Կյուրեղյան Կիրառական սոցիոլոգիա

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է արդի հասարակության տեղեկատվայնացման գործընթացների և դրանց պայմանավորող հիմնական շարժիչ ուժերի սոցիալ-փիլիսոփայական ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդրին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ժամանակակից հասարակության այն փոխակերպումների վերլուծությունը, որոնք պայմանավորված են տեղեկատվության, թվային տեխնոլոգիաների և հաղորդակցական համակարգերի արագ զարգացմամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում տեղեկատվայնացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնոլոգիական առաջընթացի արդյունք, այլև որպես հասարակական հարաբերությունների, սոցիալական կառուցվածքների, մարդու գործունեության և արժեքային համակարգերի փոփոխության կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են տեղեկատվական հասարակության ձևավորման նախադրյալները, տեղեկատվության աճող նշանակությունը և թվային միջավայրի ազդեցությունը անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվության ստեղծման, տարածման, պահպանման և օգտագործման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հասարակական գիտակցության, սոցիալական վարքագծի և հանրային կյանքի կազմակերպման վրա։ Տեղեկատվական անվտանգության խնդիրը ներկայացվում է որպես ժամանակակից հասարակության կարևորագույն մարտահրավերներից մեկը, որը ներառում է ոչ միայն տեխնիկական կամ կիբերանվտանգության հարցեր, այլև սոցիալական, քաղաքական, իրավական, բարոյական և մշակութային բազմաթիվ կողմեր։ Քննարկվում են տեղեկատվական սպառնալիքների առաջացման պատճառները, անձնական և հանրային տեղեկատվության պաշտպանության անհրաժեշտությունը, տեղեկատվական միջավայրում մարդու իրավունքների և ազատությունների պահպանման խնդիրները, ինչպես նաև տեղեկատվության նկատմամբ վերահսկողության և պատասխանատվության հարցերը։ Սոցիալ-փիլիսոփայական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տեխնոլոգիական փոփոխությունների և հասարակական արժեքների փոխազդեցությունը, բացահայտել տեղեկատվայնացման դրական և խնդրահարույց հետևանքները և գնահատել մարդու դերը նոր տեղեկատվական իրականության պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ տեղեկատվական անվտանգության ապահովումը դիտարկվում է որպես հասարակության կայուն զարգացման, սոցիալական վստահության և քաղաքացիական հարաբերությունների պահպանման կարևոր պայման։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրել փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, քաղաքագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և անվտանգության ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև ժամանակակից հասարակության թվային վերափոխումներով հետաքրքրվող հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը փորձում է ամբողջական պատկերացում ձևավորել տեղեկատվայնացման սոցիալական նշանակության և դրա հետևանքով առաջացող անվտանգության նոր մարտահրավերների մասին՝ համադրելով տեխնոլոգիական զարգացումների, հասարակական հարաբերությունների և մարդու արժեքային ու սոցիալական դիրքի վերաբերյալ տեսական մոտեցումները։

Other Subjects

Լրատվական նյութը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերյան ռազմական իրադարձություններից հետո Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված հումանիտար իրավիճակին և ՄԱԿ-ի առաքելության տարածաշրջան այցելությանը։ Անդրադարձ է կատարվում Ադրբեջանի ռազմական գործողություններից հետո տեղի ունեցած բնակչության զանգվածային տեղահանությանը, որի հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ճնշող մեծամասնությունը տեղափոխվեց Հայաստանի Հանրապետություն։ Ներկայացվում է միջազգային կազմակերպությունների ուշադրությունը տարածաշրջանում ձևավորված իրավիճակի նկատմամբ, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչների այցի նշանակությունը հումանիտար պայմանների գնահատման և տեղեկատվության հավաքագրման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակչության տեղահանության հետևանքով առաջացած սոցիալական և հումանիտար խնդիրներին, բնակավայրերի դատարկմանը, մարդկանց անվտանգության ապահովման և հիմնական կենսական պայմանների պահպանման հարցերին։ Նյութի շրջանակում դիտարկվում են միջազգային դիտորդական և հումանիտար առաքելությունների գործունեության հնարավորությունները, տեղում իրավիճակի գնահատման անհրաժեշտությունը և միջազգային հանրությանը հավաստի տեղեկատվություն տրամադրելու կարևորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում տեղահանված անձանց իրավունքների պաշտպանության, նրանց բնակարանային, սոցիալական և առողջապահական կարիքների, ինչպես նաև հետագա կենսապայմանների ապահովման խնդիրներին։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետության, Ադրբեջանի և միջազգային կառույցների միջև հումանիտար հարցերի շուրջ փոխգործակցության հնարավորությունները։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև տարածաշրջանում միջազգային ներկայության սահմանափակումներին, առաքելության գործունեության պայմաններին և դրա արդյունքների նկատմամբ տարբեր կողմերի արձագանքներին։ Առանձնացվում են տեղահանության ժողովրդագրական հետևանքները, մշակութային ժառանգության պահպանության հարցերը և բնակչության իրավունքների պաշտպանության միջազգային իրավական մեխանիզմները։ Լրատվական հրապարակումը նշանակություն ունի 2023 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի իրադարձությունների, դրանց հումանիտար հետևանքների և միջազգային կազմակերպությունների արձագանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ժամանակակից պատմության, միջազգային հարաբերությունների, մարդու իրավունքների, հակամարտությունների ուսումնասիրության և լրագրության ոլորտների հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լիճ թափվող հիմնական գետերի էկոլոգիական վիճակի համապարփակ գնահատմանը և դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը լճի էկոհամակարգի վրա։ Գրքում վերլուծվում են գետային համակարգերի ջրաբանական, քիմիական և կենսաբանական առանձնահատկությունները, ջրի որակի փոփոխությունները, աղտոտման հիմնական աղբյուրները և շրջակա միջավայրի վրա դրանց ազդեցության հետևանքները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ջրային ռեսուրսների օգտագործման, մարդածին ազդեցության, կենցաղային և գյուղատնտեսական արտահոսքերի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև գետերի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման կարևորությունը։ Հեղինակը կիրառում է համալիր մոտեցում՝ գնահատելով ջրային համակարգերի ներկա վիճակը, բացահայտելով առկա էկոլոգիական վտանգները և առաջարկելով հնարավոր լուծումներ՝ ուղղված ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարմանը և Սևանա լճի պահպանությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բնապահպանների, ջրային ռեսուրսների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի քաղցրահամ ջրային էկոհամակարգերի ուսումնասիրմամբ և պահպանությամբ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է աշակերտների ինքնուրույն աշխատանքների կազմակերպման և դրանց դերի ուսումնասիրությանը՝ որպես երկրաչափության ուսուցման արդյունավետության բարձրացման կարևոր միջոց։ Հեղինակը վերլուծում է ինքնուրույն ուսումնական գործունեության տեսական և մեթոդական հիմքերը, ներկայացնում է երկրաչափության դասավանդման գործընթացում կիրառվող առաջադրանքների տեսակները, դրանց բովանդակային առանձնահատկությունները և սովորողների ճանաչողական ակտիվության զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են ինքնուրույն աշխատանքների պլանավորման, կազմակերպման, գնահատման և հետադարձ կապի ապահովման արդյունավետ մեթոդները, որոնք նպաստում են տրամաբանական մտածողության, տարածական պատկերացման, խնդիրների լուծման կարողությունների և մաթեմատիկական հիմնավորման հմտությունների ձևավորմանը։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև տարբերակված ուսուցման, անհատական մոտեցման և ժամանակակից մանկավարժական տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ հաշվի առնելով աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմնավորումները և գործնական առաջարկությունները՝ արժեքավոր նյութ ներկայացնելով մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են երկրաչափության դասավանդման արդյունավետության բարձրացմամբ և սովորողների ինքնուրույն ուսումնառության կարողությունների զարգացմամբ։

Literature

Գիրքը ներկայացնում է խորհրդավոր կղզու շուրջ ծավալվող գեղարվեստական պատմություն, որի վերնագիրը հուշում է անհայտ միջավայրի, առեղծվածների և անսպասելի իրադարձությունների վրա հիմնված սյուժեի մասին։ Կղզին արկածային գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս որպես առանձնացված տարածք, որտեղ հերոսները բախվում են անծանոթ պայմանների, փորձում բացահայտել շրջապատող աշխարհի գաղտնիքները և հաղթահարել տարբեր դժվարություններ։ Նման պատմություններում կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնության նկարագրությունները, մարդու հնարամտությունը, գոյատևման խնդիրները, ընկերությունը, համարձակությունը և անհայտի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Խորհրդավոր միջավայրի պատկերումը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու սյուժետային լարվածությունը և ընթերցողին ներգրավելու իրադարձությունների բացահայտման ընթացքի մեջ։ Ստեղծագործության վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել հեղինակի մտադրությունը, կերպարների կազմը կամ պատմության կոնկրետ զարգացումը, սակայն այն պատկանում է առեղծվածային և արկածային թեմաներով գրականության շրջանակին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր գեղարվեստական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով հայ ընթերցողին արկածային պատմությունների և թարգմանական գրականության ներկայացման ավանդույթը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին հրատարակություններով և արկածային ժանրի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում զբաղվածության մակարդակի բարձրացման և գործազրկության մեղմացման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրանք մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարզի աշխատաշուկայի առանձնահատկությունները, բնակչության զբաղվածության մակարդակը, գործազրկության պատճառներն ու դրա վրա ազդող տնտեսական և սոցիալական գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տավուշի մարզի գյուղական և սահմանամերձ բնակավայրերի իրավիճակին, որտեղ աշխատատեղերի սահմանափակությունը, գյուղատնտեսության սեզոնային բնույթը, տնտեսական ակտիվության անհավասար բաշխվածությունը և բնակչության արտագաղթի միտումները կարող են լրացուցիչ դժվարություններ ստեղծել կայուն զբաղվածության ապահովման համար։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հնարավորություններն ու մեխանիզմները, որոնց կիրառմամբ հնարավոր է ընդլայնել աշխատաշուկան, ստեղծել նոր աշխատատեղեր և բարձրացնել բնակչության տնտեսական ակտիվությունը։ Որպես զբաղվածության խթանման ուղղություններ կարող են դիտարկվել գյուղատնտեսության և ագրոբիզնեսի զարգացումը, տեղական արտադրության ընդլայնումը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության աջակցությունը, մասնագիտական ուսուցումն ու վերապատրաստումը, աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխան կադրերի պատրաստումը, ինչպես նաև գործատուների և աշխատանք փնտրողների միջև կապի բարելավումը։ Տավուշի համար հատկապես կարևոր են նաև համայնքային և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերը, որոնք կարող են նպաստել նոր տնտեսական գործունեության ձևավորմանը և բնակչության կայուն զբաղվածությանը։ Այս խնդիրների լուծման անհրաժեշտությունը պայմանավորված է նաև մարզի սահմանամերձ բնույթով և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, զբաղվածության և սոցիալական քաղաքականության մասնագետներին, մարզային կառավարման մարմիններին, համայնքային կառույցներին, ինչպես նաև Տավուշի մարզի տնտեսական զարգացման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Ս. Վ. Ցուցուլյանի 2013 թվականի գիտական աշխատանքն է, որը պատրաստվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանում, ունի 27 էջ և վերաբերում է տնտեսագիտության ոլորտին։