Публицистика М. А. Булгакова

Sociology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում համայնքի և համայնականության դրսևորումների, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունների և ժամանակակից զարգացման միտումների սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են համայնքային հարաբերությունների կառուցվածքը, սոցիալական կապերի բնույթը, փոխօգնության, համերաշխության և քաղաքացիական մասնակցության ձևերը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական, մշակութային և ժողովրդագրական գործոնների ազդեցությունը համայնքային կյանքի վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները, գնահատում է համայնքային ինքնության, տեղական ինքնակառավարման, հասարակական ակտիվության և բնակչության ներգրավվածության մակարդակը՝ բացահայտելով ժամանակակից հայկական հասարակությունում համայնականության պահպանման և վերափոխման հիմնական միտումները։ Հետազոտությունը նաև անդրադառնում է քաղաքային և գյուղական համայնքների առանձնահատկություններին, գլոբալացման, միգրացիայի և սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությանը համայնքային հարաբերությունների վրա՝ առաջարկելով համայնքային զարգացման և սոցիալական համախմբվածության ամրապնդմանն ուղղված գիտագործնական մոտեցումներ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում սոցիոլոգների, հասարակագետների, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է եգիպտացորենի տարբեր հասունացման ժամկետներով հիբրիդների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Բաղրամյանի տարածաշրջանի ագրոկլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարբեր վաղահասության խմբերին պատկանող հիբրիդների աճի, զարգացման, հասունացման և բերքատվության առանձնահատկությունները տվյալ տարածքի պայմաններում և որոշել դրանցից առավել նպատակահարմարները գործնական մշակության համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ եգիպտացորենի հիբրիդների ընտրությունը պետք է համապատասխանեցվի ոչ միայն մշակաբույսի կենսաբանական առանձնահատկություններին, այլև տվյալ տարածքի ջերմային ռեժիմին, խոնավության ապահովվածությանը, հողային պայմաններին և ոռոգման հնարավորություններին։ Բաղրամյանի տարածաշրջանի պայմաններում հիբրիդների համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե հասունացման տարբեր ժամկետներն ինչպես են անդրադառնում բույսերի վեգետացիայի տևողության, ֆենոլոգիական փուլերի անցման, բերքի ձևավորման և վերջնական բերքատվության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ծլման, ծաղկման, կողրերի ձևավորման, հատիկների հասունացման և այլ կարևոր փուլերի ժամկետները, ինչպես նաև բույսերի աճի ինտենսիվությունը և վեգետացիոն շրջանի ընդհանուր տևողությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիբրիդների բերքատվությանը, բերքի կառուցվածքային տարրերին, կողրերի քանակին և չափերին, հատիկների զանգվածին, ինչպես նաև ստացված բերքի որակական հատկանիշներին։ Համեմատական գնահատումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ոչ միայն առավել բարձր բերքատվություն ունեցող, այլև տվյալ պայմաններում առավել կայուն և վաղաժամ հասունացող հիբրիդները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր հասունության ժամկետներով հիբրիդների ագրոտեխնիկական առավելությունների և սահմանափակումների բացահայտումը։ Վաղահաս հիբրիդների օգտագործումը կարող է կարևոր լինել վեգետացիոն շրջանը կրճատելու և բերքը առավել վաղ ժամկետներում ստանալու տեսանկյունից, մինչդեռ ավելի երկար վեգետացիոն շրջան ունեցող ձևերը համապատասխան պայմանների դեպքում կարող են ապահովել այլ արտադրական առավելություններ։ Հայաստանի Արարատյան դաշտավայրի պայմաններում եգիպտացորենի հիբրիդների ուսումնասիրությունը ունի նաև գործնական հիմք․ պատմականորեն տարածաշրջանում տարբեր հիբրիդների փորձարկումներ են իրականացվել, իսկ պետական ծրագրերով Արմավիրի մարզը ներառվել է հիբրիդային եգիպտացորենի սերմացուի օգտագործման և արտադրության զարգացման միջոցառումներում։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ ստացված տվյալները կարող են հիմք ծառայել Բաղրամյանի տարածաշրջանի համար առավել հարմար հիբրիդների ընտրության, մշակության ժամկետների պլանավորման, բերքատվության բարձրացման և արտադրության արդյունավետության բարելավման համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, գյուղատնտեսական տնտեսությունների մասնագետներին, սերմարտադրությամբ զբաղվող կազմակերպություններին, գյուղատնտեսության ոլորտի հետազոտողներին և եգիպտացորենի մշակությամբ զբաղվող տնտեսավարողներին։

Psychology

Այս աշխատանքը նվիրված է մտածողության տարբեր ոճերի դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը իմացական խնդիրների բազմատարբերակային լուծման գործընթացում՝ ընդգծելով անհատական ճանաչողական ռազմավարությունների դերը խնդիրների լուծման արդյունավետության մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է մտածողության ոճերի բազմազանությունը՝ ներառյալ վերլուծական, ինտուիտիվ, կոնվերգենտ և դիվերգենտ մոտեցումները, և դրանց ազդեցությունը խնդիրների ընկալման, մշակման և լուծման փուլերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմատարբերակային մտածողության զարգացման մեխանիզմներին, որոնք նպաստում են միևնույն խնդրի լուծման տարբեր ուղիների որոնմանը և ստեղծագործական լուծումների ձևավորմանը։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է իմացական խնդիրների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով տեղեկատվության ընտրության, վերամշակման և կիրառման փուլերը, ինչպես նաև սխալների վերլուծության դերը ճանաչողական զարգացման մեջ։ Ներկայացվում են ուսուցման և փորձարարական իրավիճակներում մտածողության ոճերի գնահատման մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել անհատական տարբերությունները և դրանց ազդեցությունը ուսումնական հաջողության վրա։ Շեշտվում է, որ մտածողության ոճերի բազմազանության գիտակցումը կարևոր դեր ունի ինչպես կրթական գործընթացների անհատականացման, այնպես էլ ստեղծագործական և քննադատական մտածողության զարգացման համար՝ նպաստելով ավելի ճկուն և արդյունավետ ճանաչողական ռազմավարությունների ձևավորմանը։

Pedagogy

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում տնտեսագիտական առարկաների դասավանդման ընդհանուր դիդակտիկական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տնտեսագիտական կրթության տեսական և մեթոդական հիմքերը, ուսուցման գործընթացի կազմակերպման սկզբունքները և ուսանողների մասնագիտական կարողությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դասավանդման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ ակտիվ ուսուցման մեթոդները, խնդիրային ուսուցումը, դեպքերի վերլուծությունը, սիմուլյացիոն մոդելավորումը և թվային կրթական գործիքների կիրառումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ուսումնական նյութերի կառուցվածքը, դասընթացների պլանավորման սկզբունքները, ուսուցման արդյունավետության գնահատման չափանիշները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսագիտական մտածողության ձևավորմանը, վերլուծական կարողությունների զարգացմանը և կրթության համապատասխանեցմանը աշխատաշուկայի ժամանակակից պահանջներին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտական առարկաների դասախոսների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ բարձրագույն կրթության ոլորտում։

Environmental Science

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները համարվում են ժամանակակից աշխարհի ամենալուրջ բնապահպանական խնդիրներից, որոնք առաջանում են մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով և ազդում են ինչպես բնության, այնպես էլ մարդու առողջության վրա։ Աղտոտման հիմնական աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոմոբիլային տրանսպորտը, ջերմաէլեկտրակայանները, վառելիքի այրումը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական և կենցաղային թափոնների ոչ ճիշտ կառավարումը։ Այս գործընթացների արդյունքում մթնոլորտ են արտանետվում վնասակար գազեր և մասնիկներ՝ ածխաթթու գազ, ածխածնի մոնօքսիդ, ազոտի և ծծմբի օքսիդներ, փոշային նյութեր և այլ քիմիական միացություններ, որոնք փոխում են օդի բնական կազմը և նվազեցնում դրա որակը։ Մթնոլորտի աղտոտումը նպաստում է գլոբալ տաքացմանը, կլիմայի փոփոխությանը, օզոնային շերտի քայքայմանը և թթվային անձրևների առաջացմանը, որոնք վնասում են հողը, ջրային ռեսուրսները և բուսական աշխարհը։ Մարդու առողջության վրա այն ազդում է շատ բացասաբար՝ առաջացնելով շնչառական համակարգի հիվանդություններ, ասթմա, ալերգիաներ, սրտանոթային խնդիրներ և այլ քրոնիկ հիվանդություններ։ Բացի առողջապահական հետևանքներից, այն նաև տնտեսական վնասներ է պատճառում՝ նվազեցնելով աշխատանքի արտադրողականությունը և ավելացնելով առողջապահական ծախսերը։ Այս խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է զարգացնել մաքուր էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել վնասակար արտանետումները, խստացնել բնապահպանական օրենքները, իրականացնել կանաչապատում և բարձրացնել հասարակության էկոլոգիական գիտակցությունը։

Culture

Գրականության ընթացիկ տեղեկատու Այս տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքը ներկայացնում է ՀՍՍՀ (Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներին նվիրված նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ ապահովելով տեղեկատվական և գիտական կողմնորոշման գործիք գիտնականների, ուսուցիչների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար։ Նյութում ընդգրկված են արվեստագիտության, գրականագիտության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի և կինոյի վերաբերյալ նոր ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և ժողովածուներ՝ յուրաքանչյուրի մասին ներկայացնելով հիմնական մատենագիտական տվյալները և թեմատիկ ուղղվածությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի արտացոլել մշակութային գիտության զարգացող միտումները, նոր հետազոտական ուղղությունները և հրատարակչական գործունեության ակտիվությունը տվյալ ժամանակահատվածում։ Տեղեկատուն նաև նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանը, ընթերցողների կողմնորոշմանը և հետագա հետազոտական աշխատանքի պլանավորմանը՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր կուլտուրայի և արվեստի ուսումնասիրությունների համար։