Սեկոյան, Իրենա Էդուարդի

Սեկոյան, Իրենա Էդուարդի

menu_book View materials

Books by this author (2)

Online

Medicine

Межполушарная функциональная асимметрия: психофизиологическая характеристика проявлений и их особенности при когнитивных расстройствах

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ուղեղի կիսագնդերի միջև ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի ուսումնասիրությանը՝ դրա հոգեֆիզիոլոգիական դրսևորումների բնութագրմանը և ճանաչողական խանգարումների պայմաններում դրանց առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է ուղեղի ձախ և աջ կիսագնդերի ֆունկցիոնալ մասնագիտացումը, դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կիսագնդերի համատեղ գործունեությունը մասնակցում է ճանաչողական գործընթացների իրականացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուշադրության, հիշողության, ընկալման, մտածողության, խոսքի և այլ բարձրագույն հոգեկան գործառույթների հետ կիսագնդային ասիմետրիայի փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է տարբեր հոգեֆիզիոլոգիական ցուցանիշների միջոցով ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի դրսևորումների ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների համադրումը ճանաչողական գործունեության առանձնահատկությունների հետ։ Քննարկվում են նաև այն փոփոխությունները, որոնք կարող են առաջանալ ճանաչողական խանգարումների ժամանակ, ինչպես կարող են դրանք անդրադառնալ կիսագնդերի ֆունկցիոնալ փոխհարաբերությունների վրա և ինչ նշանակություն կարող են ունենալ ճանաչողական վիճակի գնահատման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ճանաչողական գործընթացները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին հոգեբանական ֆունկցիաներ, այլև որպես ուղեղի տարբեր համակարգերի փոխկապակցված գործունեության արդյունք։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր լինել ճանաչողական խանգարումների մեխանիզմների ուսումնասիրման, հոգեֆիզիոլոգիական գնահատման մեթոդների կատարելագործման և նյարդահոգեբանական հետազոտությունների զարգացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել նյարդաբաններին, հոգեֆիզիոլոգներին, նյարդահոգեբաններին, կլինիկական հոգեբաններին, բժշկական և կենսաբանական գիտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և հետազոտողներին։

Updated: 2026-09-17
Межполушарная функциональная асимметрия: психофизиологическая характеристика проявлений и их особенности при когнитивных расстройствах

Free

Online

Medicine

Профиль личности, аффективные расстройства и качество жизни при сердечно-сосудистых заболеваниях

Աշխատությունը նվիրված է սրտանոթային հիվանդությունների դեպքում անձի հոգեբանական առանձնահատկությունների, հուզական խանգարումների և կյանքի որակի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում կենսահոգեբանական մոտեցումն է, որի համաձայն հիվանդության ընթացքը և մարդու առօրյա կենսագործունեությունը նպատակահարմար է դիտարկել ոչ միայն ֆիզիկական առողջության, այլև հոգեբանական և սոցիալական գործոնների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անձնային պրոֆիլի այն բնութագրերին, որոնք կարող են կապված լինել հիվանդության նկատմամբ անհատական արձագանքի, սթրեսային իրավիճակների ընկալման, հուզական վիճակի և առողջական սահմանափակումներին հարմարվելու առանձնահատկությունների հետ։ Հուզական ոլորտի ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տրամադրության, տագնապային և դեպրեսիվ ախտանշանների, հոգեբանական լարվածության և ընդհանուր հուզական բարեկեցության գնահատում՝ առանց դրանք դիտարկելու սրտանոթային հիվանդությունների միակ կամ ուղղակի պատճառ։ Կարևոր ուղղություն է կյանքի որակի բազմակողմանի գնահատումը, որը կարող է ընդգրկել ֆիզիկական ակտիվության հնարավորությունները, առօրյա գործունեությունը, սոցիալական հարաբերությունները, հոգեբանական բարեկեցությունը և սեփական առողջական վիճակի սուբյեկտիվ ընկալումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող է ուսումնասիրվել, թե սրտանոթային հիվանդության բնույթը և արտահայտվածությունը ինչպես են փոխկապակցվում հոգեբանական ցուցանիշների և կյանքի որակի տարբեր բաղադրիչների հետ։ Միաժամանակ անձնային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հիվանդների միջև անհատական տարբերությունները և հասկանալու, թե ինչու նույնատիպ ֆիզիկական սահմանափակումները տարբեր մարդկանց մոտ կարող են ուղեկցվել կյանքի որակի տարբեր գնահատականներով։ Մեթոդաբանական տեսանկյունից նման աշխատանքներում կարող են համադրվել կլինիկական տվյալները, ստանդարտացված հոգեբանական գնահատման գործիքները և կյանքի որակի հարցաթերթերը՝ ստացված ցուցանիշների միջև վիճակագրական կապերը բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև բժշկական օգնության համալիր բնույթը՝ ցույց տալով հիվանդի հոգեբանական և սոցիալական վիճակի գնահատման նշանակությունը ընդհանուր առողջական պատկերի ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը գտնվում է սրտաբանության, բժշկական հոգեբանության և կյանքի որակի հետազոտությունների հատման տիրույթում և նպաստում է սրտանոթային հիվանդություններով մարդկանց առողջական վիճակի ավելի ամբողջական՝ ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչները միավորող գիտական գնահատմանը։

Updated: 2026-09-27
Профиль личности, аффективные расстройства и качество жизни при сердечно-сосудистых заболеваниях

Free

Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Read more Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Read more Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Read more Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book5 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book15 Read more