ՀՀ մարզերի տնտեսական զարգացման մակարդակների համահարթման հիմնախնդիրները

Pedagogy

Աշխատանքը նվիրված է հետծննդյան շրջանում անեմիայով և թարախային-սեպտիկ բարդություններով հիվանդների մոտ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ մշակված սեփական արյան աուտոտրանսֆուզիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ իմունաբանական ցուցանիշների և արյան բջիջներում իոնափոխադրական գործընթացների փոփոխությունների գնահատման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հետծննդյան շրջանի բարդությունների, անեմիայի և վարակաբորբոքային գործընթացների պայմաններում օրգանիզմում առաջացող հոմեոստազի խանգարումները, իմունային համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և արյան բջիջների թաղանթային ու իոնափոխադրական մեխանիզմների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ մշակված արյան կրկնակի ներարկման հնարավոր ազդեցությանը իմունային պատասխանի տարբեր օղակների, արյան բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի և բջջային թաղանթներով իոնների տեղափոխման գործընթացների վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բուժական միջամտության ազդեցության հետ կապված լաբորատոր և իմունոլոգիական ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կապը հիվանդների ընդհանուր կլինիկական վիճակի և վերականգնման ընթացքի հետ։ Վերլուծության միջոցով փորձ է արվում գնահատել տվյալ մեթոդի կիրառման նպատակահարմարությունը որպես համալիր բուժման լրացուցիչ ուղղություն՝ հաշվի առնելով հետծննդյան շրջանի առանձնահատկությունները, վարակային բարդությունների ընթացքը և անեմիայի առկայությունը։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ հետծննդյան վարակաբորբոքային վիճակների ժամանակ իմունային և բջջային ֆունկցիաների փոփոխությունների ուսումնասիրման, ինչպես նաև օրգանիզմի պաշտպանական և հոմեոստատիկ մեխանիզմների վրա բուժական ազդեցությունների գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հեմատոլոգիայի, իմունոլոգիայի, մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի, կլինիկական բժշկության և պաթոֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան բժշկական ուղղությունների ուսանողների համար։

Law

Այս գիրքը նվիրված է ՀՀ քրեական դատավարությունում վճռաբեկության ինստիտուտի ուսումնասիրությանը՝ որպես դատական ակտերի վերանայման կարևորագույն ձևերից մեկի։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վճռաբեկ վարույթի տեսական և իրավական հիմքերը, դրա նշանակությունը դատական պաշտպանության համակարգում, ինչպես նաև բարձրագույն դատական ատյանի կողմից իրավունքի միասնական կիրառությունն ապահովելու գործառույթը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու հիմքերը, դատավարական կարգը, ընդունելիության չափանիշները, վճռաբեկ դատարանի լիազորությունները և կայացվող որոշումների իրավական հետևանքները։ Գիրքը անդրադառնում է նաև քրեական դատավարության ընթացքում անձի իրավունքների պաշտպանության, արդար դատաքննության ապահովման և դատական սխալների շտկման խնդիրներին՝ ներկայացնելով վճռաբեկության դերը իրավական համակարգի արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատության մեջ կարող են ներառվել օրենսդրական կարգավորումների, դատական պրակտիկայի և իրավաբանական տեսությունների վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ այս դատավարական ինստիտուտի առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր աղբյուր է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների և քրեական դատավարության հիմնահարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Technology

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է սինուսոիդալ լարման մեկֆազ տրանզիստորային կայունացված ինվերտորների մշակմանն ու հետազոտությանը՝ բարելավված տեխնիկական ցուցանիշներով։ Աշխատությունը վերլուծում է ինվերտորային փոխակերպման գործընթացները, տրանզիստորային կոմուտացիոն սխեմաների աշխատանքային առանձնահատկությունները և ելքային լարման ձևավորման որակի բարձրացման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդաշնակ աղավաղումների (THD) նվազեցման, ելքային լարման կայունացման, էներգետիկ կորուստների կրճատման և բարձր հաճախականությամբ անջատման ռեժիմների օպտիմալացման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև կառավարման ալգորիթմների մշակումը՝ PWM մոդուլացիայի կատարելագործված տարբերակների կիրառմամբ, ինչպես նաև ուժային էլեկտրոնային տարրերի աշխատանքի արդյունավետության գնահատումը տարբեր բեռնվածքային պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է էլեկտրատեխնիկների, ուժային էլեկտրոնիկայի ինժեներների և ավտոմատացման համակարգերի մասնագետների համար՝ նպաստելով բարձր արդյունավետությամբ և ցածր աղավաղումներով ինվերտորային համակարգերի նախագծման և կիրառման զարգացմանը։

Other Subjects

Վարդանյան Լ., հանդիսանում է մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն, որը համակարգված կերպով ներկայացնում է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում տարբեր տարիներին՝ 1935–2009 թվականների ընթացքում պաշտպանված ատենախոսությունների ամբողջական ցանկը։ Այն ընդգրկում է գիտական աշխատանքների թեմատիկ բազմազանությունը, հեղինակներին, պաշտպանության տարիները և գիտական ուղղությունները՝ ապահովելով արժեքավոր տեղեկատվական բազա գիտական հետազոտությունների պատմության և զարգացման վերաբերյալ։ Գրքում արտացոլված են ագրարային գիտությունների տարբեր ճյուղերը՝ գյուղատնտեսություն, անասնաբուծություն, հողագիտություն, ագրոտեխնիկա, սննդի տեխնոլոգիա և հարակից ոլորտներ, ինչը հնարավորություն է տալիս տեսնել համալսարանի գիտական գործունեության զարգացումը երկարաժամկետ պատմական համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված գիտական կադրերի պատրաստման գործընթացին, գիտահետազոտական ուղղությունների ձևավորմանը և դրանց ներդրմանը գյուղատնտեսության զարգացման մեջ։ Այս աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատու աղբյուր հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և գիտական գրադարանների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության որոնման, համակարգման և օգտագործման արդյունավետությանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է բնական մենաշնորհների կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության և առանձին ոլորտների նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այնպիսի շուկաների արդյունավետ կազմակերպման և կարգավորման խնդիրը, որտեղ տեխնոլոգիական ու տնտեսական առանձնահատկությունների պատճառով մրցակցային միջավայրի ձևավորումը սահմանափակ է, իսկ մեկ կամ փոքր թվով խոշոր կազմակերպությունների գործունեությունը կարող է ավելի արդյունավետ լինել, քան բազմաթիվ փոքր արտադրողների առկայությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բնական մենաշնորհների տնտեսական էությունը, դրանց առաջացման պատճառները, շուկայական դիրքի առանձնահատկությունները և հասարակության ու պետության համար դրանց գործունեությունից բխող տնտեսական հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական մենաշնորհների պետական կարգավորման անհրաժեշտությանը, քանի որ նման ոլորտներում ծառայությունների գների, որակի, հասանելիության և ներդրումային քաղաքականության նկատմամբ վերահսկողությունը կարևոր նշանակություն ունի սպառողների և տնտեսության շահերի պաշտպանության համար։ Հայաստանի պայմաններում ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել էներգետիկայի, ջրամատակարարման, կապի, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և այլ այնպիսի ոլորտների կառավարման առանձնահատկությունները, որտեղ առկա են բնական մենաշնորհային բնույթի հարաբերություններ։ Վերլուծվում են կարգավորման տարբեր մեխանիզմներ, այդ թվում՝ սակագների սահմանման, գործունեության վերահսկման, ծախսերի հիմնավորվածության գնահատման, ներդրումների խթանման և ծառայությունների որակի վերահսկման մոտեցումները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնական մենաշնորհների և մրցակցային շուկաների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնց միջոցով հնարավոր է սահմանափակել մենաշնորհային դիրքի չարաշահման ռիսկերը՝ միաժամանակ պահպանելով տնտեսապես արդյունավետ արտադրության և ծառայությունների մատուցման հնարավորությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական կարգավորման և ձեռնարկությունների տնտեսական շահերի միջև հավասարակշռության խնդրին, քանի որ չափազանց խիստ վերահսկողությունը կարող է նվազեցնել ներդրումային ակտիվությունը, իսկ անբավարար կարգավորումը՝ հանգեցնել սպառողների շահերի վնասման։ Հայաստանի նյութերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել հանրապետության տնտեսական կառուցվածքի, շուկայական բարեփոխումների և պետական կառավարման գործնական խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ բնական մենաշնորհների կառավարման արդյունավետության բարձրացման, կարգավորող քաղաքականության կատարելագործման և ոլորտների զարգացման համար ավելի հավասարակշռված տնտեսական մեխանիզմների մշակման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, պետական կառավարման և տնտեսական կարգավորման մասնագետներին, մրցակցային քաղաքականության հետազոտողներին, ոլորտային կարգավորող մարմինների ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և կառավարման համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին ու դասախոսներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Թալիշստանի տեղանունների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ծագման, կառուցվածքի, իմաստաբանության, լեզվական առանձնահատկությունների և պատմական զարգացման տեսանկյուններից։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարածաշրջանի տեղանվանական համակարգի ձևավորման օրինաչափությունները և պարզել, թե ինչպես են աշխարհագրական անվանումներում արտացոլվել բնակչության լեզուն, պատմությունը, բնական միջավայրը և մշակութային փոխազդեցությունները։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բնակավայրերի, գետերի, լեռների, հովիտների և այլ աշխարհագրական օբյեկտների անվանումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց բառային կազմին և անվանակոչման սկզբունքներին։ Հատուկ նշանակություն է տրվում թալիշերենի ազդեցությանը, ինչպես նաև տարածաշրջանում պատմականորեն գործածված այլ լեզուների՝ պարսկերենի, ադրբեջաներենի, ռուսերենի և տեղական այլ լեզվական շերտերի հնարավոր դրսևորումներին։ Տեղանունների լեզվաբանական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու տարբեր ծագումնաբանական շերտեր և հասկանալու դրանց ձևավորման պատմական պայմանները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են քննարկվել տեղանունների ստուգաբանության տարբեր վարկածներ, հնչյունական և ձևաբանական փոփոխությունները, անվանումների ժողովրդական մեկնաբանությունները և դրանց գրավոր արձանագրման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բնական աշխարհագրական պայմանների ազդեցությանը, քանի որ բազմաթիվ տեղանուններ կարող են կապված լինել ռելիեֆի, ջրային ռեսուրսների, բուսականության, կենդանական աշխարհի կամ տվյալ տարածքի այլ բնորոշ հատկանիշների հետ։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև էթնիկական և սոցիալական գործոնների արտացոլումը տեղանվանական համակարգում՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ցեղային, տոհմական, անձնանունային կամ պատմական իրադարձությունների հետ կապված անվանումները պահպանվել աշխարհագրական անվանումներում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել տեղանունների պատմական փոփոխություններին, վերանվանումներին և տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց գրանցման ձևերին։ Այս տեսանկյունից տեղանունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես աշխարհագրական օբյեկտների տարբերակման միջոց, այլև որպես պատմական հիշողություն պահպանող լեզվական աղբյուր։ Հետազոտության կարևոր նշանակությունն այն է, որ տեղանվանական նյութը հնարավորություն է տալիս լրացնել տարածաշրջանի պատմության, բնակչության տեղաշարժերի, լեզվական փոխազդեցությունների և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել թալիշերենի և տարածաշրջանի լեզվական ժառանգության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև տեղանունների հավաքագրման, դասակարգման և գիտական մեկնաբանության մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, տեղանվանագետներին, պատմաբաններին, աշխարհագրագետներին, իրանագետներին, կովկասագետներին, թալիշագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին և տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։