More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Agriculture

    Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ոռոգման արդյունավետության գնահատումը Սյունիքի մարզի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է Սյունիքի մարզի բնակլիմայական պայմաններում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ոռոգման արդյունավետության գնահատմանը և ջրային ռեսուրսների օգտագործման օպտիմալացման խնդիրներին։ Գրքում ուսումնասիրվում են տարբեր մշակաբույսերի ջրապահանջը, ոռոգման ռեժիմների առանձնահատկությունները, հողի խոնավության պահպանման մեխանիզմները և ոռոգման եղանակների ազդեցությունը բերքատվության ու արտադրության արդյունավետության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանի կլիմայական պայմանները, ջրային ռեսուրսների սահմանափակումները և գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ջրի խնայող օգտագործման համար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են փորձարարական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, մշակաբույսերի աճի ու զարգացման ցուցանիշների գնահատումներ, ինչպես նաև ոռոգման համակարգերի կատարելագործման հնարավոր ուղիներ։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսների, ագրոնոմների և ջրային տնտեսության մասնագետների համար՝ նպաստելով Սյունիքի մարզում կայուն և արդյունավետ գյուղատնտեսական արտադրության զարգացմանը։

    Updated: 2026-08-22
    Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի ոռոգման արդյունավետության գնահատումը Սյունիքի մարզի պայմաններում
    Online

    Law

    Հայաստանի միջնադարյան իրավունքը Ժ-ԺԳ դդ.

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի միջնադարյան իրավունքի զարգացման և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Ժ-ԺԳ դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակաշրջանը հայկական իրավական մտքի և իրավակարգավորման պատմության մեջ կարևոր փուլ է, քանի որ այն ընդգրկում է քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական նշանակալի փոփոխությունների ժամանակաշրջան, երբ հայկական տարբեր իշխանություններում և թագավորություններում ձևավորվում ու կիրառվում էին հասարակական հարաբերությունները կարգավորող բազմաբնույթ իրավական նորմեր։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ներկայացնել միջնադարյան հայկական իրավունքի աղբյուրները, դրա հիմնական ճյուղերն ու ինստիտուտները, ինչպես նաև պարզել դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական և հասարակական գործոնները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է իրավական աղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Դրանց թվում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայկական իրավագիտական երկերը, եկեղեցական կանոնները, աշխարհիկ իշխանությունների իրավական ակտերը, դատական և վարչական պրակտիկային վերաբերող նյութերը, ինչպես նաև ժամանակագրական ու պատմագրական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները։ Այդ աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու այն իրավական միջավայրը, որի պայմաններում կարգավորվում էին հասարակության տարբեր շերտերի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել եկեղեցական և աշխարհիկ իրավունքի փոխհարաբերությանը։ Միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ Հայ եկեղեցին կարևոր դեր էր կատարում ոչ միայն հոգևոր, այլև հասարակական և իրավական կյանքում։ Կանոնական իրավունքի նորմերը կարգավորում էին ամուսնության, ընտանիքի, ժառանգության, բարոյական վարքի և եկեղեցական հարաբերությունների մի շարք հարցեր, իսկ աշխարհիկ իրավական կարգավորումները վերաբերում էին սեփականությանը, պարտավորություններին, հանցագործություններին, պատժին և այլ հասարակական հարաբերություններին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սեփականության և հողատիրության իրավական հարաբերությունները, քանի որ միջնադարյան հասարակության տնտեսական կառուցվածքում հողը հիմնական հարստություններից էր։ Կարևոր են նաև ժառանգության, պայմանագրային հարաբերությունների, պարտավորությունների և առևտրային գործունեության իրավական կարգավորումները, որոնք արտացոլում են ժամանակաշրջանի տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Քրեական իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան հասարակության կողմից վտանգավոր համարվող արարքների շրջանակը, դրանց համար նախատեսված պատժատեսակները և պատժի կիրառման սկզբունքները։ Կարող են դիտարկվել նաև դատավարական գործընթացների առանձնահատկությունները, ապացույցների տեսակները, դատարանների իրավասությունը և դատական իշխանության իրականացման ձևերը։ Իրավական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նկատել, որ միջնադարյան հայկական իրավունքը ձևավորվել է ինչպես տեղական իրավական ավանդույթների, այնպես էլ քրիստոնեական, բյուզանդական և տարածաշրջանային իրավական մշակույթների ազդեցության պայմաններում։ Միաժամանակ այն պահպանել է սեփական առանձնահատկությունները և արտահայտել հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, կրոնական պատկերացումները և տնտեսական հարաբերությունները։ Ժ-ԺԳ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու իրավական ինստիտուտների զարգացմանը տարբեր քաղաքական պայմաններում և բացահայտելու դրանց շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Աշխատության կարևորությունը նաև այն է, որ միջնադարյան իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ ժողովրդի պետական, հասարակական և մշակութային պատմության մասին։ Իրավական նորմերը ոչ միայն կարգավորում էին հարաբերությունները, այլև արտացոլում էին տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական արժեքները, իշխանության կառուցվածքը, սոցիալական շերտավորումը և մարդու ու համայնքի փոխհարաբերությունների ընկալումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ժ-ԺԳ դարերի հայկական իրավական մշակույթը որպես բազմաշերտ համակարգ, որտեղ փոխկապակցված էին աշխարհիկ և եկեղեցական իրավունքը, ավանդական սովորութային նորմերը և գրավոր իրավական աղբյուրները։ Թեման կարևոր նշանակություն ունի հայ իրավունքի պատմության, միջնադարյան Հայաստանի հասարակական կառուցվածքի և հայկական իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։

    Updated: 2026-08-23
    Հայաստանի միջնադարյան իրավունքը Ժ-ԺԳ դդ.
    Online

    Religion

    Молитва Св. патриарха Нерсеса

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայոց եկեղեցու հոգևոր-աղոթական ժառանգության կարևոր նմուշներից մեկը, որը կապված է Սուրբ Ներսես հայրապետի անվան և հայկական քրիստոնեական մատենագրության ավանդույթների հետ։ Աղոթական բնույթի նյութի առանցքում մարդու հոգևոր ինքնաքննությունը, Աստծու նկատմամբ հավատը, ապաշխարությունը, ողորմության հայցումը և քրիստոնեական առաքինությունների հաստատումն են։ Բովանդակությունը կառուցված է հավատացյալի և Աստծու միջև անձնական հոգևոր հաղորդակցության սկզբունքի վրա՝ միաժամանակ պահպանելով եկեղեցական աղոթքին բնորոշ ընդհանրական նշանակությունը։ Հոգևոր խոսքում կարևորվում են մարդու բարոյական կատարելագործման, ներքին մաքրության, խոնարհության, սիրո, ներողամտության և աստվածային առաջնորդության գաղափարները։ Աղոթքը ներկայանում է ոչ միայն որպես խնդրանքների արտահայտություն, այլև որպես հավատքի գիտակցման, սեփական վարքի գնահատման և հոգևոր պատասխանատվության ձևավորման միջոց։ Առանձին նշանակություն ունի մեղքերի գիտակցման և ապաշխարության թեման, որը միջնադարյան քրիստոնեական հոգևոր գրականության առանցքային գաղափարներից է։ Միաժամանակ արտահայտվում է աստվածային ողորմության և փրկության նկատմամբ վստահությունը՝ աղոթական խոսքին հաղորդելով հույսի և հոգևոր զորացման բնույթ։ Կարևորվում են նաև մտքի, խոսքի և գործի բարոյական կարգավորման գաղափարները, որոնց միջոցով քրիստոնեական հավատքը կապվում է մարդու առօրյա վարքի հետ։ Աղոթական կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հոգևոր կյանքի տարբեր կողմերը ներկայացնել փոխկապակցված ձևով՝ անդրադառնալով հավատքին, բարոյականությանը, մարդկային հարաբերություններին և անհատի ներքին աշխարհին։ Գրականագիտական տեսանկյունից նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում իր հակիրճ, խտացված և խորհրդանշական լեզվով, որտեղ աստվածաբանական գաղափարները միավորվում են հոգևոր-քնարական արտահայտչականության հետ։ Դրա լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները կարևոր նյութ են տալիս հայ եկեղեցական գրականության զարգացման, աղոթական ժանրի և միջնադարյան հոգևոր խոսքի ուսումնասիրության համար։ Պատմամշակութային տեսանկյունից այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն արժեքների և բարոյական սկզբունքների մասին, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայկական քրիստոնեական մշակույթում և դարերի ընթացքում փոխանցվել են եկեղեցական ու ձեռագրական ավանդույթի միջոցով։ Նման հոգևոր ստեղծագործությունների տարածումն ու տարբեր լեզուներով հրատարակումը նպաստել են նաև հայկական եկեղեցական ժառանգության ճանաչմանը այլ մշակութային միջավայրերում։ Աղոթական նյութի շարունակական գործածությունը ցույց է տալիս դրա նշանակությունը ոչ միայն որպես պատմական մատենագրական հուշարձան, այլև որպես կենդանի հոգևոր ժառանգություն։ Հրատարակությունը կարող է կարևոր աղբյուր հանդիսանալ Հայոց եկեղեցու հոգևոր մշակույթի, միջնադարյան հայ մատենագրության, աստվածաբանության, աղոթագրության և քրիստոնեական բարոյագիտության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, աստվածաբանների, եկեղեցու պատմության մասնագետների, գրականագետների, հոգևորականների, դասախոսների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Молитва Св. патриарха Нерсеса
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Ноябрь, №11-12)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Ноябрь, №11-12)
    Online

    Literature

    Գուրգեն Մահարու արձակի պոետիկան (2012)

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ գրող Գուրգեն Մահարու արձակի գեղարվեստական համակարգի առանձնահատկություններին՝ կենտրոնանալով նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային, լեզվական և գաղափարական շերտերի վերլուծության վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է Մահարու արձակին բնորոշ պատկերային մտածողությունը, որի միջոցով առօրյա իրականությունը ներկայացվում է խորքային հոգեբանական և գեղարվեստական մեկնաբանություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա լեզվական ոճին՝ հարուստ փոխաբերություններով, նուրբ հեգնանքով և հուզական լարվածությամբ, որոնք ձևավորում են հեղինակային յուրօրինակ ձայն։ Վերլուծվում են նաև թեմատիկ հիմնական ուղղությունները՝ մարդու ներաշխարհի հակասությունները, պատմական և սոցիալական իրականության ազդեցությունը անհատի ճակատագրի վրա, ինչպես նաև հիշողության և փորձառության դերակատարությունը ստեղծագործական կառուցվածքում։ Աշխատությունը ընդգծում է Մահարու արձակի պոետիկայի բազմաշերտ բնույթը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևի և բովանդակության փոխազդեցությունները ստեղծում խորապես անհատական և միաժամանակ համամարդկային գրական աշխարհ։

    Updated: 2026-08-21
    Գուրգեն Մահարու արձակի պոետիկան (2012)
    Online

    Journalism

    Տարեգիրք:(Զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքներ) 2010

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 2010 թվականի ընթացքում տեղի ունեցած կարևոր հասարակական, քաղաքական, մշակութային և այլ իրադարձությունների վերաբերյալ զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքների համադրությունն ու վերլուծությունը։ Նյութերի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական օրակարգի, հասարակական հետաքրքրությունների և մեդիա դաշտում տարբեր իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ մեկտեղում է տարբեր լրատվամիջոցների արձագանքները՝ հնարավորություն տալով հետևելու նույն իրադարձությունների ներկայացման տարբեր ձևերին, շեշտադրումներին և մեկնաբանություններին։ Նյութերում կարող են արտացոլվել քաղաքական գործընթացները, պետական կառավարման և հասարակական կյանքի զարգացումները, սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, մշակութային իրադարձությունները և հանրային նշանակություն ունեցող այլ թեմաներ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում լրատվամիջոցների տեղեկատվական և գնահատողական մոտեցումների ուսումնասիրությունը, քանի որ մամուլի արձագանքները ոչ միայն փոխանցում են փաստական տեղեկատվություն, այլև ձևավորում են իրադարձությունների հասարակական ընկալումը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել տվյալ ժամանակաշրջանի մեդիա օրակարգի, լրագրողական աշխատանքի, հասարակական կարծիքի ձևավորման և տեղեկատվական քաղաքականության առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս հետազոտողին համեմատել տարբեր լրատվամիջոցների դիրքորոշումները, բացահայտել թեմաների ընտրության և մատուցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրել հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների շուրջ ձևավորված տեղեկատվական դիսկուրսը։ Որպես ժամանակաշրջանի մամուլի արձագանքների ամբողջություն՝ նյութը կարող է արժեքավոր լինել լրագրության և զանգվածային հաղորդակցության պատմության, հասարակական-քաղաքական գործընթացների, ժամանակակից պատմության և մեդիա ուսումնասիրությունների համար։ Այն նաև կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր՝ 2010 թվականի հասարակական տրամադրությունների, տեղեկատվական միջավայրի և հանրային օրակարգի վերականգնման ու վերլուծության համար։

    Updated: 2026-09-11
    Տարեգիրք:(Զանգվածային լրատվամիջոցների արձագանքներ) 2010