More in Political Science

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի քերականական կառուցվածքի համակարգված ներկայացմանն ու լեզվի ուսուցման սկզբունքներին։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու հայերենի լեզվական օրինաչափություններին, քերականական կանոններին և գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ կառուցման հիմունքներին։ Քերականական ձեռնարկների կարևոր բաղադրիչներն են խոսքի մասերի բնութագրումը, բառերի ձևափոխության առանձնահատկությունները, հոլովման և խոնարհման համակարգերը, նախադասության կառուցվածքը, ինչպես նաև ուղղագրական ու շարահյուսական կանոնները։ Այսպիսի աշխատությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել հայերենի ուսուցման և գրագիտության տարածման գործում՝ նպաստելով լեզվական գիտելիքների համակարգմանը և հայերեն գրավոր խոսքի մշակույթի զարգացմանը։ «Նոր քերականություն» բնորոշումը նաև արտացոլում է ժամանակաշրջանի լեզվաբանական մտքի ձգտումը՝ վերանայելու և ավելի ամբողջական ձևով ներկայացնելու հայերենի քերականական համակարգը։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ քերականական գրականության պատմության, հայերեն լեզվաբանական տերմինաբանության ձևավորման և 19-րդ դարի կրթական գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց լեզվի պատմությամբ, քերականագիտությամբ և հայերեն դասագրքերի ու ուսումնական ձեռնարկների զարգացման ուղիներով զբաղվող մասնագետների և ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Դպրություն կամ հայերենի նոր քերականություն
    Online

    Culture

    Խաչքար․ ծագումը

    Աշխատությունը նվիրված է հայկական խաչքարի ծագման, ձևավորման և պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային ժառանգության ինքնատիպ երևույթ։ Խաչքարը հայկական միջնադարյան արվեստի առանձնահատուկ հուշարձանատեսակ է, որի հիմքում խաչի քրիստոնեական խորհրդանիշն է՝ համադրված քարի գեղարվեստական մշակման, զարդաքանդակների և ազգային պատկերային ավանդույթների հետ։ Խաչքարերի ուսումնասիրությունը ներառում է դրանց առաջացման պատմական նախադրյալները, վաղ շրջանի խաչային հուշարձանների և խաչքարային արվեստի միջև եղած կապերը, ինչպես նաև ձևաբանական ու պատկերագրական առանձնահատկությունների աստիճանական զարգացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում խաչքարի՝ որպես կրոնական խորհրդանիշի, հիշատակի կոթողի և հասարակական կյանքի հետ կապված հուշարձանի գործառույթների քննությունը։ Քարե հուշարձանների ձևը, քանդակային հարդարանքը, արձանագրությունները և տեղադրությունը հնարավորություն են տալիս տեղեկություններ ստանալու միջնադարյան Հայաստանի գեղարվեստական մտածողության, հավատալիքների, արհեստագործական հմտությունների և հիշողության մշակույթի մասին։ Խաչքարային արվեստը միավորում է քրիստոնեական խորհրդաբանությունը և հայկական քանդակագործության ինքնատիպ արտահայտչաձևերը՝ ձևավորելով հարուստ ու բազմազան ժառանգություն։ Դրա ծագման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն արվեստի պատմության, այլև հայոց պատմության, հնագիտության և մշակութային ինքնության հետազոտության համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար, որոնք ուսումնասիրում են հայկական միջնադարյան արվեստը, քարարվեստի ավանդույթները և խաչքարի տեղը հայ ժողովրդի պատմամշակութային հիշողության մեջ։

    Updated: 2026-10-29
    Խաչքար․ ծագումը
    Online

    Economics

    Fighting corruption in transition economies: Armenia

    Այս գիրքը նվիրված է անցումային տնտեսություններում կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Հայաստանի փորձին և առանձնահատկություններին։ Աշխատանքում վերլուծվում են կոռուպցիայի առաջացման պատճառները, դրա ազդեցությունը պետական կառավարման, տնտեսական զարգացման և հասարակական ինստիտուտների վրա, ինչպես նաև ներկայացվում են հակակոռուպցիոն քաղաքականությունների ձևավորման և իրականացման հիմնական մոտեցումները։ Գրքում ուսումնասիրվում են անցումային փուլում գտնվող երկրների մարտահրավերները, իրավական և կառավարչական բարեփոխումների դերը, թափանցիկության բարձրացման մեխանիզմները և արդյունավետ կառավարման ձևավորման հնարավորությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, քաղաքական գիտությունների մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային և ազգային փորձով։

    Updated: 2026-09-03
    Fighting corruption in transition economies: Armenia
    Online

    Law

    Մարդու իրավունքները և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը

    Աշխատությունը նվիրված է մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների իրավական կարգավորման, պաշտպանության և երաշխավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրական համակարգում։ Քննարկվում են մարդու իրավունքների գաղափարի ձևավորման պատմական նախադրյալները, դրանց միջազգային իրավական հիմքերը և ազգային օրենսդրության հետ փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ ամրագրված մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներին, դրանց բովանդակությանը, իրականացման պայմաններին և իրավական պաշտպանության մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են անձնական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրավունքների առանձնահատկությունները, դրանց օրենսդրական կարգավորման սկզբունքները և պետական մարմինների պարտավորությունները մարդու իրավունքների ապահովման ոլորտում։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային պայմանագրերի, Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի և Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի նշանակությանը ներպետական իրավական համակարգի զարգացման տեսանկյունից։ Կարևորվում են դատական պաշտպանության իրավունքը, արդար դատաքննության երաշխիքները, օրենքի առջև հավասարությունը, խտրականության արգելքը և իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցների հասանելիությունը։ Դիտարկվում են նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի դերը, սահմանադրական արդարադատության նշանակությունը և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող հիմնախնդիրները։ Աշխատությունն անդրադառնում է ազգային օրենսդրության և միջազգային իրավական չափանիշների համապատասխանեցման, իրավական բարեփոխումների և մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի իրավական պետության ամրապնդման, ժողովրդավարական սկզբունքների զարգացման և մարդու արժանապատվության պաշտպանության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սահմանադրական և միջազգային իրավունքի մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, իրավապաշտպանների, հետազոտողների և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Մարդու իրավունքները և Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը
    Online

    Mathematics

    Исследование оптических и магнито-оптических процессов в слоях атомарных паров рубидия нанометрической толщины

    Աշխատությունը նվիրված է նանոմետրային հաստությամբ ռուբիդիումի ատոմային գոլորշու շերտերում ընթացող օպտիկական և մագնիսաօպտիկական երևույթների փորձարարական ու տեսական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է լույսի և ատոմային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունների վրա այն պայմաններում, երբ գոլորշու շերտի չափերը համեմատելի են օպտիկական անցումներին բնորոշ միկրոսկոպիկ մասշտաբների հետ։ Նման սահմանափակ երկրաչափական պայմաններում ատոմների շարժումը, բջջի սահմանների հետ փոխազդեցությունը և լազերային ճառագայթման ազդեցությունը կարող են ձևավորել սպեկտրային բնութագրեր, որոնք էականորեն տարբերվում են սովորական չափերի ատոմային գոլորշիներում դիտվող երևույթներից։ Քննության են առնվում ռուբիդիումի ատոմների էներգետիկ մակարդակների միջև օպտիկական անցումները, լազերային ճառագայթման կլանումը և փոխանցումը, ռեզոնանսային սպեկտրների ձևավորումը և դրանց կախվածությունը գոլորշու շերտի հաստությունից ու փորձարարական պայմաններից։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սպեկտրային գծերի լայնացման և տեղաշարժի մեխանիզմներին, ինչպես նաև ատոմների ջերմային շարժման, բախումների և սահմանափակ տարածության ազդեցությանը դիտվող օպտիկական ազդանշանների վրա։ Նանոմետրային բջիջների կիրառումը դիտարկվում է որպես բարձր տարածական և սպեկտրային ընտրողականությամբ ատոմային երևույթների ուսումնասիրման արդյունավետ միջոց։ Մագնիսական դաշտի առկայության պայմաններում ուսումնասիրվում են ատոմային էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունները և դրանց հետևանքով օպտիկական անցումների սպեկտրային բնութագրերի վերափոխումները։ Կարևորվում են մագնիսական դաշտից կախված ռեզոնանսային երևույթները, սպեկտրային բաղադրիչների տեղաշարժերը և անցումների ինտենսիվությունների փոփոխությունները։ Մագնիսաօպտիկական գործընթացների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել արտաքին մագնիսական դաշտի և լույսի փոխազդեցությամբ պայմանավորված ատոմային համակարգի վարքը և գնահատել համապատասխան սպեկտրային ազդանշանների զգայունությունը դաշտի ուժգնության նկատմամբ։ Առանձին նշանակություն է տրվում լազերային սպեկտրադիտական մեթոդներին, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձր ճշգրտությամբ գրանցել ռուբիդիումի ատոմային անցումները և ուսումնասիրել դրանց նուրբ կառուցվածքը։ Փորձարարական արդյունքների մեկնաբանման համար դիտարկվում են ատոմային մակարդակների կառուցվածքը, ընտրության կանոնները, լույսի բևեռացումը և արտաքին դաշտերի ազդեցությունը նկարագրող տեսական մոտեցումները։ Ուսումնասիրվում է նաև նանոբջջի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը ռեզոնանսային ազդանշանների ձևի, լայնության և ինտենսիվության վրա՝ հնարավորություն տալով որոշել այն պայմանները, որոնցում առավել արդյունավետ է բարձր լուծաչափով սպեկտրադիտական չափումների իրականացումը։ Նման համակարգերում օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն հիմնարար ատոմային ֆիզիկայի տեսանկյունից, այլև կիրառական նշանակություն ունի։ Նանոմետրային չափերի ատոմային գոլորշու բջիջները կարող են օգտագործվել կոմպակտ սպեկտրադիտական սարքերի, մագնիսական դաշտերի զգայուն չափիչների, հաճախականության հղման համակարգերի և քվանտային օպտիկայի տարբեր սարքավորումների զարգացման համար։ Հետազոտությունը նպաստում է սահմանափակ չափերի ատոմային միջավայրերում լույս-նյութ փոխազդեցության օրինաչափությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը և հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց կիրառման հեռանկարները ճշգրիտ չափումների ու ժամանակակից ֆոտոնային տեխնոլոգիաների ոլորտում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ատոմային ֆիզիկայի, լազերային սպեկտրադիտության, քվանտային օպտիկայի, մագնիսաօպտիկայի և նանոֆոտոնիկայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Исследование оптических и магнито-оптических процессов в слоях атомарных паров рубидия нанометрической толщины
    Online

    Literature

    Հրանտ Մաթեւոսյան

    Հրանտ Մաթևոսյանը հայ ժամանակակից գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա գրական աշխարհը առանձնանում է խոր հոգեբանական պատկերումներով, գյուղական կյանքի իրական նկարագրություններով և մարդու ներաշխարհի մանրակրկիտ բացահայտմամբ։ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունեն հայրենի հողի, բնության, ընտանիքի, ավանդույթների և մարդկային հարաբերությունների թեմաները, որոնք ներկայացվում են պարզ, բայց խորիմաստ լեզվով։ Նա կարողացել է ստեղծել կերպարներ, որոնք մարմնավորում են հայ ժողովրդի մտածողությունը, հոգեբանությունը և բարոյական արժեքները։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ գյուղացիներ, աշխատավորներ, ընտանիքի անդամներ, որոնց կյանքի միջոցով հեղինակը ներկայացնում է հասարակական խնդիրներ, մարդկային ցավը, պայքարը և կյանքի իմաստի որոնումը։ Հրանտ Մաթևոսյանի արձակում բնությունը ոչ միայն միջավայր է, այլ նաև կենդանի ուժ, որը կապված է մարդու հոգևոր աշխարհի հետ և ազդում է նրա ճակատագրի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ունեն փիլիսոփայական խորություն, որտեղ քննարկվում են մարդու և ժամանակի, բարու և չարի, հիշողության և անցյալի կարևոր հարցերը։ Մաթևոսյանի լեզուն առանձնանում է պատկերավորությամբ, ժողովրդական խոսքի յուրահատկություններով և զգացմունքային հարստությամբ, ինչի շնորհիվ նրա գործերը ընթերցվում են մեծ հետաքրքրությամբ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել ազգային ինքնության պահպանմանը և հայկական գյուղի կյանքի ներկայացմանը՝ ստեղծելով գրական արժեքավոր ժառանգություն։ Նրա հայտնի ստեղծագործությունները դարձել են հայ գրականության կարևոր մաս և մինչ այսօր շարունակում են ուսումնասիրվել ու գնահատվել։

    Updated: 2026-09-23
    Հրանտ Մաթեւոսյան