Հաշվապահական հաշվառում

Biology

Աշխատությունը նվիրված է մարդու արյան և հյուսվածքային բիոպսիաների ուսումնասիրությանը՝ որոշ չարորակ նորագոյացությունների դեպքում ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների մակարդակների և ակտիվության փոփոխությունների բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է բջջային կենսաբանության և կենսաքիմիայի կարևոր ուղղություն, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուռուցքային գործընթացների ընթացքում բջջային նյութափոխանակության, օքսիդավերականգնման համակարգերի և ֆերմենտային ակտիվության հնարավոր փոփոխությունները։ Ցիտոքրոմ b558-ը կապված է բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների և ռեակտիվ թթվածնային միացությունների առաջացման մեխանիզմների հետ, ուստի դրա տարբեր իզոֆորմների քանակական և ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ չարորակ նորագոյացությունների կենսաքիմիական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ինչպես արյան մեջ ուսումնասիրվող ցուցանիշների փոփոխություններին, այնպես էլ անմիջապես ուռուցքային կամ ախտաբանական հյուսվածքներից ստացված բիոպսիական նյութերի հետազոտությանը։ Նման համադրումը հնարավորություն է տալիս համեմատել համակարգային և տեղային փոփոխությունները և պարզել, թե արդյոք ուռուցքային գործընթացի առկայության դեպքում ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների մակարդակներն ու ակտիվությունը տարբերվում են առողջ կամ համեմատական խմբերի համապատասխան ցուցանիշներից։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է տարբեր չարորակ նորագոյացությունների դեպքում ստացված տվյալների համեմատական գնահատումը, ինչը կարող է նպաստել հիվանդությունների կենսաքիմիական առանձնահատկությունների տարբերակմանը և հնարավոր ախտորոշիչ կամ կանխատեսիչ ցուցանիշների բացահայտմանը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ցիտոքրոմ b558-ի ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր կապին ուռուցքային բջիջների կենսաբանական հատկությունների և նյութափոխանակային գործընթացների հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ չարորակ նորագոյացությունների ախտածագման մեխանիզմների ուսումնասիրության, կենսաքիմիական մարկերների որոնման և հիվանդության զարգացման ընթացքում բջջային օքսիդատիվ գործընթացների փոփոխությունների գնահատման տեսանկյունից։ Արյան և բիոպսիական նյութի միաժամանակյա ուսումնասիրությունը աշխատանքին հաղորդում է նաև գործնական նշանակություն, քանի որ շրջանառվող կենսաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը տեսականորեն կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի մատչելի լաբորատոր գնահատման մեթոդների զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է կլինիկական ուռուցքաբանության, կենսաքիմիայի և մոլեկուլային կենսաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ցիտոքրոմ b558-ի իզոֆորմների փոփոխությունների առանձնահատկությունները չարորակ նորագոյացությունների դեպքում և գնահատել դրանց հնարավոր նշանակությունը ուռուցքային գործընթացների կենսաբանական բնութագրման համար։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության և Իրանի Իսլամական Հանրապետության կորպորատիվ արժեթղթերի շուկաների զարգացման հիմնական խնդիրների համեմատական վերլուծությանը՝ ընդգծելով այն ինստիտուցիոնալ, տնտեսական և կարգավորող գործոնները, որոնք ազդում են կապիտալի շուկաների խորացման և արդյունավետության վրա։ Կորպորատիվ արժեթղթերի շուկաները հանդիսանում են տնտեսության ֆինանսավորման կարևոր աղբյուր, քանի որ հնարավորություն են տալիս ընկերություններին ներգրավել երկարաժամկետ կապիտալ՝ պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի թողարկման միջոցով, սակայն երկու երկրների դեպքում էլ այդ շուկաների զարգացումը բախվում է մի շարք կառուցվածքային սահմանափակումների։ Հայաստանի Հանրապետությունում կորպորատիվ արժեթղթերի շուկայի զարգացման հիմնական խնդիրներից են շուկայի փոքր չափը, սահմանափակ թողարկողների շրջանակը և ներդրողների ցածր ակտիվությունը։ Բացի այդ, երկրորդային շուկայի ոչ բավարար խորությունը և իրացվելիության ցածր մակարդակը սահմանափակում են արժեթղթերի գրավչությունը։ Կորպորատիվ պարտատոմսերի շուկան որոշակի զարգացում ունի, սակայն բաժնետիրական շուկան դեռևս մնում է թույլ զարգացած՝ պայմանավորված ինչպես խոշոր ընկերությունների սահմանափակ հրապարակայնությամբ, այնպես էլ կորպորատիվ կառավարման մշակույթի ոչ բավարար զարգացմամբ։

History

Սա քաղաքագիտության և քաղաքական ինստիտուտների ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջկուսակցական հարաբերությունների ձևավորմանը, զարգացման առանձնահատկություններին և քաղաքական համակարգի վրա դրանց ազդեցությանը, որտեղ վերլուծվում են կուսակցությունների միջև համագործակցության և մրցակցության մեխանիզմները, կոալիցիոն կառավարությունների ձևավորման գործընթացները, ընդդիմություն–իշխանություն հարաբերությունների դինամիկան, ինչպես նաև ընտրական համակարգի ազդեցությունը քաղաքական դաշտի կառուցվածքի վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև քաղաքական մշակույթի, գաղափարական տարբերությունների և կուսակցական ինստիտուցիոնալացման մակարդակի գնահատումը, միաժամանակ դիտարկվում են ժողովրդավարական գործընթացների կայունացման և քաղաքական բազմակարծության զարգացման խնդիրները՝ Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումների համատեքստում։

Law

Աշխատությունը նվիրված է մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում իրավունքի աղբյուրների առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց համեմատական վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են երկու խոշոր իրավական ընտանիքների ձևավորման պատմական հիմքերը, զարգացման առանձնահատկությունները և իրավական կարգավորման կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավունքի հիմնական աղբյուրների՝ նորմատիվ իրավական ակտերի, դատական նախադեպի, իրավական սովորույթի, իրավական դոկտրինի և այլ իրավական ձևերի դերին ու նշանակությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորվում, մեկնաբանվում և կիրառվում իրավական նորմերը, ինչպես նաև ինչպիսի հարաբերակցություն է առկա օրենսդրության և դատական պրակտիկայի միջև։ Մայրցամաքային իրավական համակարգի համատեքստում դիտարկվում է օրենսդրության և կոդիֆիկացված իրավական ակտերի գերակա նշանակությունը, մինչդեռ անգլոսաքսոնական համակարգի ուսումնասիրության ժամանակ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական նախադեպի և դատական իրավաստեղծ գործունեության դերին։ Քննարկվում են նաև իրավական աղբյուրների հիերարխիայի, պարտադիրության, մեկնաբանության և իրավակիրառ պրակտիկայում դրանց օգտագործման տարբերությունները։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչն է երկու համակարգերի համեմատությունը՝ բացահայտելու դրանց ընդհանուր գծերը, հիմնարար տարբերությունները, փոխազդեցության հնարավորությունները և ժամանակակից իրավական զարգացումների արդյունքում միմյանց նկատմամբ ունեցած ազդեցությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նաև այն հանգամանքին, որ ժամանակակից իրավական համակարգերում ավանդական տարբերությունները որոշ դեպքերում աստիճանաբար նվազում են՝ պայմանավորված միջազգային իրավունքի, գլոբալացման, դատական պրակտիկայի զարգացման և իրավական փորձի փոխանակման գործընթացներով։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իրավագիտության ուսանողների, իրավաբանների, գիտաշխատողների և իրավական համակարգերի համեմատական ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ տարբեր իրավական ավանդույթներում իրավունքի աղբյուրների ձևավորման և կիրառման տրամաբանությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձևավորում է իրավահամեմատական ամբողջական պատկեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես են մայրցամաքային և անգլոսաքսոնական իրավական համակարգերում իրավունքի աղբյուրները պայմանավորում իրավական կարգավորման բնույթը, դատական գործունեությունը և իրավական նորմերի գործնական կիրառումը։

Philosophy

Կառլ Յասպերսի «Փիլիսոփայական հավատք» (1948) աշխատությունը նրա էքզիստենցիալ փիլիսոփայության կարևորագույն գործերից է, որտեղ նա փորձում է բացատրել մարդու հոգևոր և իմացական դիրքորոշումը աշխարհի, գոյության և վերջնական իմաստի նկատմամբ։ Յասպերսը տարբերակում է կրոնական հավատքն ու փիլիսոփայական հավատքը՝ ընդգծելով, որ փիլիսոփայական հավատքը չի հիմնվում դոգմաների, սուրբ գրքերի կամ բացարձակ ճշմարտությունների վրա, այլ առաջանում է մարդու սեփական մտածողության, ներքին փորձի և գոյության սահմանային իրավիճակների՝ մահի, տառապանքի, պայքարի և պատահականության գիտակցման արդյունքում։ Նրա կարծիքով մարդը չի կարող ամբողջապես ճանաչել աշխարհը գիտության միջոցով, քանի որ գոյություն ունեն այնպիսի սահմաններ, որոնք գիտությունը չի կարող հաղթահարել, և հենց այդ սահմանների գիտակցումն է, որ մարդուն մղում է դեպի փիլիսոփայական մտածողություն և հավատք։ Յասպերսը նաև ընդգծում է «սահմանային իրավիճակների» գաղափարը, որտեղ մարդը բախվում է իր գոյության վերջավորությանը և ստիպված է վերանայել իր արժեքներն ու կյանքի իմաստը։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ունի ազատությունը, հաղորդակցությունը և անհատի ներքին պատասխանատվությունը սեփական կյանքի իմաստը ձևավորելու հարցում։ Այս աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ իրական իմաստավոր կյանքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մարդը գիտակցում է իր սահմանափակությունը, բայց միաժամանակ չի հրաժարվում իմաստի որոնումից։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է սոցիոլոգիական հետազոտությունների կազմակերպման, տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության գործընթացների ավտոմատացման համար նախատեսված տեղեկատվական համակարգի մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունը դիտարկվում է որպես բազմափուլ գործընթաց, որը ներառում է հետազոտական խնդրի ձևակերպումը, հարցաթերթերի և այլ գործիքների ստեղծումը, ընտրանքի կազմակերպումը, սկզբնական տվյալների հավաքագրումը, դրանց ստուգումը, դասակարգումը, վիճակագրական մշակումը և վերջնական արդյունքների ներկայացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն գործողությունների ավտոմատացմանը, որոնք ձեռքով իրականացման դեպքում պահանջում են զգալի ժամանակ և կարող են մեծացնել տվյալների մուտքագրման կամ մշակման սխալների հավանականությունը։ Քննվում են համակարգի ֆունկցիոնալ կառուցվածքը, տվյալների պահպանման և կառավարման սկզբունքները, օգտագործողների աշխատանքի կազմակերպումը և սոցիոլոգիական տեղեկատվության միասնական շտեմարանի ձևավորման հնարավորությունները։ Կարևորվում է էլեկտրոնային հարցաթերթերի ստեղծման, հարցերի տարբեր տեսակների սահմանման, պատասխանների կոդավորման և ստացված տեղեկատվության համակարգված գրանցման գործառույթների մշակումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տվյալների ավտոմատ ստուգումը, որը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել բացակայող, անհամապատասխան կամ տրամաբանորեն հակասական պատասխանները և բարձրացնել հետագա վերլուծության համար օգտագործվող տեղեկատվության որակը։ Դիտարկվում են նաև ընտրանքի վերաբերյալ տվյալների կառավարման, հարցվողների տարբեր խմբերի դասակարգման և սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշների հիման վրա արդյունքների համեմատության հնարավորությունները։ Վերլուծական բաղադրիչի շրջանակում կարող են նախատեսվել հաճախականությունների հաշվարկման, խմբավորման, խաչաձև աղյուսակների կազմման, տարբեր ցուցանիշների համեմատության և վիճակագրական տվյալների ամփոփման գործիքներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արդյունքների տեսողական ներկայացմանը՝ աղյուսակների, գրաֆիկական պատկերների և հաշվետվությունների ձևավորման միջոցով, ինչը հեշտացնում է մեծածավալ տվյալների մեկնաբանումը և հետազոտական եզրակացությունների ներկայացումը։ Կարևորվում են նաև տեղեկատվության պահպանման հուսալիությունը, տվյալների հասանելիության կառավարումը և համակարգի տարբեր օգտագործողների իրավասությունների սահմանումը։ Ծրագրային համակարգի նախագծման ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել տվյալների բազայի կառուցվածքի, օգտագործողի միջերեսի, ծրագրային մոդուլների փոխգործակցության և համակարգի ընդլայնելիության խնդիրները։ Ավտոմատացված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս սոցիոլոգիական հետազոտության տարբեր փուլերը միավորել միասնական տեղեկատվական միջավայրում՝ նվազեցնելով կրկնվող աշխատանքների ծավալը և արագացնելով տվյալների մշակումն ու արդյունքների ստացումը։ Նման համակարգը կարող է կիրառվել հասարակական կարծիքի, սոցիալական գործընթացների, կազմակերպությունների գործունեության և բնակչության տարբեր խմբերի ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սոցիոլոգիայի, տեղեկատվական համակարգերի, տվյալների մշակման, ծրագրային ապահովման և սոցիալական հետազոտությունների մեթոդաբանության ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։