Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Характерные сдвиги уровней активностей металлопротеинов тканей млекопитающих и их регулирование при молибденовой и кадмиевой интоксикации

    Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների տարբեր հյուսվածքներում մետաղ պարունակող սպիտակուցների և ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը մոլիբդենի ու կադմիումի ազդեցության պայմաններում՝ կենտրոնանալով բջջային նյութափոխանակության խանգարումների և դրանց կարգավորման կենսաքիմիական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական իոնների մասնակցությամբ գործող սպիտակուցային համակարգերն են, որոնք կարևոր դեր ունեն օքսիդավերականգնման գործընթացներում, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, էներգետիկ նյութափոխանակության և բջջային հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Քննվում է, թե տարբեր հյուսվածքներում այդ համակարգերի ակտիվությունն ինչպես կարող է փոփոխվել թունաբանական ազդեցության պայմաններում և ինչպիսի հյուսվածքային առանձնահատկություններ կարող են դրսևորվել օրգանիզմի պատասխանային ռեակցիաներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի՝ որպես որոշ ֆերմենտային համակարգերի բնական բաղադրիչի և կադմիումի՝ որպես կենսաբանական գործընթացները խանգարող թունավոր մետաղի ազդեցությունների տարբերություններին։ Դիտարկվում է մետաղական իոնների հավասարակշռության խախտման հնարավոր կապը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցների կառուցվածքային վիճակի և բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների փոփոխությունների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օքսիդատիվ սթրեսի և հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ ծանր մետաղների ազդեցությունը կարող է ուղեկցվել բջջային հավասարակշռության զգալի փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր օրգանների և հյուսվածքների կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու առավել զգայուն համակարգերը և պատասխանային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կարգավորման խնդիրը դիտարկվում է օրգանիզմի բնական հարմարվողական և պաշտպանական մեխանիզմների տեսանկյունից՝ գնահատելով, թե ինչպես են բջիջները փորձում պահպանել մետաղային հոմեոստազը և ֆերմենտային համակարգերի գործառական կայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են մետաղների կենսաբանական դերի, թունաբանական ազդեցությունների և բջջային պաշտպանության մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, թունաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և մետաղապրոտեինների կենսաբանության մոտեցումները՝ կաթնասունների հյուսվածքներում մետաղներով պայմանավորված նյութափոխանակային փոփոխությունները բնութագրելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Характерные сдвиги уровней активностей металлопротеинов тканей млекопитающих и их регулирование при молибденовой и кадмиевой интоксикации
    Online

    Culture

    Սերգեյ Փարաջանով (Սարգիս Փարաջանյան): Կենսամատենագիտություն

    Աշխատությունը նվիրված է հայազգի աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և արվեստագետ Սերգեյ Փարաջանովի կյանքի, ստեղծագործական գործունեության և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական նյութերի համակարգմանը։ Այն կենսագրական և մատենագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել արվեստագետի կյանքի ու գործունեության տարբեր փուլերին առնչվող փաստաթղթերը, գրքերը, հոդվածները, հարցազրույցները, քննադատական նյութերը և այլ հրատարակություններ։ Կենսամատենագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս Փարաջանովի ստեղծագործական ուղին դիտարկել ոչ միայն որպես կինոյի պատմության առանձին էջ, այլև որպես բազմաշերտ մշակութային երևույթ, որը միավորում է կինոն, կերպարվեստը, թատրոնը, կոլաժը, ժողովրդական արվեստը և հայկական մշակութային ժառանգությունը։ Գրքում ընդգրկված նյութերը կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տալ նրա կյանքի կարևոր հանգրվանների, մասնագիտական գործունեության, կինեմատոգրաֆիական աշխատանքների, ստեղծագործական սկզբունքների և արվեստագիտական հայացքների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այն մատենագիտական աղբյուրները, որոնք անդրադառնում են նրա ֆիլմերի ստեղծման պատմությանը, գեղարվեստական լեզվին, կինեմատոգրաֆիական նորարարություններին և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրա արվեստի նկատմամբ ձևավորված քննադատական վերաբերմունքին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ Փարաջանովի ստեղծագործությունը երկար ժամանակ գտնվել է տարբեր մշակութային, քաղաքական և գեղարվեստական միջավայրերի հատման կետում, ուստի նրա ժառանգության ուսումնասիրությունը պահանջում է բազմակողմանի աղբյուրագիտական մոտեցում։ Կենսամատենագիտությունը կարող է ընդգրկել ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն և այլ լեզուներով հրապարակված նյութեր՝ հնարավորություն տալով համադրել արվեստագետի գործունեության վերաբերյալ տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տեսակետները։ Նման կառուցվածքը հատկապես օգտակար է հետազոտողների համար, քանի որ մեկտեղում է այն գրական և փաստագրական հենքը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նրա կենսագրությունը, ֆիլմագրությունը, արվեստի տեսությունը և մշակութային ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր կինոգիտության, արվեստագիտության, մշակութաբանության, գրականագիտության և հայ մշակույթի պատմության ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն օգտակար է նաև ուսանողների, դասախոսների, գրականագետների, կինոգետների, արվեստաբանների և Փարաջանովի ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ոչ միայն տեղեկատու նյութերի հավաքածու է, այլև հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրման աղբյուրագիտական շրջանակի մասին՝ բացահայտելով նրա տեղն ու նշանակությունը հայկական, խորհրդային և համաշխարհային կինոյի ու արվեստի պատմության մեջ։

    Updated: 2026-09-05
    Սերգեյ Փարաջանով (Սարգիս Փարաջանյան): Կենսամատենագիտություն
    Online

    Biology

    Видовой состав и токсичность грибов, контаминирующих некоторые специи

    Աշխատությունը նվիրված է որոշ համեմունքներ աղտոտող սնկերի տեսակային կազմի, տարածվածության և թունավոր հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սննդամթերքի մանրէաբանական անվտանգության կարևոր խնդիրը, քանի որ համեմունքները մշակման, չորացման, պահպանման և տեղափոխման տարբեր փուլերում կարող են ենթարկվել սնկային աղտոտման։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են համեմունքներում հայտնաբերվող սնկային միկրոօրգանիզմների տեսակային բազմազանությունը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և զարգացմանը նպաստող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սնկատեսակներին, որոնք կարող են արտադրել կենսաբանական ակտիվ կամ թունավոր նյութեր՝ առաջացնելով սննդամթերքի որակի և անվտանգության խնդիրներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սնկերի նույնականացումը և դրանց միջև տարբերությունների բացահայտումը՝ հաշվի առնելով ինչպես ձևաբանական, այնպես էլ կենսաբանական հատկանիշները։ Միաժամանակ գնահատվում է հայտնաբերված սնկերի հնարավոր թունածինությունը՝ հնարավորություն տալով տարբերակել համեմատաբար անվնաս աղտոտիչները այն տեսակներից, որոնք կարող են վտանգ ներկայացնել մարդու առողջության համար։ Աշխատությունը ուշադրություն է դարձնում նաև համեմունքների պահպանման պայմաններին, խոնավությանը, ջերմաստիճանին և այլ գործոններին, որոնք կարող են նպաստել սնկերի աճին և դրանց կողմից անցանկալի մետաբոլիտների առաջացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել համեմունքների մանրէաբանական որակի վերահսկման, պահպանման պայմանների բարելավման և սննդամթերքի անվտանգության ապահովման միջոցառումների մշակման համար։ Թեմայի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ սնկային աղտոտումը կարող է ոչ միայն փոխել արտադրանքի արտաքին տեսքը, հոտը և համային հատկությունները, այլև որոշ դեպքերում հանգեցնել մարդու առողջության համար վտանգավոր նյութերի կուտակման։ Ուսումնասիրությունը համադրում է սնկաբանության, մանրէաբանության և սննդի անվտանգության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել համեմունքների սնկային աղտոտման բնույթի և հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, սնկաբանների, սննդի անվտանգության մասնագետների, սննդի արտադրության և որակի վերահսկման ոլորտի աշխատակիցների, ինչպես նաև կենսաբանության, սննդագիտության և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Видовой состав и токсичность грибов, контаминирующих некоторые специи
    Online

    Biology

    Влияние пробиотиков на кишечную микрофлору больных периодической болезнью

    Աշխատությունը նվիրված է պրոբիոտիկների ազդեցության ուսումնասիրությանը պարբերական հիվանդությամբ տառապող անձանց աղիքային միկրոֆլորայի կազմի և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Հետազոտության հիմքում աղիքային միկրոբային համակարգի, օրգանիզմի նյութափոխանակային գործընթացների և իմունային արձագանքի միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունն է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն փոփոխություններին, որոնք կարող են ուղեկցել քրոնիկական բորբոքային բնույթի հիվանդություններին։ Քննվում է աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության նշանակությունը մարսողական համակարգի բնականոն գործունեության համար, ինչպես նաև օգտակար, պայմանական ախտածին և այլ միկրոօրգանիզմների հարաբերակցության հնարավոր փոփոխությունները հիվանդության պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պրոբիոտիկների՝ որպես կենդանի միկրոօրգանիզմներ պարունակող կենսաբանական միջոցների հնարավոր ազդեցությանը աղիքային միկրոբային միջավայրի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել միկրոֆլորայի ցուցանիշները համապատասխան միջամտությունից առաջ և հետո՝ գնահատելով առանձին միկրոօրգանիզմների խմբերի քանակական ու որակական փոփոխությունները։ Կարևորվում է նաև կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրումը՝ պարզելու համար, թե միկրոբային կազմի փոփոխությունները որքանով են համընկնում հիվանդների ընդհանուր վիճակի կամ մարսողական համակարգի որոշ ցուցանիշների փոփոխությունների հետ։ Առանձին ուղղություն է աղիքային միկրոբիոտայի և իմունային համակարգի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ աղիքային միջավայրը մասնակցում է օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների և բորբոքային գործընթացների կարգավորմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է տարբեր գործոնների՝ սննդակարգի, հիմնական բուժման, տարիքի և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ դրանք ևս կարող են ազդել միկրոֆլորայի կազմի վրա։ Հետազոտական արդյունքների մեկնաբանման ընթացքում անհրաժեշտ է տարբերակել վիճակագրական կապերը հաստատված պատճառահետևանքային ազդեցություններից և հաշվի առնել ուսումնասիրված խմբի ու կիրառված մեթոդների սահմանափակումները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել պարբերական հիվանդության ժամանակ աղիքային միկրոէկոլոգիական փոփոխությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և պրոբիոտիկների ազդեցության գիտական գնահատմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում գաստրոէնտերոլոգիայի, կլինիկական մանրէաբանության, իմունաբանության և ներքին հիվանդությունների ոլորտների համար՝ միաժամանակ ընդգծելով մարդու միկրոբիոտայի ուսումնասիրության նշանակությունը համալիր կլինիկական հետազոտություններում։

    Updated: 2026-09-18
    Влияние пробиотиков на кишечную микрофлору больных периодической болезнью
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1977, թիվ 4)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր։ Հասարակական-քաղաքական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն: Լեզվաբանություն։ Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Աշխարհագրություն։ Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые (1977, թիվ 4)
    Online

    History

    Armenia immolate

    Ստեղծագործությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմական ողբերգությանը, Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված հալածանքներին և բռնություններին՝ ներկայացնելով մարդկային տառապանքի, ազգային ցավի և արդարության պահանջի գեղարվեստական արտահայտությունը։ Ամերիկացի հեղինակ Էդվարդ Սթրայբի Սթիլը բանաստեղծական հուզական լեզվով անդրադառնում է հայ ժողովրդի ծանր վիճակին՝ բարձրաձայնելով բռնության, անարդարության և մարդկային իրավունքների ոտնահարման խնդիրները։ Ստեղծագործության առանցքում մարդկային կարեկցանքի, բարոյական պատասխանատվության և միջազգային համերաշխության գաղափարներն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եվրոպական պետությունների և Միացյալ Նահանգների անտարբերության քննադատությանը՝ ընդգծելով հալածվող ժողովրդի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Հեղինակը պատկերավոր արտահայտությունների, հուզական դիմումների և ազդեցիկ հռետորական միջոցների օգնությամբ ձգտում է ընթերցողի մեջ արթնացնել կարեկցանք և արդարության զգացում։ Բանաստեղծության մեջ պատմական իրադարձությունների արձագանքները միահյուսվում են համամարդկային արժեքների, ազատության և մարդկային արժանապատվության պաշտպանության գաղափարներին։ Ստեղծագործությունը կարևոր է նաև հայ ժողովրդի ողբերգության նկատմամբ միջազգային հասարակական արձագանքի և օտարազգի մտավորականների վերաբերմունքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրականության դերը պատմական անարդարությունների բարձրաձայնման, հանրային կարծիքի ձևավորման և մարդասիրական գաղափարների տարածման գործում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, ցեղասպանագիտության հետազոտողներին, մշակութաբաններին և հայ ժողովրդի պատմությամբ ու միջազգային մարդասիրական շարժումներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-13
    Armenia immolate