Նորամուծական ձեռնարկատիրություն և մարկետինգ

Biology

Աշխատանքը նվիրված է պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիայի՝ աղեստամոքսային համակարգի բնականոն միկրոբիոտայի ձևավորման և կարգավորման գործընթացում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների կենսաբանական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն աղիք հասնելու և այնտեղ ժամանակավորապես պահպանվելու կարողությամբ, այլև աղեստամոքսային համակարգի լորձաթաղանթի մակերեսներին արդյունավետորեն կպչելու՝ ադհեզիայի ունակությամբ։ Ադհեզիան բակտերիալ բջիջների և հյուրընկալող օրգանիզմի էպիթելային մակերեսների միջև փոխազդեցության բարդ գործընթաց է, որի վրա ազդում են ինչպես միկրոօրգանիզմի մակերևութային կառուցվածքներն ու ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, այնպես էլ լորձային շերտի, էպիթելային բջիջների և աղեստամոքսային միջավայրի պայմանները։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր տեսակների և շտամների ադհեզիվ հատկությունները, դրանց տարբերությունները և այդ հատկանիշի վրա ազդող գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բակտերիաների մակերևութային սպիտակուցներին, ածխաջրային բաղադրիչներին, բջջապատի կառուցվածքին և այլ մոլեկուլային գործոններին, որոնք կարող են մասնակցել հյուրընկալողի բջիջների կամ լորձային շերտի հետ փոխազդեցությանը։ Ադհեզիայի արդյունավետությունը կարևոր է այն պատճառով, որ աղեստամոքսային համակարգում միկրոօրգանիզմները ենթարկվում են թթվային միջավայրի, մարսողական ֆերմենտների, լեղաթթուների և մեխանիկական հեռացման ազդեցությանը։ Այդ պայմաններում մակերեսին ամրանալու ունակությունը կարող է նպաստել պրոբիոտիկ բակտերիաների պահպանմանը և դրանց կենսաբանական ազդեցության դրսևորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև պրոբիոտիկների և աղիքային բնական միկրոբիոտայի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը։ Ադհեզիվ հատկություններով օժտված կաթնաթթվային բակտերիաները կարող են մասնակցել միկրոբային համայնքի կառուցվածքի ձևավորմանը, մրցակցել որոշ անցանկալի միկրոօրգանիզմների հետ, արտադրել օրգանական թթուներ և այլ կենսաբանական ակտիվ նյութեր և նպաստել աղիքային միջավայրի հավասարակշռության պահպանմանը։ Այս գործընթացները կարող են անդրադառնալ նաև աղիքային էպիթելի պաշտպանիչ հատկությունների և տեղային միկրոմիջավայրի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բակտերիաների ադհեզիայի գնահատման տարբեր մեթոդներ՝ օգտագործելով էպիթելային բջիջների մոդելներ, լորձային բաղադրիչներ կամ այլ in vitro համակարգեր։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս համեմատել տարբեր շտամների կպչողականության աստիճանը և բացահայտել այն միկրոօրգանիզմներին, որոնք ունեն առավել արտահայտված պրոբիոտիկ ներուժ։ Միաժամանակ կարևոր է հաշվի առնել, որ բարձր ադհեզիան ինքնին չի հանդիսանում պրոբիոտիկ արդյունավետության միակ չափանիշը․ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել նաև միկրոօրգանիզմի կենսունակությունը, թթվային և լեղային միջավայրի նկատմամբ դիմադրողականությունը, անվտանգությունը և օգտակար կենսաբանական հատկությունները։ Հետազոտության մեջ կարող է կարևորվել նաև տարբեր արտաքին գործոնների ազդեցությունը ադհեզիայի վրա։ Միջավայրի pH-ը, ջերմաստիճանը, աղերի և սննդանյութերի առկայությունը, բակտերիաների աճի փուլը, լորձային բաղադրիչների հատկությունները և հյուրընկալող բջիջների վիճակը կարող են փոփոխել բակտերիաների կպչողականությունը։ Այդ գործոնների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու պրոբիոտիկ միկրոօրգանիզմների վարքը բնական պայմաններին մոտ միջավայրում։ Մոլեկուլային մակարդակում ադհեզիայի մեխանիզմների բացահայտումը կարող է նաև նպաստել նոր և ավելի արդյունավետ պրոբիոտիկ շտամների ընտրությանը։ Եթե հնարավոր է որոշակի մակերևութային բաղադրիչների կամ գեների առկայությունը կապել բարձր ադհեզիվ հատկությունների հետ, ապա այդ հատկանիշները կարող են օգտագործվել շտամների բնութագրման և ընտրության ժամանակ։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է պրոբիոտիկ պատրաստուկների, ֆունկցիոնալ սննդամթերքի և կենսատեխնոլոգիական արտադրանքի մշակման հետ։ Ադհեզիայի և աղիքային միկրոբիոտայի փոխազդեցության վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտագործվել այնպիսի կաթնաթթվային բակտերիաների ընտրության համար, որոնք ավելի լավ են հարմարվում աղեստամոքսային համակարգի պայմաններին և կարող են արդյունավետորեն փոխազդել հյուրընկալող օրգանիզմի միկրոբիոտայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը պրոբիոտիկ կաթնաթթվային բակտերիաների ադհեզիան դիտարկում է որպես կարևոր կենսաբանական հատկանիշ, որը կարող է ազդել դրանց պահպանման, հյուրընկալողի հետ փոխազդեցության և աղիքային միկրոբիոտայի հավասարակշռության վրա՝ համադրելով մանրէաբանական, ֆիզիոլոգիական և մոլեկուլային մոտեցումները և հիմք ստեղծելով առավել արդյունավետ ու նպատակային պրոբիոտիկ համակարգերի ուսումնասիրման ու կիրառման համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XII դարի կեսերից մինչև XIII դարի առաջին տասնամյակները Կիլիկիայում հայկական պետականության ամրապնդման, Ռուբինյանների իշխանության քաղաքական հզորացման և թագավորական պետական համակարգի ձևավորման պատմական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն ներքին և արտաքին գործոնների վրա, որոնք նպաստեցին հայկական իշխանության տարածքային ընդարձակմանը, կենտրոնական իշխանության ամրապնդմանը և տարածաշրջանային ազդեցության աճին։ Քննության են առնվում Ռուբինյան իշխանների վարած քաղաքականությունը, ռազմական և դիվանագիտական գործունեությունը, հարևան պետությունների ու քաղաքական ուժերի հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքի նշանակությունը հայկական պետականության զարգացման համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Բյուզանդական կայսրության, խաչակիր պետությունների, Անտիոքի իշխանության, Իկոնիայի սելջուկյան սուլթանության և տարածաշրջանի մյուս ուժերի հետ ձևավորված բարդ հարաբերություններին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում արտահայտվել են ինչպես հակամարտություններով, այնպես էլ դաշինքներով և քաղաքական համաձայնություններով։ Ներկայացվում է Թորոս Բ-ի, Մլեհի, Ռուբեն Գ-ի և Լևոն Բ-ի գործունեության նշանակությունը պետական իշխանության ամրապնդման և Կիլիկիայի հայկական տարածքների քաղաքական միավորման գործընթացում։ Հատուկ տեղ է զբաղեցնում Լևոն Բ-ի քաղաքականությունը, որի օրոք հայկական իշխանությունը հասավ զարգացման նոր աստիճանի և միջազգային ճանաչման արդյունքում վերածվեց թագավորության։ Թագավորական իշխանության հաստատումը դիտարկվում է որպես երկարատև քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործընթացի արդյունք, որը զգալիորեն բարձրացրեց հայկական պետության միջազգային հեղինակությունը։ Ուսումնասիրվում են նաև պետական կառավարման համակարգի զարգացման, ազնվականության և եկեղեցու դերակատարության, տնտեսական կենտրոնների ամրապնդման և առևտրական ճանապարհների վերահսկման հետ կապված հարցերը։ Կիլիկիայի ծովային և ցամաքային հաղորդակցության ուղիները կարևոր նշանակություն ունեին արտաքին առևտրի և միջազգային հարաբերությունների զարգացման համար՝ նպաստելով հայկական պետության տնտեսական և քաղաքական դիրքերի ամրապնդմանը։ Անդրադարձ է կատարվում Հայոց եկեղեցու և պետական իշխանության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև արևմտաեվրոպական քաղաքական ու եկեղեցական կենտրոնների հետ կապերի զարգացմանը։ 1198 թվականին թագավորական իշխանության պաշտոնական հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացները դիտարկվում են պետական կառույցների հետագա ամրապնդման և միջազգային հարաբերությունների ընդլայնման համատեքստում։ Ժամանակաշրջանի ավարտական փուլում կարևոր նշանակություն են ստանում գահաժառանգության և իշխանության շարունակականության խնդիրները, որոնք ազդեցություն ունեցան Կիլիկիայի հայկական պետականության հետագա քաղաքական զարգացման վրա։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել այն պատմական պայմանների և քաղաքական մեխանիզմների մասին, որոնց շնորհիվ տեղական հայկական իշխանապետությունը աստիճանաբար վերածվեց միջնադարյան հայկական հզոր թագավորության։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց միջնադարյան պատմության, Կիլիկյան Հայաստանի, խաչակրաց ժամանակաշրջանի և Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բնական մենաշնորհի ոլորտների պետական կարգավորման համակարգի արդյունավետության գնահատմանը և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են այն տնտեսական ոլորտները, որոնք ունեն բնական մենաշնորհի բնույթ՝ օրինակ՝ էլեկտրաէներգիայի փոխանցման ցանցերը, ջրամատակարարման համակարգերը, գազամատակարարումը, երկաթուղային ենթակառուցվածքները և որոշ հանրային կոմունալ ծառայություններ, որոնցում բարձր սկզբնական ներդրումային ծախսերի և ենթակառուցվածքային առանձնահատկությունների պատճառով մրցակցային շուկայի ձևավորումը տնտեսապես անարդյունավետ է։ Հետազոտության հիմնական խնդիրներից է պետական կարգավորման մեխանիզմների գնահատումը՝ ներառյալ սակագնային քաղաքականությունը, կարգավորող հանձնաժողովների դերակատարությունը, ծառայությունների որակի վերահսկումը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ոլորտների արդյունավետության և ներդրումային գրավչության վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են կարգավորման համակարգի խնդիրները՝ մասնավորապես տեղեկատվական ասիմետրիան, կարգավորող մարմինների անկախության սահմանափակումները, սակագների հաշվարկման մեթոդաբանության բարդությունը և ենթակառուցվածքների արդիականացման ֆինանսավորման դժվարությունները, որոնք հաճախ հանգեցնում են ծառայությունների որակի և մատչելիության միջև հակասությունների։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև միջազգային փորձի ուսումնասիրության կարևորությունը՝ մասնավորապես կարգավորման մոդելների, մասնավոր-պետական համագործակցության ձևերի և կարգավորող անկախ մարմինների արդյունավետ աշխատանքի օրինակների կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, ինչը կարող է նպաստել համակարգի թափանցիկության բարձրացմանը, մրցակցային տարրերի աստիճանական ներմուծմանը և ընդհանուր տնտեսական արդյունավետության բարելավմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ուռուցիկ ոչ գծայնությամբ օժտված որոշ ինտեգրալ օպերատորների անշարժ կետերի կառուցման և գոյության պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում անշարժ կետի խնդիրն է, երբ անհրաժեշտ է գտնել այնպիսի ֆունկցիա, որը տվյալ օպերատորի ազդեցությունից հետո մնում է անփոփոխ։ Նման խնդիրները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և կիրառվում են ոչ գծային ինտեգրալ ու դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և տարբեր կիրառական մոդելների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում օպերատորների հատկություններին, դրանց ոչ գծային բաղադրիչների կառուցվածքին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում հնարավոր է ապացուցել անշարժ կետի գոյությունը։ Ուռուցիկության հատկությունը էական նշանակություն ունի հետազոտվող օպերատորների վարքը վերահսկելու և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածություններում անհրաժեշտ գնահատականներ ստանալու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել օպերատորների շարունակականությունը, կոմպակտությունը, դրականությունը, սահմանափակ բազմությունների նկատմամբ դրանց վարքը և այլ հատկություններ, որոնք թույլ են տալիս կիրառել անշարժ կետի վերաբերյալ տեսական արդյունքներ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է անշարժ կետերի ոչ միայն գոյության հիմնավորումը, այլև դրանց կառուցման կամ մոտավոր ստացման մեթոդների ուսումնասիրությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել հաջորդական մոտարկումների, օպերատորային կրկնությունների և այլ ֆունկցիոնալ-անալիտիկ մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել ոչ գծային օպերատորների համար անշարժ կետերի տեսության կիրառման շրջանակը և նոր պայմաններ կամ մոտեցումներ առաջարկել համապատասխան ինտեգրալ հավասարումների լուծելիության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ֆունկցիոնալ անալիզի և ոչ գծային անալիզի մասնագետներին, ինչպես նաև ինտեգրալ օպերատորների և ոչ գծային հավասարումների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու մաթեմատիկական ֆակուլտետների ուսանողներին։

Literature

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Համո Սահյանի բանաստեղծական արվեստի առանձին կարևոր հարցերի քննությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործական մտածողության, գեղարվեստական աշխարհի և լեզվաոճական առանձնահատկությունների հիմնական դրսևորումները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են բանաստեղծի ստեղծագործության առանցքային թեմաներն ու մոտիվները, հատկապես հայրենի բնության, մարդու ներաշխարհի, հայրենի հողի, հիշողության, ժամանակի և մարդկային արժեքների պատկերումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բնության և մարդու փոխհարաբերությանը, որը նրա պոեզիայում հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես նկարագրական միջավայր, այլև որպես հոգեբանական և փիլիսոփայական իմաստներ կրող գեղարվեստական իրականություն։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է Սահյանի բանաստեղծական լեզվի քննությունը՝ բառապաշարի, պատկերավորման միջոցների, փոխաբերությունների, համեմատությունների, խորհրդանիշների և ժողովրդական խոսքի տարրերի կիրառության տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանաստեղծի ստեղծագործական անհատականությունը և նրա կողմից պարզ, բնական ու խոսակցական թվացող լեզվական միջոցների միջոցով խոր զգացմունքային և փիլիսոփայական բովանդակություն ստեղծելու առանձնահատկությունը։ Քննարկվում են նաև քնարական հերոսի կերպարը, նրա ներքին ապրումները, հայրենիքի և ազգային ինքնության ընկալումները, ինչպես նաև ժամանակի ու մարդու փոխհարաբերության գեղարվեստական մեկնաբանությունները։ Սահյանի պոեզիան դիտարկվում է հայ գրականության զարգացման ընդհանուր համատեքստում՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործության ինքնատիպ տեղը XX դարի հայ քնարերգության մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել բանաստեղծի ստեղծագործության նոր մեկնաբանությունների, թեմատիկ և ոճական առանձնահատկությունների առավել խորքային բացահայտման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, հայագետներին, բանասերներին, գրականության ուսուցիչներին, ուսանողներին, ասպիրանտներին և հայ պոեզիայի սիրահարներին։

Law

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վարչական արդարադատության ձևավորման, զարգացման և կայացման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրա իրավական, ինստիտուցիոնալ և տեսական հիմնախնդիրները։ Այն անդրադառնում է վարչական արդարադատության համակարգի ստեղծման նախադրյալներին, դրա զարգացման հիմնական փուլերին և պետական կառավարման ոլորտում անձի իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են վարչական մարմինների և քաղաքացիների ու կազմակերպությունների միջև առաջացող իրավական վեճերի բնույթը, դրանց լուծման դատական ու իրավական գործիքները, ինչպես նաև վարչական դատարանների գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարչական իրավունքի և արդարադատության փոխհարաբերությանը, վարչական մարմինների որոշումների ու գործողությունների դատական վերահսկողությանը, դատարանի դերին իրավաչափության ապահովման և մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են նաև վարչական արդարադատության արդյունավետության վրա ազդող իրավական և գործնական խնդիրները, օրենսդրական կարգավորումների կատարելագործման անհրաժեշտությունը և դատական պաշտպանության հասանելիության ու արդյունավետության հարցերը։ Ներկայացված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի իրավական համակարգում վարչական արդարադատության նշանակության, դրա ձևավորման առանձնահատկությունների և հետագա զարգացման ուղղությունների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավագիտության ուսանողների, հետազոտողների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների և վարչական իրավունքի ու դատական համակարգի խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։