Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1991, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-15Economics
Ներդրումների կառավարման համակարգի արդյունավետությունը (ՀՀ նյութերով)
Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է ներդրումների կառավարման համակարգերի ձևավորման և գործարկման արդյունավետությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և ինստիտուցիոնալ միջավայրին։ Գրքում ներկայացվում են ներդրումային գործընթացների կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցության մեխանիզմները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ազդում են ներդրումային որոշումների կայացման վրա։ Քննարկվում են նաև ներդրումային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները, ռիսկերի կառավարման առանձնահատկությունները և կապիտալի բաշխման օպտիմալացման խնդիրները։ Հեղինակը անդրադառնում է ՀՀ տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններին, ներդրումային գրավչության բարձրացման հնարավորություններին և առկա մարտահրավերներին՝ ներառելով օրենսդրական, ֆինանսական և ինստիտուցիոնալ սահմանափակումների վերլուծություն։ Աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել համակարգային պատկերացում ներդրումների կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների մասին և առաջարկել գործնական մոտեցումներ դրանց բարելավման համար։
Updated: 2026-09-20History
Armenian
Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, ազգային ինքնության և պատմական զարգացման տարբեր կողմերի համակողմանի ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Հայաստանի և հայ ժողովրդի անցած պատմական ճանապարհի, մշակութային ժառանգության ձևավորման, լեզվի, գրականության, կրոնի, արվեստի, հասարակական կառույցների և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների վրա։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայկական քաղաքակրթության ձևավորման վաղ փուլերը, պատմական Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրը, պետական կազմավորումների զարգացումը և հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական մշակույթի ինքնատիպության ձևավորմանը և այն գործոններին, որոնց շնորհիվ հայ ժողովուրդը կարողացել է պահպանել լեզվական ու մշակութային շարունակականությունը պատմական տարբեր պայմաններում։ Կարևորվում է հայոց լեզվի նշանակությունը՝ որպես ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման հիմնական միջոցներից մեկը։ Քննության են առնվում գրավոր մշակույթի ձևավորումը, ձեռագրական ավանդույթը, պատմագրությունը, կրոնական ու աշխարհիկ գրականությունը և կրթական կենտրոնների գործունեությունը։ Հայկական մատենագրական ժառանգությունը դիտարկվում է որպես պատմության, հասարակության, գաղափարական կյանքի և մշակութային արժեքների ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր։ Առանձին տեղ է հատկացվում քրիստոնեության և Հայոց եկեղեցու դերին հասարակական ու մշակութային կյանքում, եկեղեցական հաստատությունների մասնակցությանը կրթության, գրչության, ճարտարապետության և արվեստի զարգացման գործընթացներում։ Ներկայացվում են հայկական ճարտարապետության և կերպարվեստի առանձնահատկությունները՝ եկեղեցիների, վանական համալիրների, խաչքարերի, մանրանկարչության և կիրառական արվեստի օրինակների միջոցով։ Մշակութային ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական արժեքների ամբողջություն, այլև որպես պատմական հիշողության նյութական արտահայտություն։ Կարևոր ուղղություն է հայկական պետականության զարգացման ուսումնասիրությունը։ Տարբեր դարաշրջաններում ձևավորված պետական և իշխանական համակարգերի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ քաղաքական կազմակերպման ձևերի փոփոխությունները, արտաքին հարաբերությունները և տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա։ Քննության են առնվում նաև այն ժամանակաշրջանները, երբ պետականության բացակայության պայմաններում ազգային ու համայնքային կառույցները, եկեղեցին, կրթական հաստատությունները և մշակութային կենտրոնները կարևոր դեր են կատարել հասարակական կյանքի կազմակերպման և ինքնության պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական համայնքների ձևավորմանը Հայաստանի պատմական տարածքից դուրս։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած տեղաշարժերի հետևանքով հայկական համայնքներ են ձևավորվել բազմաթիվ տարածաշրջաններում, որտեղ ստեղծվել են եկեղեցիներ, դպրոցներ, տպարաններ, բարեգործական և մշակութային կազմակերպություններ։ Սփյուռքահայ կյանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայրենիքի հետ կապերի պահպանման, տեղական հասարակությունների հետ փոխազդեցության և նոր մշակութային միջավայրերում ազգային ինքնության վերարտադրման մեխանիզմները։ Կարևորվում է հայկական տպագրության և պարբերական մամուլի զարգացումը, քանի որ դրանք մեծ դեր են ունեցել գիտելիքի տարածման, հասարակական մտքի ձևավորման և աշխարհագրորեն հեռու համայնքների միջև կապերի պահպանման գործում։ Նյութում կարող են դիտարկվել նաև նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների հասարակական ու տնտեսական փոփոխությունները, կրթական շարժումները, մտավորականության գործունեությունը և ազգային մշակույթի արդիականացման գործընթացները։ Պատմական զարգացումները ներկայացվում են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործոնների փոխկապակցվածության շրջանակում՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես են արտաքին իրադարձություններն ու ներքին վերափոխումները ազդել հասարակության կառուցվածքի և ինքնության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական հիշողության պահպանմանը։ Ընտանեկան հիշողությունները, համայնքային ավանդույթները, գրավոր աղբյուրները, հուշարձանները, թանգարանային հավաքածուները և արխիվային նյութերը դիտարկվում են որպես անցյալի վերաբերյալ գիտելիքի պահպանման տարբեր ձևեր։ Դրանց համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատմությունը դիտարկել ոչ միայն պետական և քաղաքական իրադարձությունների, այլև հասարակության առօրյա կյանքի, մշակութային փորձառությունների և անհատական պատմությունների միջոցով։ Առանձին ուղղություն է հայ գրականության ուսումնասիրությունը՝ որպես ազգային մտքի և մշակութային ինքնարտահայտման կարևոր ոլորտ։ Տարբեր ժամանակաշրջանների գրական ստեղծագործություններն արտացոլում են հասարակական փոփոխությունները, պատմական հիշողությունը, հայրենիքի պատկերացումները, մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունները։ Գրականության հետ միասին կարևորվում են երաժշտությունը, թատրոնը, կերպարվեստը և մշակութային ստեղծագործության այլ ձևերը, որոնք նպաստել են հայկական մշակույթի բազմազանության ձևավորմանը։ Հետազոտական տեսանկյունից կարևոր է աղբյուրների համեմատական և քննադատական ուսումնասիրությունը։ Պատմագրական աշխատությունները, ժամանակագրությունները, ձեռագրերը, վիմագրությունները, հնագիտական նյութերը, պաշտոնական փաստաթղթերը, մամուլը և հուշագրությունները կարող են ներկայացնել պատմական իրականության տարբեր կողմերը։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել անցյալի վերաբերյալ և տարբերակել փաստական տեղեկությունը հետագա մեկնաբանություններից։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև հայագիտության զարգացման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջանների հետազոտողները կարող են միևնույն խնդիրները դիտարկել տարբեր մեթոդաբանական դիրքերից։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը փոխկապակցված ամբողջության մեջ ներկայացնելու հնարավորությամբ։ Պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը համադրվում է լեզվի, գրականության, կրոնի, արվեստի, կրթության, հասարակական կյանքի և սփյուռքի խնդիրների հետ՝ ձևավորելով հայկական քաղաքակրթության զարգացման բազմակողմանի պատկեր։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ ոչ միայն առանձին պատմական ժամանակաշրջանները, այլև տարբեր դարաշրջանների միջև գոյություն ունեցող մշակութային շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարող է ծառայել որպես հայ ժողովրդի պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության լայնածավալ աղբյուր՝ ընդգրկելով հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից հասարակության ձևավորումը տանող հիմնական գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագիտության, պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, ազգագրության, սփյուռքագիտության և հարակից ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի և հայկական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-16Medicine
Մեհրաբյանի անվան բժշկական ինստիտուտի տեղեկագիր N 5
Մեհրաբյանի անվան բժշկական ինստիտուտի տեղեկագիր N 5 գիտական-տեղեկատվական պարբերական է, որը հանդիսանում է Մեհրաբյանի անվան բժշկական ինստիտուտի պաշտոնական հրատարակություններից մեկը և նպատակ ունի ներկայացնել բժշկության, առողջապահության և բժշկական կրթության ոլորտներին վերաբերող գիտական հոդվածներ, հետազոտություններ ու վերլուծություններ։ Տեղեկագրում հրապարակվում են ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան հեղինակների գիտական աշխատանքներ, որոնք վերաբերում են կլինիկական բժշկությանը, դեղագործությանը, հանրային առողջապահությանը և բժշկական կրթության զարգացման խնդիրներին։ Հատոր N 5-ում ընդգրկված նյութերը արտացոլում են տարբեր բժշկական ուղղությունների ժամանակակից ուսումնասիրություններ, փորձագիտական դիտարկումներ և տեսական-գործնական արդյունքներ՝ նպաստելով գիտական քննարկումների և մասնագիտական գիտելիքների տարածմանը։ Պարբերականը կարևոր հարթակ է բժշկական համայնքի համար, որտեղ խթանվում է գիտական համագործակցությունը և նոր գիտելիքի փոխանակումը։
Updated: 2026-09-23Economics
Ջրօգտագործման և ջրամատակարարման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրօգտագործման և ջրամատակարարման ոլորտի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, պահպանության և կայուն օգտագործման հարցերին։ Աշխատությունում վերլուծվում են երկրի ջրային պաշարների ձևավորման առանձնահատկությունները, ջրամատակարարման համակարգերի կառուցվածքը, ջրաբաշխման կազմակերպումը, խմելու և ոռոգման ջրի օգտագործման արդյունավետությունը, ինչպես նաև ոլորտի տեխնիկական, տնտեսական և իրավական խնդիրները։ Քննարկվում են ջրային ենթակառուցվածքների արդիականացման, ջրի կորուստների նվազեցման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման, շրջակա միջավայրի պահպանության և ջրային ռեսուրսների ինտեգրված կառավարման ժամանակակից մոտեցումները։ Ներկայացվում են առաջարկություններ, որոնք ուղղված են ջրամատակարարման համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը և ոլորտի երկարաժամկետ կայուն զարգացման ապահովմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ջրային տնտեսության մասնագետների, բնապահպանների, ինժեներների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ջրային ռեսուրսների կառավարման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-16History
Россия и Армяне
Այս աշխատանքը անդրադառնում է Russia-ի և Armenia-ի պատմական, քաղաքական, մշակութային և տնտեսական փոխհարաբերություններին՝ դիտարկելով դրանց զարգացման երկարաժամկետ ընթացքը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում են երկու երկրների միջև ձևավորված կապերը սկսած պատմական դաշնակցային և կայսերական ազդեցությունների փուլերից մինչև ժամանակակից դիվանագիտական հարաբերություններն ու ռազմավարական համագործակցության ձևաչափերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անվտանգության, տարածաշրջանային քաղաքականության, տնտեսական համագործակցության և մշակութային փոխանակումների ոլորտներին, որտեղ երկու պետությունների փոխազդեցությունը դրսևորվել է տարբեր մակարդակներով՝ ներառյալ էներգետիկ, ռազմական և միգրացիոն գործընթացները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև համագործակցության վրա ազդող հակասությունները և մարտահրավերները, որոնք պայմանավորված են ինչպես միջազգային աշխարհաքաղաքական զարգացումներով, այնպես էլ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային առանձնահատկություններով։ Միաժամանակ ներկայացվում են հնարավոր հեռանկարները՝ ուղղված հարաբերությունների կայունացմանն ու փոխշահավետ զարգացմանը, հաշվի առնելով ինչպես պատմական փորձը, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքական իրողությունները։
Updated: 2026-08-27