Սուբտելնի, Օ.

Սուբտելնի, Օ.

menu_book View materials

Books by this author (1)

Online

History

Ուկրաինայի պատմություն

Ուկրաինայի պատմությանը նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է ուկրաինական ժողովրդի պատմական զարգացման, պետականության ձևավորման, ազգային ինքնության կայացման և երկրի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային կյանքի կարևորագույն փուլերը։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու այն պատմական գործընթացներին, որոնք դարերի ընթացքում ձևավորել են Ուկրաինայի ինքնատիպ տեղն ու դերը Արևելյան Եվրոպայի պատմության մեջ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ուկրաինական հողերի պատմական անցյալը, դրանցում ձևավորված վաղ բնակավայրերն ու քաղաքական կազմավորումները, Կիևյան Ռուսիայի պատմական ժառանգությունը, միջնադարյան իշխանությունների զարգացումը, հարևան պետությունների և ժողովուրդների հետ ունեցած քաղաքական ու մշակութային հարաբերությունները, ինչպես նաև ուկրաինական տարածքների՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում օտար տիրապետությունների ներքո գտնվելու հանգամանքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուկրաինական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման, լեզվի, մշակույթի, ավանդույթների և պատմական հիշողության պահպանման խնդիրը, որը կարևոր տեղ է զբաղեցնում երկրի պատմական ընթացքի ըմբռնման մեջ։ Պատմական զարգացման հաջորդ փուլերի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու կազակության առաջացման և հասարակական-քաղաքական դերի, ազգային ազատագրական շարժումների, ինքնավարության ու անկախ պետականության ձգտումների, ինչպես նաև Ռուսական և Ավստրո-Հունգարական կայսրությունների քաղաքական ազդեցության պայմաններում ուկրաինական հասարակության կրած փոփոխությունների մասին։ Կարևոր պատմական նշանակություն ունեն նաև նոր ժամանակների ազգային շարժումները, հեղափոխական իրադարձությունները, ուկրաինական պետականության վերականգնման փորձերը, խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, կոլեկտիվացման հետևանքները, սովետական բռնաճնշումները, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի իրադարձությունները և հետպատերազմյան հասարակական զարգացումները։ Այս պատմական իրադարձությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Ուկրաինայի աշխարհաքաղաքական դիրքի առանձնահատկությունները, արտաքին ուժերի ազդեցությունը երկրի ճակատագրի վրա և ուկրաինական ժողովրդի ինքնուրույն քաղաքական ու մշակութային զարգացման ձգտումը։ Աշխատության կարևոր գաղափարական առանցքներից է պատմական շարունակականության և ազգային ինքնության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ պետականության կայացումը պայմանավորված է ոչ միայն քաղաքական իրադարձություններով, այլև հասարակական գիտակցության, մշակույթի, լեզվի և ազգային համախմբվածության զարգացմամբ։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը նպաստում է Ուկրաինայի և հարևան ժողովուրդների, մասնավորապես՝ արևելաեվրոպական տարածաշրջանի պատմական հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով տարբեր ժողովուրդների քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային փոխազդեցությունների նշանակությունը։ Գրքի թեման կարևոր է նաև Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հայ և ուկրաինացի ժողովուրդների պատմական շփումները, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները և մշակութային կապերը ձևավորել են փոխադարձ հետաքրքրությունների ու պատմական առնչությունների հարուստ միջավայր։ Պատմական շարադրանքի ճանաչողական արժեքը պայմանավորված է այն հնարավորությամբ, որ ընթերցողը կարող է հետևել Ուկրաինայի անցյալի հիմնական շրջադարձերին, հասկանալ նրա հասարակական կառուցվածքի և քաղաքական համակարգերի փոփոխությունները, գնահատել ազգային ազատագրական պայքարի դերն ու նշանակությունը և բացահայտել պատմական ժառանգության ազդեցությունը ժամանակակից ազգային ինքնության վրա։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմությամբ, արևելաեվրոպական տարածաշրջանով, սլավոնական ժողովուրդների անցյալով, միջազգային հարաբերություններով և ազգային պետականության ձևավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և պատմագիտական գրականությամբ հետաքրքրվող անձանց համար՝ որպես Ուկրաինայի պատմական ուղին և նրա քաղաքական ու մշակութային առանձնահատկությունները ճանաչելու կարևոր ճանաչողական նյութ։

Updated: 2026-11-18
Ուկրաինայի պատմություն

Free

Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Read more Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Read more Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Read more Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Read more Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Read more Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Read more