Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
К критике Истории Моисея Хоренскаго
Աշխատությունը նվիրված է հայ պատմագրության կարևորագույն հուշարձաններից մեկի՝ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» պատմագիտական և աղբյուրագիտական քննությանը։ Հեղինակն անդրադառնում է հայոց հին և վաղմիջնադարյան պատմության ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով պատմական տեղեկությունների հավաստիությունը, սկզբնաղբյուրների օգտագործման առանձնահատկությունները և պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական ճշգրտությունը։ Ուսումնասիրության առանցքային թեմաներից են Մովսես Խորենացու պատմական շարադրանքի կառուցվածքը, ներկայացված իրադարձությունների և անձանց պատմականությունը, ինչպես նաև պատմիչի հաղորդած տեղեկությունների համադրությունը հայկական, հունական, հռոմեական և այլ հին գրավոր աղբյուրների հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև պատմագրական ավանդույթի ձևավորման, պատմական հիշողության պահպանման և ազգային պատմության վերակառուցման մեթոդաբանական հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Խորենացու ապրած ժամանակաշրջանի, նրա երկի ստեղծման հնարավոր ժամանակագրության և օգտագործված աղբյուրների վերաբերյալ գիտական բանավեճերի ուսումնասիրությունը։ Քննադատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմական շարադրանքում առկա առասպելաբանական, ավանդական և փաստագրական տարրերի փոխհարաբերությունները՝ պարզաբանելով դրանց դերը հայ ժողովրդի վաղ պատմության ներկայացման գործում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայագիտության և պատմական աղբյուրագիտության զարգացման համատեքստում, քանի որ առնչվում է այն հիմնարար հարցերին, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում քննարկվել են հայ և օտարազգի պատմաբանների, բանասերների ու արևելագետների կողմից։ Այն արտացոլում է պատմական սկզբնաղբյուրների քննադատական վերլուծության նշանակությունը և նպաստում պատմագիտական ուսումնասիրություններում համեմատական մեթոդի կիրառման կարևորության ըմբռնմանը։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Մովսես Խորենացու պատմական ժառանգության ուսումնասիրությունը սերտորեն կապված է հայ ժողովրդի ծագման, պետականության ձևավորման, հին հայկական թագավորությունների պատմության և մշակութային ինքնության վերաբերյալ հարցերի հետ։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հին և միջնադարյան պատմագրության, աղբյուրագիտության, բանասիրության և պատմական քննադատության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն օգտակար է նաև հայագիտական մտքի զարգացման պատմությունն ուսումնասիրելու համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու պատմական սկզբնաղբյուրների արժևորման, մեկնաբանման և գիտական քննության սկզբունքները։ Աշխատությունը դիտարկվում է որպես հայ պատմագրական ժառանգության գիտական ուսումնասիրությանը վերաբերող գրականություն, որն օգնում է բացահայտելու պատմական փաստերի, գրավոր ավանդույթների և հետագա պատմագիտական մեկնաբանությունների փոխկապակցվածությունը։
Updated: 2026-10-11
Other Subjects
Միջազգային կազմակերպությունները` որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտ
Միջազգային կազմակերպությունները հանդիսանում են միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ, որոնք ստեղծվում են պետությունների կամ այլ միջազգային իրավաբանական անձանց համագործակցության հիման վրա և ունեն հատուկ իրավահամակարգային կարգավիճակ՝ իրենց գործունեությունն իրականացնելու համար միջազգային միջավայրում։ Նրանք կարող են կնքել պայմանագրեր, ձեռք բերել անդամակցության իրավունքներ, ստեղծել կառավարման մարմիններ, պարտավորություններ ստանձնել և ապահովել որոշակի գործունեության իրականացում՝ գերակշռելով անդամ պետությունների միջազգայնորեն համաձայնեցված նպատակները։ Միջազգային կազմակերպությունների օրինակներն են Միավորված ազգերի կազմակերպությունը (ՄԱԳ), Եվրամիությունը (ԵՄ), Արևելյան գործընկերության կազմակերպություններ, ՆԱՏՕ-ն և միջազգային տնտեսական, սոցիալական կամ հումանիտար կազմակերպություններ։ Այս կազմակերպությունները ունեն իրավական անձի կարգավիճակ, հնարավորություն են ստանում հանդես գալու միջազգային դատարաններում և ազդելու անդամ պետությունների վրա՝ միջազգային իրավունքի շրջանակներում։ Նրանց գործառույթներն ընդգրկում են խաղաղապահություն, տնտեսական և սոցիալական համագործակցություն, մարդու իրավունքների պաշտպանություն, հումանիտար աջակցություն և միջազգային համաձայնությունների իրականացում, ինչը նրանց դարձնում է առանցքային գործոն միջազգային հարաբերություններում և իրավական կարգավորման մեջ։
Updated: 2026-10-23
Chemistry
SO2-ի առկայությամբ ջրածնաթթվածնային խառնուրդի ցածր ջերմաստիճանային բոցերի առանձնահատկությունները
Աշխատությունը նվիրված է ծծմբի երկօքսիդի առկայությամբ ջրածին-թթվածինային խառնուրդների ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դրանց առաջացման, տարածման և քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարդ ռեակցիոն համակարգերի վարքագծի բացահայտումը, երբ հիմնական ջրածին-թթվածինային փոխազդեցություններին միանում է լրացուցիչ բաղադրիչ, որը կարող է փոխել բոցի կառուցվածքը, ջերմաստիճանային ռեժիմը և քիմիական կինետիկան։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ձևավորման պայմանները, դրանց կայունության սահմանները և այրման գործընթացի վրա խառնուրդի բաղադրության ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում SO₂-ի դերին, քանի որ դրա մասնակցությունը կարող է փոխել շղթայական ռեակցիաների ընթացքը, միջանկյալ ակտիվ մասնիկների հարաբերակցությունը և համակարգում ընթացող օքսիդավերականգնման գործընթացների հավասարակշռությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բոցի կառուցվածքի և հիմնական ֆիզիկական պարամետրերի՝ ջերմաստիճանի, տարածման արագության և ռեակցիոն գոտու բնութագրերի վերլուծությունը տարբեր պայմաններում։ Միաժամանակ դիտարկվում են ջրածնի և թթվածնի փոխազդեցության մեխանիզմները և դրանց փոփոխությունները ծծմբի երկօքսիդի ներկայությամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտել հավելանյութի ազդեցության հիմնական կինետիկական գործոնները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև փորձարարական տվյալների և տեսական հաշվարկների համադրություն՝ ռեակցիաների հնարավոր մեխանիզմների, միջանկյալ նյութերի առաջացման և դրանց հետագա փոխակերպումների ավելի ամբողջական մեկնաբանության համար։ Ցածր ջերմաստիճանային բոցերի ուսումնասիրությունը կարևոր է քիմիական կինետիկայի և այրման ֆիզիկաքիմիայի տեսանկյունից, քանի որ նման համակարգերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել շղթայական ռեակցիաների և ոչ հավասարակշռային գործընթացների այն առանձնահատկությունները, որոնք բարձր ջերմաստիճաններում կարող են քողարկվել այլ երևույթներով։ SO₂ պարունակող համակարգերի ուսումնասիրությունը լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ծծմբային միացությունների մասնակցությամբ օքսիդացման գործընթացների և դրանց հնարավոր ազդեցությունների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է նպաստել այրման գործընթացների կառավարման, քիմիական ռեակցիաների կինետիկայի և գազային միջավայրերում բարդ շղթայական մեխանիզմների ըմբռնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական քիմիայի, քիմիական ֆիզիկայի, այրման տեսության, քիմիական կինետիկայի և էներգետիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-17
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մատենագիտական տեղեկատու, որի նպատակն է ընթերցողներին և մասնագետներին համակարգված ձևով տեղեկացնել տվյալ ոլորտներին առնչվող հրապարակումների մասին։ Նյութը ներառում է մշակույթի, արվեստի, գրականության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության և մշակութային կյանքի այլ ուղղությունների վերաբերյալ գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ հրատարակությունների մատենագիտական տվյալներ։ Տեղեկատուն կազմված է որպես ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության աղբյուր և հնարավորություն է տալիս հետևելու համապատասխան ժամանակաշրջանում հրատարակվող նոր գրականությանը, արագ կողմնորոշվելու անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման և ընտրության հարցում։ Հրատարակության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ բազմաբնույթ գրականության վերաբերյալ տեղեկությունները՝ նպաստելով գիտական, կրթական և մասնագիտական աշխատանքների համար անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակույթի և արվեստի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսուցիչների, ուսանողների և հետազոտողների համար։ Տեղեկատուն կարևոր նշանակություն ունի նաև խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության մատենագիտական պատկերը վերականգնելու և տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական ժառանգությունը ուսումնասիրելու տեսանկյունից։
Updated: 2026-08-28
Culture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր գրականության համակարգված ընտրանի՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին և մասնագետներին տեղեկացնել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված և շրջանառության մեջ գտնվող համապատասխան նյութերի մասին։ Այն ընդգրկում է մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ, հոդվածներ և այլ մատենագիտական աղբյուրներ՝ անդրադառնալով կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, մշակութային ժառանգությանը և հասարակական-մշակութային կյանքին։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի նոր լույս տեսած գրականության արագ բացահայտման և մասնագիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար՝ անհրաժեշտ գրականությունը որոնելու, թեմատիկ մատենագիտություններ կազմելու և գիտական ուսումնասիրությունների համար աղբյուրներ ընտրելու նպատակով։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև պատմամշակութային տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի Հայաստանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ձևավորված գիտական ու տեղեկատվական դաշտը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված աշխատությունների թեմատիկ շրջանակի մասին։
Updated: 2026-08-29
Economics
Ակտիվների և պասիվների կառավարման կատարելագործման ուղիները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով)
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է առևտրային բանկերում ակտիվների և պասիվների կառավարման համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղություններին՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնք ապահովում են բանկերի ֆինանսական կայունությունը, իրացվելիության պահպանումը և շահութաբերության բարձրացումը՝ հավասարակշռելով ներգրավված միջոցները և տեղաբաշխված ակտիվները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվների կառավարման կառուցվածքին, ներառյալ վարկային պորտֆելի որակի գնահատումը, ռիսկերի դիվերսիֆիկացումը և եկամտաբեր ներդրումային գործիքների ընտրությունը։ Միևնույն ժամանակ վերլուծվում է պասիվների կառավարման համակարգը՝ ավանդների ներգրավման ռազմավարությունները, ֆինանսավորման աղբյուրների բազմազանեցումը և կապիտալի արժեքի օպտիմալացումը։ Ներկայացվում է նաև տոկոսադրույքային, լիկվիդայնության և վարկային ռիսկերի կառավարման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բանկի ընդհանուր ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատանքը ընդգծում է ժամանակակից կառավարչական գործիքների՝ ակտիվ-պասիվ մոդելավորման, սթրես-թեստավորման և ռիսկերի գնահատման համակարգերի կիրառման կարևորությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ակտիվների և պասիվների արդյունավետ կառավարումը հանդիսանում է առևտրային բանկերի կայուն զարգացման և մրցունակության ապահովման առանցքային գործոն՝ հատկապես զարգացող ֆինանսական համակարգերի պայմաններում, ինչպիսին է Հայաստանի բանկային ոլորտը։
Updated: 2026-09-20