More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    К вопросу о созыве национального собрания армян в России : (Сборник статей)

    Այս ժողովածուն նվիրված է Ռուսաստանի տարածքում բնակվող հայության ազգային ինքնակազմակերպման, ներկայացուցչական մարմնի ստեղծման և հասարակական-քաղաքական խնդիրների քննարկման հարցերին։ Աշխատության մեջ ներկայացված հոդվածները անդրադառնում են ազգային ժողովի գումարման գաղափարին, դրա անհրաժեշտության հիմնավորումներին, հայ համայնքների միավորման հնարավորություններին և Ռուսաստանի հայության շահերի պաշտպանության կազմակերպական ձևերին։ Ժողովածուն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի զարգացումները, ազգային ինքնագիտակցության դրսևորումները և այն խնդիրները, որոնց առջև կանգնած էր ռուսահայ համայնքը։ Նյութերում քննարկվում են նաև համայնքային կառավարման, կրթական, մշակութային և քաղաքական նախաձեռնությունների նշանակությունը՝ ընդգծելով միասնական ներկայացուցչական կառույց ունենալու կարևորությունը։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հայ ազգային շարժումների, Ռուսաստանի հայ համայնքների պատմության, հասարակական կազմակերպությունների ձևավորման և հայ քաղաքական մտքի ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-09-19
    К вопросу о созыве национального собрания армян в России : (Сборник статей)
    Online

    Biology

    Ֆիտոթերապիայի նյարդապաշտպան արդյունավետության գնահատումը դիաբետի պայմաններում վնասված նստանյարդի վերականգնման ժամանակ

    Աշխատությունը նվիրված է ֆիտոթերապիայի նյարդապաշտպան ազդեցության գնահատմանը շաքարային դիաբետի պայմաններում վնասված նստանյարդի վերականգնման գործընթացում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է դիաբետի դեպքում ծայրամասային նյարդային համակարգի վնասման և նյարդային հյուսվածքի վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բուսական ծագման բուժական միջոցների հնարավոր պաշտպանիչ ազդեցության գնահատումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նյարդային հյուսվածքի վնասման մեխանիզմները, վերականգնման փուլերը և այն կենսաբանական գործընթացները, որոնց վրա կարող են ազդել ֆիտոթերապևտիկ միջոցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նյարդապաշտպան ազդեցության հնարավոր մեխանիզմներին՝ ներառյալ օքսիդատիվ սթրեսի նվազեցումը, բորբոքային գործընթացների կարգավորումը, հյուսվածքների արյունամատակարարման բարելավումը և նյարդային մանրաթելերի վերականգնմանն աջակցող գործընթացները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել վնասված նստանյարդի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, շարժողական ու զգայական ֆունկցիաների վերականգնումը, ինչպես նաև բուժման արդյունքում դիտվող հյուսվածաբանական և կենսաքիմիական ցուցանիշները։ Կարևոր է նաև դիաբետիկ միջավայրի ազդեցության դիտարկումը, քանի որ նյութափոխանակության խանգարումները կարող են բարդացնել նյարդային հյուսվածքի վերականգնումը և ազդել բուժական միջամտությունների արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը կարող է համադրել փորձարարական բժշկության, նյարդաբանության, դեղագիտության և բուսաբուժության մոտեցումները՝ գնահատելու ֆիտոթերապևտիկ միջոցների կիրառման հնարավորությունները նյարդային վնասվածքների վերականգնման գործընթացում։ Ստացված արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նյարդապաշտպան նոր մոտեցումների ուսումնասիրման և դիաբետի հետ կապված նյարդային վնասումների դեպքում վերականգնողական ռազմավարությունների կատարելագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի պարզելու, թե որքանով կարող են բուսական ծագման միջոցները նպաստել վնասված նյարդի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ վերականգնմանը դիաբետի պայմաններում, ինչպես նաև բացահայտելու դրանց հնարավոր կիրառական նշանակությունն ու սահմանափակումները։

    Updated: 2026-09-03
    Ֆիտոթերապիայի նյարդապաշտպան արդյունավետության գնահատումը դիաբետի պայմաններում վնասված նստանյարդի վերականգնման ժամանակ
    Online

    Geography

    ՀՀ մակերևույթային ջրերի որակի համալիր գնահատման նոր ինդեքսների մշակում

    Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մակերևույթային ջրերի որակի համալիր գնահատման նոր ինդեքսների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ջրային ռեսուրսների մոնիթորինգի արդյունավետությունը և ապահովել էկոլոգիական վիճակի ավելի ճշգրիտ գնահատում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են մակերևույթային ջրերի որակի ձևավորման հիմնական գործոնները՝ ներառյալ բնական հիդրոքիմիական գործընթացները և մարդածին ազդեցությունները, ինչպիսիք են արդյունաբերական արտահոսքերը, գյուղատնտեսական աղտոտումը և քաղաքային կեղտաջրերը։ Աշխատությունում քննվում են ջրի ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական ցուցանիշների համադրության վրա հիմնված գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև միջազգային փորձը ջրային որակի ինդեքսների կիրառման ոլորտում։

    Updated: 2026-08-07
    ՀՀ մակերևույթային ջրերի որակի համալիր գնահատման նոր ինդեքսների մշակում
    Online

    Informatics

    Расчет установившегося режима электроэнергетических станций при смешанном типе станционных узлов

    Книга посвящена вопросам расчёта установившегося режима работы электроэнергетических станций при смешанном типе станционных узлов и рассматривает основные методы определения электрических параметров и характеристик энергосистем в заданных режимах эксплуатации. В работе последовательно раскрываются принципы математического описания электроэнергетических объектов, особенности представления генераторов, трансформаторов, линий электропередачи и нагрузок при проведении расчётов установившегося режима. Особое внимание уделяется станционным узлам смешанного типа, в которых сочетаются различные элементы генерации, передачи и потребления электрической энергии, что требует учёта взаимного влияния отдельных компонентов при формировании расчётной модели. Рассматриваются методы составления и решения уравнений установившегося режима, определения напряжений в узлах, потоков активной и реактивной мощности, токов и потерь электроэнергии, а также оценки распределения мощности между отдельными элементами электрической сети. Анализируются особенности выбора исходных данных, построения расчётных схем и проверки полученных результатов с учётом допустимых эксплуатационных параметров оборудования. Отдельное место занимают вопросы оценки устойчивости и надёжности режима, выявления возможных перегрузок и отклонений напряжения, а также определения условий рациональной работы электроэнергетических станций. Материал сочетает теоретические положения с расчётными подходами и может использоваться для изучения практических задач проектирования, эксплуатации и анализа электроэнергетических систем. Книга будет полезна студентам и преподавателям энергетических специальностей, инженерам-электрикам, проектировщикам и специалистам, занимающимся расчётом и оптимизацией режимов работы электрических станций и энергосистем.

    Updated: 2026-09-15
    Расчет установившегося режима электроэнергетических станций при смешанном типе станционных узлов
    Online

    Psychology

    Ուսուցման ոճերի ազդեցությունը առաջին դասարանցու ուսումնական առաջադիմության և ինքնագնահատականի վրա

    Ուսումնասիրությունը նվիրված է ուսուցման տարբեր ոճերի ազդեցությանը առաջին դասարանցիների ուսումնական առաջադիմության և ինքնագնահատականի ձևավորման վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների ուսումնառության առանձնահատկությունները, նրանց անհատական տարբերությունները և այն մեթոդների նշանակությունը, որոնք կարող են նպաստել նոր ուսումնական միջավայրին հաջող հարմարմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման կազմակերպման տարբեր մոտեցումներին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը երեխայի գիտելիքների յուրացման, ակտիվության, հետաքրքրվածության, ինքնուրույնության և դասապրոցեսում ներգրավվածության վրա։ Ուսումնասիրվում է նաև ուսումնական հաջողությունների և ինքնագնահատականի փոխկապակցվածությունը, քանի որ առաջին դասարանում երեխայի ունեցած փորձը կարող է կարևոր դեր ունենալ սեփական կարողությունների, ուժեղ և թույլ կողմերի ընկալման ու հետագա ուսումնառության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես կարելի է հաշվի առնել երեխաների անհատական առանձնահատկությունները և ստեղծել աջակցող ուսումնական միջավայր, որտեղ յուրաքանչյուր աշակերտ հնարավորություն կունենա դրսևորելու իր կարողությունները և ստանալու դրական հետադարձ կապ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել տարրական դասարանների ուսուցիչներին, մանկավարժներին, դպրոցական հոգեբաններին, կրթության ոլորտի մասնագետներին, ծնողներին և մանկավարժական մասնագիտություններ ուսումնասիրող ուսանողներին՝ առաջին դասարանցիների ուսումնառության արդյունավետության և հոգեբանական բարեկեցությանն աջակցող մոտեցումներ ընտրելու համար։

    Updated: 2026-09-06
    Ուսուցման ոճերի ազդեցությունը առաջին դասարանցու ուսումնական առաջադիմության և ինքնագնահատականի վրա
    Online

    Literature

    Հայ միջնադարյան տաղերգության ժանրերն ու տաղաչափությունը ( X-XVIII դդ. ).

    Աշխատությունը նվիրված է X–XVIII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծական մշակույթի ժանրային համակարգի և չափածո խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տաղերգության ձևավորման ու զարգացման պատմական ընթացքի, տարբեր բանաստեղծական ժանրերի բնորոշ հատկանիշների, դրանց թեմատիկ բովանդակության և տաղաչափական կառուցվածքի վրա։ Քննության են առնվում միջնադարյան հայ քնարերգության հոգևոր և աշխարհիկ ուղղությունները՝ բացահայտելով դրանց փոխհարաբերությունները, զարգացման փուլերը և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների փոփոխությունները տարբեր դարաշրջաններում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տաղի՝ որպես միջնադարյան հայ պոեզիայի կարևոր ժանրային ձևերից մեկի կառուցվածքին, թեմատիկ բազմազանությանը և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են հոգևոր, ծիսական, խրատական, սիրային, բնության, հայրենասիրական և այլ թեմատիկ ուղղվածություն ունեցող բանաստեղծական ստեղծագործությունների առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի գրական, կրոնական և մշակութային միջավայրի համատեքստում։ Կարևորվում է միջնադարյան բանաստեղծական ժանրերի փոխազդեցությունը և այն հանգամանքը, որ առանձին ստեղծագործություններում տարբեր ժանրերի հատկանիշները կարող են միահյուսվել՝ ձևավորելով բարդ և բազմաշերտ գեղարվեստական կառուցվածք։ Տաղաչափության ուսումնասիրության շրջանակում քննության են առնվում բանաստեղծական տողի կառուցման սկզբունքները, վանկերի քանակը, շեշտադրությունը, տողերի և տների հարաբերակցությունը, հանգավորման ձևերը, ռիթմական կազմակերպումը և կրկնությունների դերը։ Առանձին նշանակություն է տրվում չափական ձևերի պատմական զարգացմանը՝ բացահայտելով տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց պահպանման, փոփոխման և նոր ձևերով հարստացման օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև չափածո խոսքի և երաժշտական կատարման փոխհարաբերությունը, քանի որ միջնադարյան բազմաթիվ բանաստեղծական ստեղծագործություններ կապված էին երգային ավանդույթի հետ և նախատեսված էին ոչ միայն ընթերցման, այլև երաժշտական կատարման համար։ Այդ կապը հնարավորություն է տալիս տաղաչափական կառուցվածքը դիտարկել ռիթմի, մեղեդայնության և բանաստեղծական խոսքի միասնական համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում նշանավոր միջնադարյան հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությանը՝ նրանց պոեզիայի միջոցով ցույց տալով ժանրային և տաղաչափական ձևերի զարգացման տարբեր փուլերը։ Գրական նյութի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հեղինակային անհատականության, գրական ավանդույթի և ժամանակաշրջանի գեղագիտական պատկերացումների փոխազդեցությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժողովրդական բանահյուսության և գրավոր բանաստեղծական մշակույթի կապերին, որոնք կարող էին արտահայտվել լեզվական ձևերի, պատկերային համակարգի, ռիթմի և բանաստեղծական կառուցվածքի մեջ։ Լեզվական տեսանկյունից կարևորվում են գրաբարի, միջին հայերենի և հետագա լեզվական ձևերի ազդեցությունները տաղերգության զարգացման վրա՝ ցույց տալով, թե լեզվի պատմական փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել բանաստեղծական խոսքի կառուցվածքի և արտահայտչական հնարավորությունների վրա։ Երկար ժամանակահատված ընդգրկող նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել հայ չափածո գրականության ժանրային և կառուցվածքային շարունակականությանը, ինչպես նաև բացահայտել նորարարական միտումները, որոնք աստիճանաբար նախապատրաստել են հետագա շրջանի բանաստեղծական մշակույթի զարգացումը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականության պատմության, պոետիկայի և տաղաչափության տեսության ուսումնասիրության համար և կարող է օգտակար լինել միջնադարագետների, գրականագետների, բանասերների, երաժշտագետների, հայոց լեզվի ու գրականության մասնագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-15
    Հայ միջնադարյան տաղերգության ժանրերն ու տաղաչափությունը ( X-XVIII դդ. ).