Աբադեի բարբառը

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Շիրակ տարածաշրջանի խոսվածքների համակարգային փոխհարաբերությունների և ներքին լեզվաբանական բազմազանության վերլուծությանը։ Աշխատությունում քննության են առնվում խոսվածքային շերտերը, դրանց ձևավորման պատմական և սոցիալական պայմանները, ինչպես նաև հարևան տարածաշրջանների լեզվական ազդեցությունները։ Հետազոտությունը բացահայտում է հնչյունական, ձևաբանական և բառապաշարային տարբերություններն ու համընկնումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տեղական խոսվածքները պահպանել հնագույն լեզվական առանձնահատկություններ՝ միաժամանակ ենթարկվելով փոխազդեցությունների և փոփոխությունների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում խոսվածքների փոխներթափանցման գործընթացներին, լեզվական նորարարություններին և պահպանողական միտումներին, որոնք ձևավորում են տվյալ տարածաշրջանի լեզվական ինքնությունը։ Աշխատությունը նաև քննարկում է սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությունը խոսակցական լեզվի զարգացման վրա՝ ընդգծելով լեզվի դերը որպես տարածաշրջանային ինքնության և մշակութային շարունակականության կարևոր բաղադրիչ։

Mathematics

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է օրթոտրոպ շերտերի և թիթեղների սեփական ու հարկադրական տատանումների ասիմպտոտիկ վերլուծությանը։ Աշխատանքի հիմնական խնդիրը անիզոտրոպ մեխանիկական հատկություններ ունեցող բարակ կամ հարթ կառուցվածքային տարրերի դինամիկական վարքի ուսումնասիրությունն է՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ համակարգը ենթարկվում է արտաքին պարբերական կամ այլ բնույթի ազդեցության։ Օրթոտրոպ նյութերը բնութագրվում են տարբեր ուղղություններով տարբեր առաձգական հատկություններով, ինչի հետևանքով դրանց մեխանիկական վարքը զգալիորեն ավելի բարդ է, քան իզոտրոպ նյութերից պատրաստված կառուցվածքների դեպքում։ Այս առանձնահատկությունը պահանջում է հատուկ մաթեմատիկական մեթոդների կիրառում՝ տատանումների հաճախականությունների, ձևերի և արտաքին ուժի նկատմամբ արձագանքի գնահատման համար։ Ուսումնասիրության առանցքային հասկացություններից մեկը սեփական տատանումն է։ Կառուցվածքի սեփական տատանումները բնութագրում են այնպիսի դինամիկական ռեժիմներ, որոնց դեպքում համակարգը կարող է տատանվել առանց արտաքին պարբերական ուժի անմիջական ազդեցության՝ որոշակի բնութագրական հաճախականություններով և ձևերով։ Սեփական հաճախականությունների որոշումը կարևոր է ինժեներական հաշվարկներում, քանի որ արտաքին ազդեցության հաճախականության և կառուցվածքի սեփական հաճախականությունների մոտեցումը կարող է հանգեցնել ռեզոնանսային երևույթների։ Հարկադրական տատանումների ուսումնասիրությունն այդ պատճառով լրացնում է սեփական տատանումների վերլուծությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է կառուցվածքը արձագանքում արտաքին դինամիկական բեռնվածությանը։ Ասիմպտոտիկ մոտեցման կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարդ դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումները ներկայացնել մոտավոր ձևով՝ առանձնացնելով համակարգի հիմնական պարամետրերի ազդեցությունը։ Նման մեթոդները հատկապես արդյունավետ են այն խնդիրներում, որտեղ կառուցվածքի չափերը, հաստությունը, նյութի անիզոտրոպության աստիճանը կամ այլ բնութագրիչներ թույլ են տալիս ներմուծել փոքր կամ մեծ պարամետր և կառուցել համապատասխան ասիմպտոտիկ շարք։ Այս եղանակով հնարավոր է ստանալ ոչ միայն թվային արդյունքներ, այլև տեսականորեն պարզել, թե ինչ օրինաչափությամբ են փոխվում տատանման հաճախականություններն ու ձևերը տարբեր պայմաններում։ Օրթոտրոպ թիթեղների դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն նյութի առաձգական հաստատունները տարբեր հիմնական ուղղություններով։ Այդ հատկությունները կարող են էապես ազդել թիթեղի կոշտության, դեֆորմացիայի և դինամիկական պատասխանների վրա։ Ուստի ուսումնասիրության մեջ նյութի ուղղորդված հատկությունների հաշվառումը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ նկարագրել իրական կառուցվածքների վարքը, հատկապես այն դեպքերում, երբ օգտագործվում են կոմպոզիտային, շերտավոր կամ այլ անիզոտրոպ նյութեր։ Շերտերի և թիթեղների դինամիկան կարևոր կիրառություններ ունի մեքենաշինության, ավիացիոն և տիեզերական տեխնիկայի, շինարարական կոնստրուկցիաների, նավաշինության և այլ ոլորտներում։ Բարակ կառուցվածքային տարրերը հաճախ ենթարկվում են փոփոխական բեռնվածությունների, թրթռումների և հարվածային կամ պարբերական ազդեցությունների, ուստի դրանց դինամիկական կայունության և ռեզոնանսային հատկությունների ճիշտ կանխատեսումը կարևոր է նախագծման և շահագործման անվտանգության համար։ Աշխատանքի տեսական նշանակությունը կայանում է նաև նրանում, որ ասիմպտոտիկ լուծումները հնարավորություն են տալիս պարզեցված ձևով ուսումնասիրել այնպիսի խնդիրներ, որոնց ճշգրիտ լուծումը կարող է լինել չափազանց բարդ կամ անհնարին։ Ստացված բանաձևերը կարող են ցույց տալ տարբեր երկրաչափական և ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունը սեփական հաճախականությունների վրա, ինչպես նաև բացահայտել այն պայմանները, որոնց դեպքում արտաքին ուժի ազդեցությունը կարող է առաջացնել ուժեղացված տատանումներ։ Հարկադրական տատանումների դեպքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտաքին ազդեցության հաճախականության և սեփական հաճախականությունների հարաբերակցությանը։ Դրանց մոտ լինելու դեպքում համակարգում կարող են առաջանալ ռեզոնանսային երևույթներ, որոնք որոշ դեպքերում հանգեցնում են տատանումների ամպլիտուդի զգալի աճի։ Այս երևույթների կանխատեսումը կարևոր է կառուցվածքային վնասումների և անցանկալի թրթռումների կանխարգելման համար։ Օրթոտրոպ նյութերի դեպքում ռեզոնանսային վարքը կարող է ավելի բարդ լինել, քանի որ տարբեր ուղղություններով կոշտության տարբերությունները փոխում են տատանողական համակարգի հատկությունները։ Ուսումնասիրության մեթոդաբանական արժեքը պայմանավորված է մաթեմատիկական մոդելավորման և մեխանիկական մեկնաբանության համադրությամբ։ Տեսական արդյունքները կարող են համադրվել սահմանային պայմանների, նյութի հատկությունների և կառուցվածքի երկրաչափական պարամետրերի տարբեր ընտրությունների հետ՝ ստանալու համար ավելի ամբողջական պատկերացում համակարգի դինամիկական վարքի մասին։ Այդպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս գնահատել ոչ միայն առանձին դեպքեր, այլև ձևակերպել ընդհանուր օրինաչափություններ, որոնք կարող են կիրառվել հարակից մեխանիկական խնդիրներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը վերաբերում է օրթոտրոպ շերտերի և թիթեղների տատանումների մաթեմատիկական տեսության կարևոր խնդիրներին՝ համադրելով առաձգականության տեսությունը, դիֆերենցիալ հավասարումները, ասիմպտոտիկ մեթոդները և կառուցվածքային մեխանիկան։ Այն կարող է հետաքրքրել մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետներին, ինժեներներին, կառուցվածքային մեխանիկայի և առաձգականության տեսության հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում կարտոֆիլի ռիզոսֆերայի և ռիզոպլանի միկրոմիջավայրերում տարածված ախտածին միկրոմիցետների և միկոէկզոտրոֆների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են հողային սնկերի տեսակային կազմը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները, բույս-միկրոօրգանիզմ փոխազդեցությունները և կարտոֆիլի առողջական վիճակի վրա դրանց ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հիվանդածին սնկերի կենսաբանական հատկությունները, բույսերի վարակման մեխանիզմները, էկոլոգիական պայմանների դերը միկրոֆլորայի ձևավորման գործում, ինչպես նաև օգտակար և վնասակար միկրոօրգանիզմների հարաբերակցությունը արմատամերձ գոտում։ Քննարկվում են կարտոֆիլի հիվանդությունների կանխարգելման, ֆիտոսանիտարական վերահսկողության, կենսաբանական պաշտպանության միջոցների կիրառման և բերքատվության պահպանման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական մանրէաբանության, բուսապաշտպանության և ագրոէկոլոգիայի ոլորտներում՝ նպաստելով կարտոֆիլի մշակության արդյունավետության բարձրացմանն ու հիվանդությունների դեմ պայքարի գիտական հիմքերի զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, մանրէաբանների, ագրոնոմների, ֆիտոպաթոլոգների և գյուղատնտեսական հետազոտողների համար։

History

Այս աշխատությունը վերաբերում է Ստեփանոս Տարոնացու՝ Ասողիկ մականունով հայտնի XI դարի պատմիչի «Համաշխարհային պատմություն» (Всеобщая история) աշխատության ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով միջնադարյան հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության և պատմական մտածողության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Ստեփանոս Տարոնացու պատմագրական ժառանգությունը, նրա կողմից ներկայացված պատմական իրադարձությունների շրջանակը և դրանց գաղափարական ու մշակութային մեկնաբանությունները։ Ուսումնասիրվում է «Համաշխարհային պատմություն» աշխատության կառուցվածքը, որտեղ համադրվում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ հայոց պատմության դրվագներ՝ սկսած աստվածաշնչյան ժամանակներից մինչև հեղինակի ժամանակակից շրջանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տարոնացու պատմագրական մեթոդին, աղբյուրների օգտագործմանը, ժամանակագրական կառուցվածքին և պատմության աստվածաբանական ընկալմանը, որը բնորոշ է միջնադարյան քրիստոնեական պատմագիտությանը։

History

Գիրքը կենտրոնանում է 1920–1921 թվականների քաղաքական և ռազմական զարգացումների վրա՝ հատկապես Լոռու շրջանի շուրջ ծագած հակամարտության և դրա լուծման ձևերի վրա։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հայ-վրացական հակասություններ Սահմանային վեճեր և քաղաքական լարվածություն երկու հանրապետությունների միջև։ Ռազմական բախումներ (1920 թ.) Լոռու և հարակից շրջաններում տեղի ունեցած զինված հակամարտություններ։ Լոռու չեզոք գոտի ստեղծում Միջազգային միջնորդությամբ ձևավորված ժամանակավոր չեզոք տարածք՝ հակամարտությունը կարգավորելու նպատակով։ Դիվանագիտական գործընթացներ Բանակցություններ, արտաքին ուժերի ազդեցություն և ժամանակավոր խաղաղության հաստատում։ Խորհրդայնացման համատեքստ Հարաբերությունների փոփոխություն՝ Հայաստանի և Վրաստանի խորհրդայնացման գործընթացների ֆոնին։