Состояние здоровья и «Качество жизни» лиц пожилого и старческого возраста (по материалам Республики Армения)

Literature

Դեմիրճյան. Երկեր (գիրք երկրորդ)-ը Դերենիկ Դեմիրճյանի գրական ժառանգության երկրորդ հատորն է, որը ներկայացնում է հեղինակի արձակ ստեղծագործությունների, պատմվածքների և տարբեր գեղարվեստական գործերի ընտրանի՝ ընդգրկելով նրա գրական մտածողության հասուն շրջանը, աշխատությունում առանձնանում են մարդու ներաշխարհի խորքային վերլուծությունները, սոցիալական հարաբերությունների և ժամանակի հասարակական իրականության գեղարվեստական պատկերումները, ինչպես նաև լեզվաոճական հարստությունը, որը բնորոշ է Դեմիրճյանի արձակին, միաժամանակ դիտարկվում են ազգային կյանքի, բարոյական արժեքների և մարդկային ճակատագրերի բազմաշերտ խնդիրները, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ռեալիստական և հոգեբանական խորությամբ, այս հատորը կարևոր է Դեմիրճյանի ստեղծագործական զարգացման ամբողջական պատկերն ըմբռնելու համար և ընդգծում է նրա դերը հայ դասական արձակի ձևավորման ու զարգացման գործընթացում։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1921 թվականի փետրվարին Հայաստանում տեղի ունեցած հակախորհրդային ապստամբության պատճառների, ընթացքի, մասնակից ուժերի և պատմական հետևանքների ուսումնասիրությանը։ Թեման Հայաստանի նորագույն պատմության կարևոր և միաժամանակ վիճահարույց էջերից է, որի վերաբերյալ խորհրդային և հետխորհրդային պատմագրության մեջ ձևավորվել են էապես տարբեր մեկնաբանություններ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ևս ընդգծում են, որ ապստամբության առանձին հարցերի շուրջ չկա բոլորի կողմից ընդունված միասնական գնահատական։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչն է Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստեղծված քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական իրավիճակի վերլուծությունը։ 1920 թվականի վերջին խորհրդային իշխանության հաստատումը ուղեկցվեց վարչական համակարգի կտրուկ փոփոխությամբ, քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ հետապնդումներով, ձերբակալություններով և հասարակական լարվածության աճով, ինչն աստիճանաբար նպաստեց դժգոհության խորացմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախկին Հայաստանի Հանրապետության պետական, ռազմական և քաղաքական գործիչների նկատմամբ վերաբերմունքին, մասնավորապես՝ ձերբակալություններին, աքսորներին և հայկական բանակի նախկին սպաների նկատմամբ իրականացված գործողություններին։ Այս հանգամանքները կարևոր դեր են ունեցել այն միջավայրի ձևավորման գործում, որտեղ զինված դիմադրությունը դարձավ հնարավոր և որոշ շրջանակների համար անհրաժեշտ քայլ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև ապստամբության կազմակերպական կողմը, դրա մասնակիցների կազմը և տարբեր քաղաքական ու հասարակական ուժերի դերակատարությունը։ Հետազոտական գրականության մեջ քննարկվում է այն հարցը, թե որքանով էր շարժումը նախապես կազմակերպված, և որքանով էր այն առաջացել տեղական ու համաժողովրդական դժգոհության հիման վրա։ Այս առումով թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն իրադարձությունների ժամանակագրությունը վերականգնելու, այլև դրանց ներքին շարժառիթներն ու քաղաքական նշանակությունը հասկանալու համար։ Ապստամբությունը բացահայտ փուլ մտավ 1921 թվականի փետրվարի 18-ին, երբ ապստամբական ուժերը մտան Երևան, իսկ խորհրդային իշխանության ներկայացուցիչներն ու Կարմիր բանակի ստորաբաժանումները նահանջեցին դեպի Ղամարլուի ուղղություն։ Երևանում ձևավորվեց «Հայրենիքի փրկության կոմիտե»-ն՝ Սիմոն Վրացյանի գլխավորությամբ, որը նախատեսվում էր որպես ժամանակավոր իշխանության մարմին։ Հետագա փուլում ապստամբական ուժերը բախվեցին Կարմիր բանակի ռազմական գերազանցությանը, և շարժումը աստիճանաբար կորցրեց իր դիրքերը։ Ապստամբության ճնշումը ավարտվեց ապրիլի սկզբին՝ խորհրդային ուժերի կողմից Երևանի վերագրավմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ապստամբության պարտության պատճառներին՝ ռազմական ուժերի անհավասարակշռությանը, կազմակերպչական դժվարություններին, տարբեր քաղաքական խմբերի միջև տարաձայնություններին, արտաքին քաղաքական իրավիճակին և խորհրդային իշխանության ռազմական ռեսուրսներին։ Հետազոտության կարևոր հատված կարող է կազմել նաև ապստամբությունից հետո Հայաստանում հաստատված քաղաքական իրավիճակի ուսումնասիրությունը՝ բռնաճնշումների, ձերբակալությունների, աքսորների և քաղաքական ընդդիմության հետագա ճնշման համատեքստում։ Ապստամբության հետևանքները գնահատելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև այն, որ դրա մասին պատմագրական մեկնաբանությունները երկար ժամանակ պայմանավորված էին քաղաքական-գաղափարական դիրքորոշումներով։ Խորհրդային պատմագրության մեջ այն հիմնականում ներկայացվում էր որպես «խռովություն» կամ «ավանտյուրա», մինչդեռ հետխորհրդային ուսումնասիրություններում այն ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես հակաբոլշևիկյան կամ ժողովրդական ապստամբություն։ Այդ պատճառով աշխատության արժեքը կարող է պայմանավորված լինել նաև տարբեր պատմագիտական մոտեցումների համադրմամբ և իրադարձությունների հնարավորինս բազմակողմանի գնահատմամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, քաղաքագետներին, հասարակական շարժումների ուսումնասիրողներին, Հայաստանի նորագույն պատմության մասնագետներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և 20-րդ դարի առաջին քառորդի հայ քաղաքական պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Culture

Աշխատանքը նվիրված է հայ հիմներգության ձևավորման հայեցակարգի ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից գիտական հետազոտությունների և երաժշտագիտական մոտեցումների համատեքստում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայ հոգևոր երաժշտության կարևորագույն դրսևորումներից մեկի՝ հիմներգության ձևավորման, զարգացման և պատմական կերպափոխումների հարցերն են։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննության առնվել հիմներգության ծագումնաբանական հիմքերը, ձևավորման պատմական փուլերը, երաժշտական լեզվի առանձնահատկությունները և դրա կապը հայկական եկեղեցական ու մշակութային ավանդույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմներգության ձևավորման վրա ազդած կրոնական, հասարակական, մշակութային և երաժշտատեսական գործոններին, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում դրա կառուցվածքային և ոճական փոփոխություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ հոգևոր երաժշտության ժառանգության ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ ձայնեղանակային համակարգերը, մեղեդիական դարձվածքները, ռիթմական առանձնահատկությունները, տեքստ-երաժշտություն փոխհարաբերությունը և կատարողական ավանդույթները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայ հիմներգության ուսումնասիրման տարբեր գիտական հայեցակարգերին և մեթոդաբանական մոտեցումներին՝ համադրելով պատմական, տեսական, աղբյուրագիտական և երաժշտավերլուծական տվյալները։ Արդի փուլում հիմներգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերանայելու նախկին տեսակետները, համադրելու նորահայտ կամ վերագնահատված աղբյուրները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հայկական հոգևոր երաժշտության զարգացման ներքին օրինաչափությունների մասին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ազգային ինքնության և հոգևոր մշակույթի պահպանման գործում հիմներգության ունեցած դերի բացահայտումը, քանի որ այն ոչ միայն երաժշտական ժառանգության բաղադրիչ է, այլև պատմական հիշողության, կրոնական ավանդույթի և մշակութային ինքնության փոխանցման միջոց։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել հայ երաժշտության պատմության և տեսության, հայ հոգևոր երաժշտության, մշակութաբանության և հայագիտության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, եկեղեցական երաժշտության մասնագետներին, կատարողներին, հետազոտողներին և հայկական երաժշտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Linguistics

Русский язык աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է լեզվի համակարգային կառուցվածքը և դրա գործառական առանձնահատկությունները, այն ընդգրկում է հնչյունաբանության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական բաժինները, ինչպես նաև ուղղագրության և կետադրության կանոնները, գիրքը բացատրում է լեզվական նորմերի կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում, բառապաշարի զարգացման հիմնական մեխանիզմները և ոճական տարբերությունները, միաժամանակ ներառում է գործնական վարժություններ և տեքստային վերլուծության օրինակներ, որոնք նպաստում են լեզվական հմտությունների ամրապնդմանը և ճիշտ գրավոր ու բանավոր խոսքի ձևավորմանը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների և ռուսերեն լեզու ուսումնասիրողների համար։

Economics

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության ագրոպարենային համակարգում փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) սեփական կապիտալի կազմավորման և դրա արդյունավետության գնահատման ուղիներին՝ ընդգծելով ֆինանսական կառավարման, ագրոբիզնեսի զարգացման և ներդրումային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել ՓՄՁ-ների սեփական կապիտալի ձևավորման աղբյուրները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության ու մրցունակության վրա։ Ուսումնասիրվում են սեփական կապիտալի ձևավորման հիմնական ուղիները՝ հիմնադիրների ներդրումներ, վերաներդրված շահույթ, պետական աջակցման ծրագրեր, սուբսիդիաներ և միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների միջոցներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրոպարենային ոլորտի առանձնահատկություններին՝ սեզոնայնություն, բարձր ռիսկայնություն, արտադրական ցիկլերի երկարություն և շուկաների տատանումներ, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն կապիտալի ձևավորման և օգտագործման արդյունավետության վրա։

Other Subjects

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է ատելության հիման վրա կատարվող հանցագործությունների սոցիալական, հոգեբանական և իրավական մեխանիզմները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են նախապաշարմունքները, խմբային թշնամանքը և մանիպուլյատիվ քաղաքական կամ մեդիա ազդեցությունները վերածվել իրական բռնության գործողությունների։ Գրքում վերլուծվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում անհատական բացասական վերաբերմունքը վերաճում է կազմակերպված հանցավոր վարքի, ինչպես նաև հասարակության տարբեր կառույցների՝ իրավապահ մարմինների, կրթական համակարգի և հանրային դիսկուրսի դերակատարությունը նման երևույթների կանխարգելման կամ, հակառակը, խորացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ատելության խոսքի տարածման մեխանիզմներին, խմբային ինքնության բախումներին և սոցիալական լարվածության աճին, որոնք կարող են ստեղծել միջավայր, որտեղ բռնությունը ընկալվում է որպես «արդարացված» գործողություն։