանգությանը և դրա ազդեցությանը լեզվի կառուցվածքի ժամանակակից ուսումնասիրությունների վրա։

Updated: 2026-11-21
Բայական նախադասությունը ազ-Զամախշարիի լեզվաբանական հայեցակարգում

Free

Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Read more