Սարգսյան, Երվանդ

Սարգսյան, Երվանդ

menu_book View materials

Books by this author (3)

Online

History

Թուրքիան և նրա նվաճողական քաղաքականությունն Անդրկովկասում (1914–1918)

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան Թուրքիայի վարած քաղաքականությանը Հարավային Կովկասում՝ ներկայացնելով տարածաշրջանում նրա ռազմաքաղաքական նպատակները, տարածքային հավակնությունները, ռազմական գործողությունները և դրանց ազդեցությունը Անդրկովկասի ժողովուրդների ու պետությունների պատմական ճակատագրի վրա։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական ընդգրկումն ընդգրկում է 1914–1918 թվականները՝ մի ժամանակաշրջան, երբ համաշխարհային պատերազմի ծավալման, Ռուսական կայսրության թուլացման և հետագա փլուզման, ինչպես նաև Կովկասյան ռազմաճակատի փոփոխությունների հետևանքով տարածաշրջանում տեղի ունեցան խորքային քաղաքական ու ռազմական վերափոխումներ։ Աշխատության առանցքային թեմաներից է Օսմանյան կայսրության արտաքին քաղաքականության և ռազմական ռազմավարության ուսումնասիրությունը, որի շրջանակում քննության են առնվում Անդրկովկասի նկատմամբ թուրքական իշխանությունների հետաքրքրությունները, տարածաշրջանում ազդեցության ընդլայնման ձգտումները և ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքների նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու քաղաքականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձություններին, օսմանյան բանակի ռազմական գործողություններին, ռուսական զորքերի նահանջին և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությանը։ Այս իրադարձությունները դիտարկվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընդհանուր զարգացումների համատեքստում՝ բացահայտելով, թե ինչպես պատերազմի ընթացքը, միջազգային քաղաքական պայմանները և տարածաշրջանային հակասությունները նպաստեցին Անդրկովկասում նոր քաղաքական իրադրության ձևավորմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև 1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունների և Ռուսական կայսրության փլուզման հետևանքով ստեղծված իրավիճակի ուսումնասիրությունը։ Կենտրոնական իշխանության թուլացումը, նախկին կայսերական վարչական ու ռազմական համակարգի կազմալուծումը և Կովկասյան ռազմաճակատի փոփոխությունները նոր հնարավորություններ ու մարտահրավերներ ստեղծեցին տարածաշրջանի ժողովուրդների համար։ Այս պայմաններում Օսմանյան կայսրությունը փորձեց ընդլայնել իր ռազմաքաղաքական ներկայությունը՝ օգտվելով առաջացած ուժային և քաղաքական վակուումից։ Աշխատությունը կարևորում է նաև 1918 թվականի իրադարձությունները, երբ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրից հետո փոխվեցին տարածաշրջանի միջազգային ու ռազմաքաղաքական պայմանները, իսկ թուրքական զորքերի առաջխաղացումը և ռազմական գործողությունները անմիջական ազդեցություն ունեցան Անդրկովկասի քաղաքական վերադասավորումների վրա։ Այս գործընթացները կապված էին նաև Անդրկովկասյան Դաշնային Հանրապետության կազմավորման և լուծարման, Հայաստանի, Վրաստանի ու Ադրբեջանի անկախ պետականության հռչակման, ինչպես նաև Բաթումի պայմանագրերի և դրանց հետևանքների հետ։ Հայ ժողովրդի պատմության տեսանկյունից աշխատության կարևորագույն ուղղություններից է 1914–1918 թվականների թուրքական քաղաքականության և ռազմական գործողությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը արևելահայության անվտանգության, հայկական բնակավայրերի, պետականության ձևավորման ու ազգային ինքնապաշտպանության խնդիրների վրա։ Այդ ժամանակաշրջանը հայ ժողովրդի համար առանձնահատուկ ծանր հետևանքներ ունեցավ՝ կապված Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանության, Կովկասում ստեղծված ռազմաքաղաքական ճգնաժամի, գաղթականության զանգվածային տեղաշարժերի և բնակչության անվտանգության սպառնալիքների հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հայկական քաղաքական ու հասարակական ուժերի դիրքորոշումները, ազգային պետականության վերականգնման ձգտումները, ռազմական ու դիվանագիտական գործընթացները և տարածաշրջանային հակամարտությունների պայմաններում հայ ժողովրդի առջև ծառացած խնդիրները։ Քննության կարևոր բաղադրիչ է Անդրկովկասի ժողովուրդների և քաղաքական ուժերի փոխհարաբերությունների դիտարկումը, քանի որ տվյալ ժամանակաշրջանում հայկական, վրացական, ադրբեջանական և այլ քաղաքական շրջանակների շահերը հաճախ ձևավորվում էին ինչպես ներքին ազգային խնդիրների, այնպես էլ արտաքին ուժերի ազդեցության պայմաններում։ Օսմանյան Թուրքիայի քաղաքականության ուսումնասիրությունը, հետևաբար, հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն մեկ պետության ռազմաքաղաքական նպատակները, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Հարավային Կովկասում ձևավորված բարդ միջազգային հարաբերությունների ամբողջ համակարգը։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմաքաղաքական և ռազմապատմական ուսումնասիրությունների շարքին, որտեղ արտաքին քաղաքականության, ռազմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների վերլուծությունը միավորվում է տարածաշրջանի պատմական զարգացումների ամբողջական պատկերը ներկայացնելու նպատակով։ Այն կարևոր նշանակություն ունի 20-րդ դարի սկզբի հայ պատմագրության և Անդրկովկասի նորագույն պատմության ուսումնասիրության համար՝ անդրադառնալով այնպիսի իրադարձությունների, որոնք վճռորոշ ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանի պետական սահմանների, քաղաքական հարաբերությունների և ժողովուրդների հետագա պատմական ընթացքի վրա։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու 1914–1918 թվականների իրադարձությունները ոչ թե առանձին ռազմական դրվագների, այլ փոխկապակցված քաղաքական, դիվանագիտական և հասարակական գործընթացների շրջանակում։ Այն կարևոր ընթերցանության նյութ է Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության արտաքին քաղաքականությամբ, Կովկասյան ռազմաճակատով, Հայոց ցեղասպանության պատմական համատեքստով, Հայաստանի առաջին հանրապետության ձևավորման նախադրյալներով և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերություններով հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արևելագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, հայագետներին և ուսանողներին՝ որպես նյութ 20-րդ դարասկզբի տարածաշրջանային քաղաքականության, թուրքական ռազմաքաղաքական գործողությունների և հայ ժողովրդի նորագույն պատմության բարդ ու շրջադարձային իրադարձությունների ուսումնասիրության համար։

Updated: 2026-11-17
Թուրքիան և նրա նվաճողական քաղաքականությունն Անդրկովկասում (1914–1918)

Free

Online

History

Դավադիր գործարք․ Հայաստան, Ռուսաստան և Թուրքիա

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև ձևավորված քաղաքական հարաբերությունների, տարածաշրջանային շահերի բախման, դիվանագիտական գործընթացների և աշխարհաքաղաքական փոխազդեցությունների քննությանը։ Գրքի թեմատիկ առանցքում երեք պետությունների հարաբերություններն են՝ դիտարկված Հայաստանի պատմական ճակատագրի, ազգային անվտանգության, պետական ինքնիշխանության և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության տեսանկյունից։ Վերնագրում օգտագործված «դավադիր գործարք» ձևակերպումն արտահայտում է քաղաքական իրադարձությունների նկատմամբ քննադատական և գնահատողական մոտեցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով այնպիսի հնարավոր պայմանավորվածությունների, որոշումների ու քաղաքական գործընթացների վրա, որոնք կարող էին անմիջական կամ անուղղակի ազդեցություն ունենալ Հայաստանի շահերի, տարածքային ամբողջականության և ազգային անվտանգության վրա։ Աշխատության ընդհանուր խնդրադրությունը կապված է Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի և Թուրքիայի պատմական մրցակցության, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակների և Հայաստանի՝ այդ բարդ հարաբերությունների համակարգում ունեցած դիրքի ուսումնասիրության հետ։ Հատուկ կարևորություն ունի հայ-ռուսական հարաբերությունների դիտարկումը, որոնք պատմականորեն ներառել են ինչպես քաղաքական ու ռազմական համագործակցության, այնպես էլ շահերի անհամընկնման և փոխադարձ կախվածության տարբեր դրսևորումներ։ Ռուսաստանի տարածաշրջանային քաղաքականությունը կարևոր ազդեցություն է ունեցել Հայաստանի անվտանգության, արտաքին կողմնորոշման և պետական զարգացման հնարավորությունների վրա, իսկ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները մշտապես պայմանավորվել են պատմական հակասություններով, ազգային հարցերով, տարածքային խնդիրներով և տարածաշրջանային ռազմավարական շահերով։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքին, արտաքին ուժերի ազդեցության պայմաններում ինքնուրույն քաղաքականություն վարելու բարդություններին և ազգային շահերի պաշտպանության խնդրին։ Հայաստանի անկախ պետականության վերականգնումից հետո այս հարցերը նոր նշանակություն ստացան, քանի որ երկիրը ստիպված էր ձևավորել արտաքին քաղաքականության սեփական առաջնահերթությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով հարևան պետությունների ռազմավարական նպատակները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և միջազգային քաղաքականության փոփոխվող պայմանները։ Աշխատությունը կարևորում է նաև պատմական իրադարձությունների քաղաքական գնահատման անհրաժեշտությունը՝ խրախուսելով պետական որոշումների, դիվանագիտական հարաբերությունների և միջազգային պայմանավորվածությունների հետևանքների քննադատական ուսումնասիրությունը։ Գրքի գաղափարական ուղղվածության մեջ առանձնանում են ազգային ինքնիշխանության, պետական շահերի պաշտպանության, պատմական հիշողության և քաղաքական պատասխանատվության հարցերը։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորհելու այն մասին, թե ինչպես են մեծ տերությունների ռազմավարական հաշվարկները ներգործում փոքր պետությունների ճակատագրի վրա, ինչպիսի վտանգներ կարող են առաջանալ արտաքին քաղաքական կախվածությունից, և որքան կարևոր է միջազգային հարաբերություններում ազգային շահերի հստակ գիտակցումն ու պաշտպանությունը։ Պատմաքաղաքական առումով աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 20-րդ դարի վերջին տասնամյակի հայ հասարակական և քաղաքական մտքի ուսումնասիրության համար, երբ Հայաստանի անկախացումից հետո ձևավորվում էին նոր պետական ինստիտուտներ, արտաքին քաղաքական առաջնահերթություններ և տարածաշրջանային հարաբերությունների սկզբունքներ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ-ռուսական հարաբերությունները, Թուրքիայի քաղաքական դիրքորոշումը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը և Հարավային Կովկասում ուժերի նոր դասավորությունը դարձել էին հասարակական ու քաղաքական քննարկումների կարևորագույն թեմաներ։ Ստեղծագործությունը պատկանում է քաղաքական հրապարակախոսության և պատմաքաղաքական վերլուծության ոլորտին, որտեղ պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը զուգակցվում է ազգային շահերի և միջազգային հարաբերությունների գնահատման հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, արտաքին քաղաքականությամբ, հայ-ռուսական և հայ-թուրքական հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներով և հետխորհրդային աշխարհաքաղաքական զարգացումներով զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին։ Գրքի արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն ներկայացնում է անկախության առաջին տարիներին ձևավորված քաղաքական մտահոգություններն ու գնահատականները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու այդ ժամանակաշրջանի հասարակական ընկալումները, ազգային անվտանգության վերաբերյալ պատկերացումները և Հայաստանի միջազգային դիրքի շուրջ ծավալված բանավեճերը։

Updated: 2026-11-17
Դավադիր գործարք․ Հայաստան, Ռուսաստան և Թուրքիա

Free

Online

History

Օսմանյան կայսրության քաղաքականությունը Արևմտյան Հայաստանում և տերությունների քաղաքականությունը 19-րդ դարի վերջին քառորդում ու 20-րդ դարի սկզբին

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի վերջին քառորդում և 20-րդ դարի սկզբին Օսմանյան կայսրության՝ Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ վարած քաղաքականության, հայ բնակչության հասարակական, քաղաքական և ազգային կյանքի, ինչպես նաև տարածաշրջանի հիմնախնդիրների շուրջ եվրոպական և այլ մեծ տերությունների արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է պատմական այն բարդ ժամանակաշրջանը, երբ Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական զարգացումները, ազգային հարցերը, կայսրության տարածքային ամբողջականության պահպանման ձգտումը և միջազգային հարաբերությունների փոփոխությունները սերտորեն փոխկապակցված էին՝ առանձնահատուկ նշանակություն հաղորդելով Հայկական հարցին։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ օսմանյան իշխանությունների վարչական, քաղաքական և հասարակական քաղաքականության ուսումնասիրությունը, որի շրջանակում ուշադրության կենտրոնում են հայ բնակչության իրավական ու հասարակական դրությունը, ազգային իրավունքների խնդիրը, բարենորոգումների հարցը և հայաբնակ նահանգներում տիրող քաղաքական իրադրությունը։ Ներկայացվում է այն պատմական միջավայրը, որտեղ հայ ժողովուրդը բախվում էր ազգային ինքնության, անվտանգության, սեփական իրավունքների պաշտպանության և հասարակական կյանքի կազմակերպման լուրջ խնդիրների։ Հայկական հարցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության բաղադրիչ, այլև որպես միջազգային դիվանագիտության կարևոր խնդիր, որի շուրջ ձևավորվում էին տարբեր պետությունների շահերը, քաղաքական դիրքորոշումները և դիվանագիտական նախաձեռնությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում եվրոպական մեծ տերությունների՝ Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Ավստրո-Հունգարիայի քաղաքականությանը, նրանց հարաբերություններին Օսմանյան կայսրության հետ և Արևմտյան Հայաստանի հարցում ունեցած մոտեցումներին։ Այս քաղաքականությունը պայմանավորված էր ոչ միայն հայ բնակչության վիճակի և բարենորոգումների խնդրով, այլև Մերձավոր Արևելքում ազդեցության տարածման, ռազմավարական շահերի պաշտպանության, առևտրական ուղիների վերահսկման և տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռության պահպանման ձգտումներով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր Հայկական հարցը աստիճանաբար ձեռք բերում միջազգային քաղաքական նշանակություն, ինչպես էին դիվանագիտական բանակցություններն ու միջպետական պայմանավորվածություններն անդրադառնում Արևմտյան Հայաստանի ճակատագրի վրա, և ինչպիսի հակասություններ էին առաջանում հռչակված քաղաքական սկզբունքների ու իրական պետական շահերի միջև։ Կարևոր պատմական հանգրվան է 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը և դրան հաջորդած Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը, ինչպես նաև Բեռլինի վեհաժողովը, որոնց արդյունքում Հայկական հարցը պաշտոնապես ընդգրկվեց եվրոպական դիվանագիտության օրակարգում։ Այդ իրադարձություններից հետո Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ իրականացնելու հարցը դարձավ միջազգային քննարկումների և դիվանագիտական հարաբերությունների շարունակական թեմա։ Հետագա տարիներին Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականության փոփոխությունները, սուլթանական իշխանության վարած քաղաքականությունը, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող ճնշումները և միջազգային միջամտությունների սահմանափակ հնարավորությունները խորացրին տարածաշրջանի քաղաքական ու հասարակական հակասությունները։ Աշխատության ժամանակագրական ընդգրկման վերջին հատվածը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև 20-րդ դարասկզբի քաղաքական զարգացումները, մեծ տերությունների շահերի բախումը, օսմանյան պետական համակարգում տեղի ունեցած փոփոխությունները և Հայկական հարցի շուրջ նոր դիվանագիտական նախաձեռնությունները։ Գրքի կարևոր առանձնահատկություններից է Արևմտյան Հայաստանի պատմության ներկայացումը միջազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ ցույց տալով, որ տարածաշրջանի քաղաքական ճակատագիրը պայմանավորված էր ինչպես Օսմանյան կայսրության ներքին գործընթացներով, այնպես էլ արտաքին ուժերի ռազմավարական հաշվարկներով։ Գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է հայոց նորագույն պատմության, օսմանագիտության և միջազգային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրությունների շրջանակին։ Այն կարևոր նշանակություն ունի Հայկական հարցի ձևավորման ու զարգացման, 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին եվրոպական դիվանագիտության, Օսմանյան կայսրության ազգային քաղաքականության և Արևմտյան Հայաստանի պատմական իրադրության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ ժողովրդի պատմության վճռորոշ ժամանակաշրջաններից մեկի, ազգային իրավունքների պաշտպանության գործընթացների, միջազգային քաղաքականության ազդեցության և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացումների մասին։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, դիվանագիտության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, հայագիտական հետազոտություններ կատարողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայկական հարցով, Արևմտյան Հայաստանի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության քաղաքական համակարգով և Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների ձևավորմամբ։

Updated: 2026-11-17
Օսմանյան կայսրության քաղաքականությունը Արևմտյան Հայաստանում և տերությունների քաղաքականությունը 19-րդ դարի վերջին քառորդում ու 20-րդ դարի սկզբին

Free

Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Read more Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Read more Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Read more Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Read more