Ֆինանսական բացատրական բառարան

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի ութերորդ նիստի արձանագրությունը՝ պահպանելով ժողովական աշխատանքի ընթացքի և քննարկումների վերաբերյալ պաշտոնական գրառումները։ Այն փաստաթղթային սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ հասարակական ու քաղաքական կյանքի, ազգային հաստատությունների գործունեության և համայնքային ինքնակառավարման պատմության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ժողովի օրակարգի, քննարկված հարցերի, մասնակիցների արտահայտած տեսակետների և որոշումների կայացման ընթացակարգերի մասին։ Նման նյութերը կարևոր են հայ համայնքի կառավարման ձևերի, հասարակական խնդիրների լուծման մեխանիզմների և ազգային ներկայացուցչական մարմնի դերակատարության բացահայտման համար։ Դրանք նաև պահպանում են ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզվի ու վարչական գրագրության առանձնահատկությունները՝ արժեքավոր նյութ դառնալով պատմաբանների և հայ հասարակական մտքի ուսումնասիրողների համար։ Առանձին նիստերի արձանագրությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու ժողովական գործունեության հաջորդականությանը, տարբեր հարցերի քննարկման ընթացքին և համայնքային կառավարման առաջնահերթությունների փոփոխությանը։ Հրատարակությունը կարևոր է հայ քաղաքական ու վարչական պատմության, ազգային ինքնակառավարման ավանդույթների և 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի հետազոտության համար։

Law

Այս գիտաիրավական հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգի արդիականացման գործընթացում տեղական ինքնակառավարման սահմանադրականացման հիմնահարցերի համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են տեղական ինքնակառավարման սահմանադրական հիմքերը, դրա զարգացման տեսական մոտեցումները և ինստիտուցիոնալ ամրապնդման հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է համայնքային իշխանությունների իրավական կարգավիճակը, լիազորությունների բաշխման սկզբունքները և կենտրոնական ու տեղական իշխանությունների փոխհարաբերությունների սահմանադրական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման անկախության երաշխիքներին, ֆինանսական ինքնուրույնությանը, վարչական վերահսկողության սահմաններին և դատական պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությունը տեղական ինքնակառավարման համակարգի վրա, եվրոպական իրավական չափանիշների ներդրման գործընթացը և համեմատական իրավական փորձը։ Հեղինակը առաջարկում է տեղական ինքնակառավարման սահմանադրականացման կատարելագործման ուղղություններ՝ ուղղված համայնքների ինստիտուցիոնալ կարողությունների ուժեղացմանը, ժողովրդավարական մասնակցության ընդլայնմանը և արդյունավետ կառավարման ապահովմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, գիտնականների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Medicine

Հրատարակությունը Կովկասյան հակատուբերկուլոզային ընկերության Երևանի բաժանմունքի 1913 թվականի գործունեության հաշվետվությունն է, որը ներկայացնում է XX դարի սկզբին տուբերկուլոզի դեմ պայքարի կազմակերպման և հասարակական առողջապահական նախաձեռնությունների պատմական առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են բաժանմունքի գործունեության հիմնական ուղղությունները, բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված միջոցառումները և տուբերկուլոզի տարածման կանխարգելման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության կազմակերպմանը, հիվանդության վերաբերյալ բնակչության իրազեկմանը, սանիտարահիգիենիկ գիտելիքների տարածմանը և հասարակական կազմակերպությունների մասնակցությանը առողջապահական աշխատանքներին։ Հաշվետվությունը կարող է տեղեկություններ պարունակել բաժանմունքի կազմակերպական կառուցվածքի, անդամակցության, իրականացված միջոցառումների, ֆինանսական միջոցների հավաքագրման և օգտագործման, ինչպես նաև բարեգործական նախաձեռնությունների վերաբերյալ։ Կարևորվում են տվյալ ժամանակաշրջանի բժշկասանիտարական պայմանները, տուբերկուլոզի դեմ պայքարի հասարակական նշանակությունը և բժշկական հաստատությունների ու բարեգործական կազմակերպությունների համագործակցության հնարավորությունները։ Հրատարակությունը պատմական արժեք է ներկայացնում Երևանի և Կովկասի առողջապահական համակարգերի զարգացման, հասարակական բժշկության ձևավորման և վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր XX դարի սկզբի առողջապահական գործունեության կազմակերպական և սոցիալական կողմերի հետազոտության ընթացքում։ Հաշվետվությունը կարող է օգտակար լինել բժշկության պատմաբանների, համաճարակաբանների, առողջապահության կազմակերպման մասնագետների, սոցիալական պատմության հետազոտողների, արխիվագետների և Հայաստանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Journalism

Նյութը հասարակական-քաղաքական և վերլուծական բնույթի հրապարակում է, որը կենտրոնանում է բռնությունների, իրավախախտումների կամ հասարակական անարդարության պայմաններում պատասխանատու կառույցների և միջազգային հանրության արձագանքի խնդրի վրա։ Հեղինակը ուշադրություն է հրավիրում այն իրավիճակների վրա, երբ տեղի ունեցող գործողությունները բավարար հակազդեցության չեն արժանանում, և քննարկում է նման անգործության հնարավոր հասարակական ու քաղաքական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում մարդու իրավունքների պաշտպանության, բնակչության անվտանգության, պատասխանատվության և իրավական մեխանիզմների արդյունավետ կիրառման անհրաժեշտությանը։ Նյութում կարող են ներկայացվել տուժած անձանց կամ համայնքների փորձառությունները, պաշտոնական կառույցների գործողությունների վերաբերյալ դիտարկումներ և տարբեր կողմերի հրապարակային դիրքորոշումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչ դեր կարող են ունենալ պետական մարմինները, միջազգային կազմակերպությունները, իրավապաշտպան կառույցները և հանրային կարծիքը ճգնաժամային իրավիճակներում։ Քննարկվում են նաև անպատժելիության, հասարակական վստահության և պատասխանատվության ապահովման հետ կապված խնդիրները։ Հրապարակումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ներկայացվող իրադարձությունները ոչ միայն առանձին դեպքերի, այլև մարդու իրավունքների պաշտպանության և միջազգային արձագանքի ավելի լայն համատեքստում։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մարդու իրավունքների, միջազգային հարաբերությունների, հասարակական գործընթացների և ժամանակակից քաղաքական զարգացումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, լրագրողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է հայ սիմվոլիստ գրականության մեջ միստիցիզմի դրսևորումների, գաղափարական հիմքերի և գեղարվեստական արտահայտության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես են հայ սիմվոլիստ հեղինակները միստիկական աշխարհընկալումը վերածում գրական պատկերների, խորհրդանիշների, կերպարների և փիլիսոփայական մտորումների։ Միստիցիզմը այստեղ ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրոնական կամ հոգևոր երևույթ, այլև որպես իրականության ճանաչման առանձնահատուկ եղանակ, որի շրջանակում տեսանելի աշխարհը ձեռք է բերում թաքնված, խորհրդավոր և բազմաշերտ իմաստներ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայ սիմվոլիզմի այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով արտաքին իրականությունը հաճախ հակադրվում կամ զուգադրվում է ներքին հոգևոր աշխարհի հետ, իսկ սովորական երևույթները վերածվում են ավելի բարձր կամ անտեսանելի իրականության նշանների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի դերին, քանի որ սիմվոլիստական գեղագիտության մեջ այն պարզապես պատկերավոր արտահայտչամիջոց չէ, այլ իմաստների խորքային համակարգ, որը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս անցում կատարել տեսանելիից դեպի անտեսանելին, նյութականից դեպի հոգևորն ու առօրյայից դեպի վերացականը։ Հեղինակների ստեղծագործությունների ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են միստիկական որոնման տարբեր դրսևորումներ՝ հոգևոր կատարելության ձգտում, անհայտի և բացարձակի որոնում, կյանքի ու մահվան սահմանային վիճակների ընկալում, երազի և իրականության փոխներթափանցում, լույսի և խավարի հակադրություն, խորհրդավոր ուժերի ներկայություն և մարդու ներաշխարհի նկատմամբ խոր հետաքրքրություն։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ գրականության եվրոպական սիմվոլիզմի հետ ունեցած առնչությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս տեսնել, թե ինչպես են համընդհանուր սիմվոլիստական գաղափարներն ու գեղագիտական սկզբունքները յուրացվել և վերաիմաստավորվել հայկական գրական ու մշակութային միջավայրում։ Միաժամանակ հետազոտությունը կարող է բացահայտել ազգային մտածողության, քրիստոնեական ավանդույթի, բանահյուսական պատկերացումների և փիլիսոփայական գաղափարների ազդեցությունը հայ հեղինակների միստիկական աշխարհընկալման ձևավորման վրա։ Աշխատանքի արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն միստիկական տարրերը դիտարկում է ոչ թե առանձին և մեկուսացված երևույթների տեսքով, այլ որպես սիմվոլիստական գեղագիտության, կերպարային համակարգի և հեղինակների աշխարհայացքի հետ փոխկապակցված ամբողջություն։ Արդյունքում ուսումնասիրությունը նպաստում է հայ սիմվոլիստական գրականության ավելի խոր ընկալմանը՝ ցույց տալով, որ խորհրդավորության, հոգևոր որոնումների և անտեսանելի իրականության թեմաները կարևոր դեր են ունեցել մարդու, աշխարհի և գոյության իմաստի վերաբերյալ գրական հարցադրումների ձևավորման մեջ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, մրցակցության զարգացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքը և այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնցում գործում են փոքր և միջին ձեռնարկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող ֆինանսական, հարկային, իրավական և վարչական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման և պետական աջակցության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ շուկայում փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատումը և այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում են դրանց ընդլայնումն ու նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգախնայողության, վերականգնվող էներգետիկայի և ժամանակակից էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում փոքր ու միջին բիզնեսի հնարավոր դերակատարությանը։ Այս համատեքստում կարևորվում է նորարարական լուծումների կիրառումը, մասնավոր ներդրումների խթանումը և էներգետիկ ոլորտում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են ոլորտի առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները՝ նպատակ ունենալով առաջարկել այնպիսի տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության ընդլայնմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել պետական աջակցության կատարելագործում, ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացում, կարգավորող միջավայրի բարելավում, ներդրումային խոչընդոտների նվազեցում և ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական արդիականացման խթանում։ Աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության և տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ոլորտում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ակտիվացումը կարող է նպաստել շուկայի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացմանը, էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։