Books by this author (1)
History
Հայկական լեռնաշխարհի կնիքները Հին Արևելքի կնքագործության համակարգում
Աշոտ Սուրենի Փիլիփոսյանի ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում ստեղծված և գործածված կնիքների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Հին Արևելքի կնքագործության ընդհանուր պատմական, մշակութային և գեղարվեստական համակարգի համատեքստում։ Աշխատության առանցքում կնիքն է՝ որպես հին հասարակությունների նյութական մշակույթի կարևորագույն բաղադրիչ, որը միաժամանակ կատարել է գործնական, վարչական, տնտեսական, իրավական և խորհրդանշական նշանակություն ունեցող գործառույթներ։ Կնիքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հին բնակչության հասարակական հարաբերությունները, սեփականության և տնօրինման սկզբունքները, կառավարման ու կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև տարբեր մշակութային կենտրոնների միջև գոյություն ունեցած կապերն ու փոխազդեցությունները։ Հեղինակը Հայկական լեռնաշխարհի կնիքները դիտարկում է Հին Արևելքի կնքագործության զարգացման ընդհանուր գործընթացների շրջանակում՝ կարևորելով դրանց ձևաբանական, պատկերագրական, տեխնոլոգիական և ոճական առանձնահատկությունները։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տեղական ավանդույթների ձևավորումը, դրանց զարգացման առանձնահատկությունները և հարևան քաղաքակրթությունների հետ ունեցած ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կնիքների պատկերագրական նյութը, քանի որ դրանց վրա արտահայտված զարդանախշերը, խորհրդանշանները, պատկերային հորինվածքներն ու գեղարվեստական լուծումները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ հաղորդել տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհընկալման, կրոնական պատկերացումների, հասարակական արժեքների և գեղարվեստական մտածողության մասին։ Կնքագործությունը, լինելով կիրառական արվեստի և նյութական մշակույթի յուրահատուկ բնագավառ, արտացոլում է նաև տեխնիկական հմտությունների, գեղարվեստական ճաշակի և արհեստագործական ավանդույթների զարգացումը։ Հայկական լեռնաշխարհի կնիքների համադրական դիտարկումը Հին Արևելքի համապատասխան հուշարձանների հետ կարևոր է տարածաշրջանի պատմամշակութային տեղը պարզաբանելու, մշակութային ազդեցությունների ուղղությունները բացահայտելու և պատմական ընդհանրությունների ու տեղական առանձնահատկությունների հարաբերակցությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունն արժեքավոր է նաև նրանով, որ կնիքները ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին հնագիտական գտածոներ, այլև որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ, որոնց միջոցով հնարավոր է լրացնել գրավոր վկայությունների սահմանափակ կամ բացակայող տեղեկությունները և առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հին հասարակությունների կյանքի տարբեր կողմերի մասին։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական ժառանգության, Հին Արևելքի կիրառական արվեստի և տարածաշրջանի մշակութային փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հայկական հնագույն մշակույթի տեղն ու դերը քաղաքակրթական լայն գործընթացների շրջանակում գնահատելուն։ Այն կարող է հետաքրքրել հնագիտության, հին պատմության, արվեստաբանության, արևելագիտության և մշակութաբանության մասնագետներին, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն մշակույթով և Հին Արևելքի քաղաքակրթությունների նյութական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-11-19