Իրավունքի և պետության տեսություն

Pedagogy

Հրատարակությունը ներկայացնում է Զմյուռնիայի Սուրբ Մեսրոպյան վարժարանի գործունեության կազմակերպմանն ու ներքին կարգապահությանը վերաբերող ընդհանուր կանոնները։ Այն արտացոլում է XIX դարի հայկական կրթական հաստատություններում ընդունված կազմակերպչական սկզբունքները և դպրոցական կյանքի կարգավորման մոտեցումները։ Նման կանոնակարգերը սահմանում էին ուսումնական հաստատության գործունեության ընդհանուր ընթացքը, աշակերտների վարքագծի և կարգապահության պահանջները, ուսուցիչների ու կրթական պատասխանատուների պարտականությունները, ինչպես նաև ուսումնական միջավայրում փոխհարաբերությունների կազմակերպման հիմքերը։ Փաստաթուղթը կարևոր սկզբնաղբյուր է Զմյուռնիայի հայ համայնքի կրթական կյանքի, դպրոցական կառավարման և ազգային կրթական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն սկզբունքների մասին, որոնց միջոցով կարգավորվում էր վարժարանի առօրյան, պահպանվում կրթական հաստատության ներքին կարգը և կազմակերպվում աշակերտների դաստիարակությունը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև Օսմանյան կայսրության հայաբնակ քաղաքներում գործող հայկական դպրոցների պատմության, կրթական հաստատությունների կանոնակարգման և համայնքային ինքնակազմակերպման ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է բացարձակ գլաուկոմայի բուժման ժամանակ դիոդային լազերի կիրառմամբ կոնտակտային տրանսսկլերալ ցիկլոֆոտոկոագուլյացիայի մեթոդի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել այս վիրաբուժական միջամտության արդյունավետությունը, կիրառման հնարավորությունները և կլինիկական արդյունքները այն հիվանդների մոտ, որոնց մոտ գլաուկոմատոզ գործընթացը հասել է ծանր կամ վերջնային փուլերի և պահպանողական կամ այլ բուժական միջոցները բավարար արդյունք չեն ապահովում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է աչքի ներակնային ճնշման նվազեցման և ցավային ախտանշանների վերահսկման խնդիրը, քանի որ ծանր գլաուկոմայի դեպքում հիվանդության երկարատև ընթացքը կարող է հանգեցնել տեսողական ֆունկցիայի խիստ սահմանափակման և աչքի ցավոտ վիճակի զարգացման։ Մեթոդի էությունն այն է, որ դիոդային լազերային էներգիան արտաքինից ուղղվում է թարթչային մարմնի շրջանում՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել ներակնային հեղուկի արտադրությունը և դրանով նպաստել ներակնային ճնշման կարգավորմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել միջամտության տեխնիկական առանձնահատկությունները, լազերային ազդեցության պարամետրերը, բուժման ցուցումները և հակացուցումները, ինչպես նաև հիվանդների նախավիրահատական և հետվիրահատական վիճակների համեմատական գնահատումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժման արդյունքների օբյեկտիվ գնահատմանը՝ ներակնային ճնշման փոփոխության, ցավային համախտանիշի նվազման, աչքի վիճակի կայունացման և հնարավոր բարդությունների հաճախականության միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հիվանդների կլինիկական տվյալների վերլուծություն՝ բուժումից առաջ և հետո ստացված արդյունքների համադրմամբ։ Կարևոր է նաև գնահատել մեթոդի արդյունավետությունը տարբեր կլինիկական իրավիճակներում, քանի որ հիվանդության ծանրությունը, նախկինում կատարված վիրահատությունները, աչքի հյուսվածքների վիճակը և ուղեկցող հիվանդությունները կարող են ազդել բուժման արդյունքի վրա։ Աշխատանքի առանձին ուղղություն է հետվիրահատական շրջանի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են հնարավոր բորբոքային երևույթները, ներակնային ճնշման ժամանակավոր փոփոխությունները, ցավի բնույթի փոփոխությունը և այլ անցողիկ կամ երկարատև բարդություններ։ Նման տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն մեթոդի արդյունավետությունը, այլև դրա անվտանգությունը և կիրառման օպտիմալ պայմանները։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև այն հանգամանքը, որ բացարձակ գլաուկոմայի դեպքում բուժման հիմնական նպատակը կարող է տարբերվել վաղ փուլերի գլաուկոմայի բուժման նպատակներից։ Երբ տեսողական ֆունկցիան արդեն խիստ կորցված է, առաջնային նշանակություն են ստանում աչքի ցավի վերացումը կամ նվազեցումը, ներակնային ճնշման վերահսկումը և աչքի պահպանման հնարավորությունը։ Այս համատեքստում ցիկլոֆոտոկոագուլյացիան դիտարկվում է որպես ցիկլոդեստրուկտիվ միջամտություն, որի միջոցով հնարավոր է ազդել ներակնային հեղուկի արտադրության վրա։ Աշխատանքը կարող է համեմատել մեթոդի արդյունքները այլ վիրաբուժական կամ պահպանողական մոտեցումների հետ՝ գնահատելով դրա տեղը ծանր և բարդ ընթացքով գլաուկոմայի բուժման ռազմավարության մեջ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ բուժման ցուցումների հստակեցման, լազերային ազդեցության պարամետրերի ընտրության և հիվանդների հետվիրահատական հսկողության կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է ակնաբուժական վիրաբուժության, լազերային բժշկության և կլինիկական հետազոտության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել դիոդային լազերով կոնտակտային տրանսսկլերալ ցիկլոֆոտոկոագուլյացիայի արդյունավետությունն ու անվտանգությունը բացարձակ գլաուկոմայի ծանր դեպքերում։ Թեման ունի կարևոր կլինիկական նշանակություն, քանի որ նման հիվանդների բուժման դեպքում անհրաժեշտ է ընտրել այնպիսի միջամտություն, որը հնարավորինս արդյունավետորեն վերահսկում է ներակնային ճնշումը, նվազեցնում ցավը և սահմանափակում հիվանդության հետագա բարդությունների վտանգը։

Biology

Այս գիրքը նվիրված է թռչունների անատոմիայի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ տարբեր տեսակների կառուցվածքային առանձնահատկությունների համադրմամբ։ Այն ուսումնասիրում է թռչունների օրգանիզմի կառուցվածքը՝ ընդգծելով այն հարմարվողականությունները, որոնք կապված են թռիչքի, կենսակերպի և միջավայրի հետ։ Գրքում ներկայացվում են՝ Ոսկրային համակարգի առանձնահատկություններ (թեթև, օդային խոռոչներով ոսկորներ) Մկանային համակարգ, հատկապես թռիչքի մկաններ Շնչառական համակարգ (օդապարկեր) Արյան շրջանառության համակարգ Մարսողական և արտազատական համակարգեր Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր թռչնատեսակների միջև կառուցվածքային տարբերություններին և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությանը։

Mathematics

Այս աշխատանքը նվիրված է լույսի բևեռացման վիճակների փոխակերպման և տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը խիրալ հեղուկ բյուրեղական ֆոտոնային կառուցվածքներով անցման պայմաններում, որտեղ դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ալիքների և անիզոտրոպ միջավայրերի փոխազդեցության բարդ մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես է խիրալ կառուցվածքների օպտիկական ակտիվությունը ազդում շրջանաձև և էլիպտիկ բևեռացման վիճակների վրա՝ առաջացնելով բևեռացման պտտում, երկբեկման երևույթներ և սպեկտրային ընտրողական անդրադարձում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոնային բյուրեղների պարբերական կառուցվածքների և հեղուկ բյուրեղների մոլեկուլային դասավորության համադրությանը, որը հնարավորություն է տալիս կառավարել լույսի տարածման ուղիները և ձևավորել բևեռացման նկատմամբ զգայուն օպտիկական հատկություններ։ Ներկայացվում են նաև մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք հիմնված են Մաքսվելի հավասարումների լուծումների վրա անիզոտրոպ միջավայրերում, ինչպես նաև թվային սիմուլյացիաներ՝ ալիքային վարքի կանխատեսման համար։ Աշխատությունը կարևորում է նման համակարգերի կիրառական ներուժը օպտիկական ֆիլտրերի, սենսորների, տեղեկատվական փոխանցման և ֆոտոնային սարքերի զարգացման մեջ՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ժամանակակից նանոֆոտոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտներում։

Culture

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակությունների ու մասնագիտական գրականության մատենագիտական տեղեկատվություն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, հետազոտողներին և ոլորտի մասնագետներին համակարգված կերպով տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած համապատասխան գրականության մասին։ Այն կազմված է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու և կարող է ընդգրկել մշակույթի ու արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ, տեղեկատու հրատարակություններ և այլ տպագիր նյութեր։ Ներկայացվող նյութերի համակարգումը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի, արվեստի զարգացման, պատմության, տեսության և առանձին ստեղծագործական ուղղությունների վերաբերյալ առկա նոր գրականության մեջ։ Մատենագիտական տեղեկատվությունը կարող է ներառել կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, թանգարանային և մշակութային գործունեությանը վերաբերող հրատարակություններ։ Առանձնահատուկ արժեք ունի այն փաստը, որ նման ընթացիկ տեղեկատուները ոչ միայն արձանագրում են հրատարակված գրականությունը, այլև ձևավորում են ոլորտային տեղեկատվության համակարգված շտեմարան, որը կարող է օգտագործվել հետագա գիտական, կրթական և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատության մեջ մատենագիտական գրառումների դասակարգումն ու նկարագրությունը հնարավորություն են տալիս ընթերցողին ստանալ հրատարակությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ հիմնական տեղեկությունները և ընտրել հետազոտության համար համապատասխան աղբյուրներ։ Նման հրատարակությունը կարևոր դեր կարող է ունենալ նաև գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, գիտահետազոտական կենտրոնների և կրթական կազմակերպությունների տեղեկատվական սպասարկման գործում։ Այն նպաստում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության շրջանառությանը, մասնագիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը և տարբեր ոլորտների հետազոտողների միջև տեղեկատվական կապերի ամրապնդմանը։ Ընթացիկ բնույթը հատկապես կարևոր է, քանի որ թույլ է տալիս պարբերաբար արձանագրել նոր հրատարակությունների հայտնվելը և ժամանակին լրացնել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկատվական դաշտը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և հրատարակչական կյանքի յուրօրինակ փաստաթուղթ, քանի որ ներկայացվող գրականության ամբողջությունը պատկերացում է տալիս այն թեմաների, հեղինակների, արվեստագետների և մշակութային երևույթների մասին, որոնք արտացոլվել են ՀՍՍՀ-ում հրատարակվող գրականության մեջ։ Այս տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է ոչ միայն որպես գործնական մատենագիտական գործիք, այլև որպես մշակութային պատմության ուսումնասիրման օժանդակ աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման, գիտական աշխատանքների աղբյուրագիտական ապահովման և մշակույթի ու արվեստի ոլորտում տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման համար։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, թանգարանների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Medicine

Այս հետազոտությունը նվիրված է վերջույթների մեխանիկական վնասվածքների ժամանակ օրգանիզմում առաջացող ռեակտիվ տեղաշարժերի ուսումնասիրությանը և դրանց դեղաբանական շտկման հնարավորությունների գնահատմանը։ Աշխատանքի հիմքում վնասվածքին օրգանիզմի համակարգային և տեղային արձագանքի ուսումնասիրությունն է, քանի որ մեխանիկական վնասվածքը կարող է առաջացնել ոչ միայն հյուսվածքների անմիջական ախտահարում, այլև մի շարք երկրորդային ֆունկցիոնալ և նյութափոխանակային փոփոխություններ։ Ուսումնասիրվում են վնասվածքի նկատմամբ օրգանիզմի արձագանքի դրսևորումները, դրանց զարգացման դինամիկան և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել վերականգնման գործընթացի վրա։ Հետազոտության փորձարարակլինիկական բնույթը ենթադրում է, որ տեսական և կլինիկական դիտարկումները լրացվում են փորձարարական տվյալներով՝ հնարավորություն տալով համեմատել տարբեր պայմաններում ձևավորվող փոփոխությունները և գնահատել կիրառվող բուժական միջոցների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռեակտիվ տեղաշարժերի դեղաբանական շտկմանը՝ այսինքն այն մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նվազեցնել վնասվածքից հետո առաջացող անցանկալի փոփոխությունները, կարգավորել օրգանիզմի արձագանքը և նպաստել հյուսվածքների վերականգնմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել վնասվածքի ծանրության, տեղայնացման և ընթացքի, ինչպես նաև կիրառվող դեղաբանական միջամտության ազդեցության համեմատական գնահատում։ Կարևոր նշանակություն ունի բուժման արդյունավետության օբյեկտիվ չափանիշների ընտրությունը, քանի որ վնասվածքից հետո փոփոխությունները կարող են ընդգրկել տարբեր օրգան-համակարգեր և դրսևորվել ինչպես տեղային, այնպես էլ ընդհանուր մակարդակներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև վնասվածքային գործընթացի տարբեր փուլերին՝ հաշվի առնելով, որ օրգանիզմի արձագանքը ժամանակի ընթացքում կարող է փոփոխվել, իսկ բուժական միջամտության արդյունավետությունը կախված լինել դրա կիրառման ժամանակից և պայմաններից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ վերջույթների վնասվածքների բուժման և վերականգնման մարտավարության կատարելագործման համար՝ օգնելով ավելի լավ հասկանալ վնասվածքից հետո զարգացող երկրորդային գործընթացները և դրանց դեղաբանական կարգավորման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել վնասվածքաբաններին, օրթոպեդներին, վիրաբույժներին, կլինիկական դեղագետներին, վերականգնողական բժշկության մասնագետներին և բժշկական հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է փորձարարական և կլինիկական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել վերջույթների մեխանիկական վնասվածքների հետևանքով առաջացող ռեակտիվ փոփոխությունների առանձնահատկությունները և գնահատել դրանց նպատակային դեղաբանական շտկման հնարավորությունները։