Райков, Юрий Андреевич

Райков, Юрий Андреевич

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

Political Science

Բանակը և քաղաքական գործընթացների զարգացումը Ֆիլիպիններում 1970-ական թվականներին (1972–1981 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1972–1981 թվականներին Ֆիլիպիններում տեղի ունեցած քաղաքական գործընթացների զարգացման ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բանակի դերին երկրի պետական և քաղաքական համակարգում, իշխանության ձևավորման ու իրականացման մեխանիզմներում, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական կյանքի վերափոխումներում։ Քննարկվող ժամանակաշրջանը Ֆիլիպինների նորագույն պատմության կարևոր փուլերից է, որը բնութագրվում էր քաղաքական իշխանության կենտրոնացմամբ, պետական կառավարման համակարգի փոփոխություններով, ռազմական կառույցների ազդեցության ընդլայնմամբ և երկրի ներքաղաքական հարաբերությունների վերաձևավորմամբ։ Հետազոտության առանցքում զինված ուժերի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերություններն են, մասնավորապես՝ բանակի մասնակցությունը պետական կառավարման գործընթացներին, նրա ինստիտուցիոնալ դիրքի ամրապնդումը և քաղաքական որոշումների իրականացման գործում ունեցած նշանակությունը։ 1972 թվականին Ֆերդինանդ Մարկոսի կողմից ռազմական դրություն հայտարարելը դարձավ երկրի քաղաքական պատմության շրջադարձային իրադարձություններից մեկը՝ հիմք ստեղծելով կառավարման նոր համակարգի ձևավորման և գործադիր իշխանության լիազորությունների զգալի ընդլայնման համար։ Այս պայմաններում զինված ուժերը ձեռք բերեցին առանձնահատուկ դեր ոչ միայն երկրի արտաքին և ներքին անվտանգության ապահովման, այլև քաղաքական իշխանության պահպանման, պետական վերահսկողության իրականացման և ներքաղաքական զարգացումների վրա ազդեցություն գործելու տեսանկյունից։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես ռազմական կառույցների ներգրավվածությունը քաղաքական կյանքում փոխեց պետական հաստատությունների գործառույթները, քաղաքացիական և ռազմական իշխանությունների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև քաղաքական գործընթացների ընթացքն ու բնույթը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ռազմական դրության պայմաններում պետական կառավարման առանձնահատկություններին, իշխանության կենտրոնացմանը, քաղաքական ընդդիմության գործունեության սահմանափակումներին, հասարակական վերահսկողության մեխանիզմներին և բանակի՝ որպես պետական համակարգի առանցքային կառույցներից մեկի, ազդեցության աճին։ Ֆիլիպինների օրինակը դիտարկվում է նաև քաղաքական զարգացման ավելի լայն համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու ռազմական և քաղաքացիական ինստիտուտների փոխազդեցությունը, բանակի քաղաքականացման պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև զինված ուժերի ներգրավվածության ազդեցությունը պետական իշխանության լեգիտիմության և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Թեման կարևոր նշանակություն ունի հատկապես ռազմական կառավարման, ավտորիտար քաղաքական համակարգերի ձևավորման, պետական ինստիտուտների վերափոխման և Հարավարևելյան Ասիայի երկրների քաղաքական պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու 1970-ական թվականների Ֆիլիպինների քաղաքական իրականության, երկրի իշխանական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և բանակի՝ քաղաքական գործընթացներում ունեցած բազմակողմանի դերի մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտությամբ, միջազգային հարաբերություններով, ռազմական պատմությամբ, պետական կառավարման համակարգերով և Հարավարևելյան Ասիայի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար՝ նպաստելով ռազմական հաստատությունների և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Updated: 2026-11-21
Բանակը և քաղաքական գործընթացների զարգացումը Ֆիլիպիններում 1970-ական թվականներին (1972–1981 թթ.)

Free

Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Read more Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Read more Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Read more Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Read more Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Read more