Ձեռնարկատիրական գործունեության կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Chemistry

CO2-ը կամ ածխաթթու գազը անգույն, անհոտ գազ է, որը կազմված է մեկ ածխածնի և երկու թթվածնի ատոմներից և հանդիսանում է Երկրի ածխածնային ցիկլի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն առաջանում է բազմաթիվ բնական և արհեստական գործընթացների արդյունքում, օրինակ՝ օրգանական նյութերի այրման, կենդանի օրգանիզմների շնչառության, հրաբխային ակտիվության և արդյունաբերական վառելիքների օգտագործման ժամանակ։ CO2-ը համարվում է ջերմոցային գազ, քանի որ այն ունակ է կլանել և պահել ինֆրակարմիր ճառագայթումը մթնոլորտում, ինչի հետևանքով մասնակցում է գլոբալ տաքացման գործընթացին։ Չնայած դրան՝ այն նաև կենսական նշանակություն ունի բույսերի համար, քանի որ ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը օգտագործում են CO2՝ օրգանական նյութեր սինթեզելու և թթվածին արտազատելու համար։ Ածխաթթու գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով թույլ ածխաթթու, որը կարևոր դեր ունի բնական ջրային համակարգերի քիմիական հավասարակշռության մեջ։ Արդյունաբերության մեջ CO2-ը կիրառվում է տարբեր նպատակներով, օրինակ՝ սննդի արդյունաբերությունում որպես պահպանիչ և գազավորված ըմպելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև հրդեհաշիջման համակարգերում և քիմիական գործընթացներում։ Նրա չափազանց մեծ կոնցենտրացիան մթնոլորտում համարվում է բնապահպանական լուրջ խնդիր, քանի որ նպաստում է կլիմայական փոփոխություններին և էկոհամակարգերի խաթարմանը։

Culture

Այս աշխատանքը նվիրված է XVI դարի երկու արծաթե կովշերի (խմելու կամ ծիսական օգտագործման համար նախատեսված անոթների) ուսումնասիրությանը, որոնք առանձնահատուկ արժեք ունեն իրենց վրա պահպանված հայկական և հունական գրություններով՝ որպես միջմշակութային շփումների և արհեստագործական ավանդույթների կարևոր վկայություն։ Հեղինակը վերլուծում է այդ իրերի ձևաբանական, գեղարվեստական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց պատրաստման բարձր վարպետությունը, զարդանախշերի բարդ համակարգը և գրությունների տեղադրումը որպես դեկորատիվ և տեղեկատվական տարրերի համադրություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, որ նման արծաթագործական իրերը հաճախ ստեղծվել են արհեստավորական կենտրոններում, որտեղ միաժամանակ գործել են տարբեր էթնիկ և կրոնական համայնքներ, ինչը նպաստել է լեզվական և մշակութային փոխազդեցություններին։ Հայերեն և հունարեն արձանագրությունները վկայում են պատվիրատուների սոցիալական կարգավիճակի, նվիրատվական կամ հիշատակի բնույթի մասին, ինչպես նաև կարող են պարունակել կրոնական կամ բարերարական բովանդակություն, ինչը բնորոշ է միջնադարյան կիրառական արվեստին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էպիգրաֆիկ վերլուծությանը՝ գրերի ձևերի, լեզվական առանձնահատկությունների և հնարավոր թարգմանական շերտերի ուսումնասիրությանը, ինչը թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել այդ իրերի ստեղծման ժամանակի և մշակութային միջավայրի մասին։ Բացի այդ, քննարկվում է առարկաների արվեստաբանական արժեքը՝ դրանց տեղադրությունը կիրառական արվեստի և ծիսական մշակույթի համատեքստում, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակի առևտրային և մշակութային ցանցերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է երկու արծաթե կովշերը որպես եզակի պատմամշակութային հուշարձաններ, որոնք արտացոլում են XVI դարի բազմալեզու և բազմամշակութային միջավայրի բնույթը և կարևոր աղբյուր են կիրառական արվեստի ու էպիգրաֆիկայի ուսումնասիրության համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում առևտրային բանկերի իրացվելիության ապահովման պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով բանկային համակարգի կայունության և ֆինանսական անվտանգության ապահովման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է իրացվելիության էությունը և դրա դերը բանկերի ֆինանսական կայունության պահպանման գործընթացում՝ առանձնացնելով կարճաժամկետ և երկարաժամկետ իրացվելիության ցուցանիշները։ Գրքում դիտարկվում են պետական կարգավորման հիմնական գործիքները՝ Կենտրոնական բանկի վերաֆինանսավորման քաղաքականություն, պարտադիր պահուստավորման նորմատիվներ, բաց շուկայի գործառնություններ և ճգնաժամային իրացվելիության աջակցման մեխանիզմներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ բանկային համակարգի առանձնահատկություններին, իրացվելիության ռիսկերի կառավարման խնդիրներին և դրանց ազդեցությանը վարկավորման ու ներդրումային գործընթացների վրա։ Հեղինակը համեմատական վերլուծությամբ ներկայացնում է միջազգային փորձը՝ զարգացած ֆինանսական համակարգերում կիրառվող կարգավորիչ մոտեցումների օրինակներով և դրանց հնարավոր կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է պետական կարգավորման արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը՝ որպես բանկային համակարգի կայունության, ֆինանսական շուկաների վստահության և տնտեսական աճի ապահովման կարևոր նախապայման։ Այն օգտակար է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ֆինանսական կարգավորման քաղաքականություն մշակողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է պատահական ազդեցությունների պայմաններում ոչ գծային բազմաչափ կառավարման համակարգերի հետազոտությանը՝ բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդի կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է վերլուծել այնպիսի կառավարման համակարգերի վարքագիծը, որոնցում միաժամանակ առկա են ոչ գծայնություն, բազմաթիվ փոխկապակցված մուտքային և ելքային ազդանշաններ, ինչպես նաև պատահական բնույթ ունեցող արտաքին ազդեցություններ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բազմաչափ կառավարման համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման, կայունության, դինամիկ հատկությունների և որակի ցուցանիշների գնահատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատահական ազդանշանների ազդեցությանը համակարգի աշխատանքի վրա և այդ ազդեցությունների պայմաններում կառավարման գործընթացների վիճակագրական բնութագրերի ուսումնասիրմանը։ Բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների մեթոդը ներկայացվում է որպես բարդ ոչ գծային համակարգերի վերլուծության գործիք, որը հնարավորություն է տալիս նկարագրել համակարգի մուտքային և ելքային մեծությունների միջև փոխկապակցվածությունը և գնահատել համակարգի արձագանքը տարբեր պատահական ազդեցությունների նկատմամբ։ Քննարկվում են ոչ գծային տարրերի և համակարգի առանձին բաղադրիչների փոխազդեցությունը, բազմաչափության հետևանքով առաջացող փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև համակարգի պարամետրերի և արտաքին խանգարումների ազդեցությունը կառավարման արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության տեսական դրույթները կարող են համակցվել հաշվարկային և մոդելավորման մեթոդների հետ՝ հնարավորություն տալով գնահատել առաջարկվող մոտեցման կիրառելիությունը տարբեր տեխնիկական համակարգերի համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ավտոմատ կառավարման, ռադիոտեխնիկայի, համակարգերի տեսության, կիրառական մաթեմատիկայի և ինժեներական կիբեռնետիկայի ոլորտների մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի զարգացնել պատահական ազդեցությունների պայմաններում գործող ոչ գծային բազմաչափ համակարգերի վերլուծության մեթոդական հիմքերը և բացահայտել բնութագրական փոխանցման ֆունկցիաների կիրառման հնարավորությունները նման բարդ կառավարման համակարգերի վարքի գնահատման ու նախագծման գործընթացներում։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է տատանվող էլեկտրոններով պարպման ստացիոնար դինամիկական բնութագրերի վրա խողովակի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցության ուսումնասիրությանը և ստացված արդյունքների հնարավոր կիրառությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գազային պարպման համակարգերում էլեկտրոնների շարժման, տարածական բաշխման և էլեկտրական դաշտի հետ փոխազդեցության առանձնահատկություններն են, որոնք պայմանավորում են պարպման կայունությունն ու դինամիկան։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել խողովակի երկարության, տրամագծի, ձևի, էլեկտրոդների փոխադարձ դիրքի և այլ երկրաչափական պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը պարպման էլեկտրական ու դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տատանվող էլեկտրոնների շարժման ռեժիմներին և դրանց ազդեցությամբ առաջացող էլեկտրամագնիսական ու պլազմային գործընթացներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել պարպման հոսանքի, լարման, էլեկտրոնային հոսքերի, տատանումների հաճախականության, ամպլիտուդի և կայունության փոփոխությունների վերլուծություն՝ տարբեր երկրաչափական պայմաններում։ Կարևոր ուղղություն է տեսական մոդելների և փորձարարական տվյալների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել խողովակի կառուցվածքային առանձնահատկությունների և պարպման դինամիկայի միջև քանակական ու որակական կապերը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև այն պայմանները, որոնց դեպքում համակարգը ձեռք է բերում կայուն ստացիոնար ռեժիմ, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք հանգեցնում են տատանողական կամ անկայուն վիճակների առաջացման։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ էլեկտրոնային և իոնային հոսքերի կառավարման, գազային պարպման վրա հիմնված սարքերի կատարելագործման, պլազմային տեխնոլոգիաների, վակուումային և էլեկտրատեխնիկական համակարգերի նախագծման համար։ Խողովակի երկրաչափության ազդեցության բացահայտումը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել սարքի կառուցվածքը և անհրաժեշտ աշխատանքային ռեժիմները՝ ցանկալի էլեկտրական ու դինամիկական բնութագրեր ստանալու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը միավորում է պլազմային ֆիզիկայի, էլեկտրադինամիկայի և կիրառական ֆիզիկայի խնդիրները՝ նպաստելով տատանվող էլեկտրոններով պարպումների ֆիզիկական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և դրանց տեխնիկական կիրառությունների ընդլայնմանը։

Medicine

Գիրքը նվիրված է շիզոֆրենիայով տառապող այն հիվանդների կլինիկական և սոցիալական բնութագրերի ուսումնասիրությանը, որոնք կատարել են հասարակության համար վտանգավոր գործողություններ իրենց հարազատների նկատմամբ։ Աշխատանքում ներկայացվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումների, հոգեկան վիճակի, սոցիալական միջավայրի և վարքային առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել նման դեպքերի առաջացմանը նպաստող գործոնները։ Ուսումնասիրվում են հիվանդների սոցիալ-ժողովրդագրական բնութագրերը, հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները, ընտանեկան հարաբերությունների ազդեցությունը, ռիսկի գործոնները և դատահոգեբուժական գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման, բուժման արդյունավետության բարձրացման և հոգեբուժական ու սոցիալական ծառայությունների համագործակցության կարևորությանը՝ հասարակության անվտանգության և հիվանդների վերասոցիալականացման տեսանկյունից։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբույժների, դատահոգեբուժական փորձագետների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հոգեկան առողջության, դատահոգեբուժության և հասարակության համար վտանգավոր վարքի կլինիկական ու սոցիալական ասպեկտների ուսումնասիրությամբ։