Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Օգոստոս, թիվ 8)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Օգոստոս, թիվ 8)
    Online

    Economics

    Պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսների կառավարման այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում են բյուջետային միջոցների հաշվառումը, կենտրոնացումը, բաշխումը, վճարումների իրականացումը, բյուջեի կատարման վերահսկողությունը և համապատասխան հաշվետվողականությունը։ Գանձապետական համակարգի հիմնական գործառույթների շարքում ներառվում են բյուջեների կատարման ապահովումն ու ընթացիկ վերահսկողությունը, եկամուտների հաշվառումը, վճարումների կազմակերպումը, ինչպես նաև պետական դրամական միջոցների և միասնական գանձապետական հաշվի կառավարումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական բյուջեի կատարման գործընթացի կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական առանձնահատկությունները, գանձապետական գործառնությունների ընթացակարգերը, ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետությունը և բյուջետային միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ բյուջետային պարտավորությունների պլանավորման և փաստացի վճարումների կազմակերպման, ֆինանսական տեղեկատվության ժամանակին ստացման, հաշվառման ճշգրտության, միջոցների իրացվելիության կառավարման և տարբեր պետական մարմինների միջև տեղեկատվական փոխգործակցության ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միասնական գանձապետական հաշվի արդյունավետ կառավարումը, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է կենտրոնացված կերպով կառավարել պետական ֆինանսական միջոցները և ապահովել նախատեսված վճարումների անխափան իրականացումը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև գանձապետական սպասարկման գործընթացների թվայնացման և ավտոմատացման հնարավորությունները, էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը, ֆինանսական վերահսկողության ինքնաշխատ մեխանիզմների ներդրումը և պետական ֆինանսների կառավարման տարբեր համակարգերի ինտեգրումը։ ՀՀ-ում վերջին բարեփոխումների շրջանակում կարևորվել է պետական ֆինանսների կառավարման միասնական հարթակի ներդրումը, որը նպատակ ունի բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, արագացնել գործընթացները և ընդլայնել ավտոմատացված վերահսկողության հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գանձապետական սպասարկման և բյուջետային պլանավորման փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են ծրագրային բյուջետավորման, միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրավորման, բյուջեի կատարման վերահսկողության և գանձապետական համակարգի կատարելագործման գործընթացները նպաստում պետական միջոցների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման բարեփոխումների շրջանակում գանձապետական համակարգը դիտարկվել է որպես առանձին կարևոր ուղղություն՝ հարկաբյուջետային կարգապահության, ֆինանսական վերահսկողության և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել գանձապետական սպասարկման ընթացակարգերի պարզեցման, վճարումների արագացման, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման և պետական միջոցների կառավարման արդյունավետության բարձրացման առաջարկությունների մշակման համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման և հանրային ֆինանսների մասնագետներին, գանձապետական համակարգի աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-20
    Պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)
    Online

    Linguistics

    Թալիշերենի անբարանի բարբառը

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Թալիշերենի անբարանի բարբառի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով դրա հնչյունական, բառապաշարային, քերականական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ներկայացնել տվյալ բարբառի լեզվական համակարգը, բացահայտել դրա յուրահատկությունները և այն դիտարկել Թալիշերենի ընդհանուր լեզվական տարածքի և հարակից բարբառների համատեքստում։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում հնչյունաբանությանը և հնչյունական համակարգին․ ուսումնասիրվում են ձայնավորների և բաղաձայնների կազմը, դրանց արտասանական առանձնահատկությունները, հնչյունափոխական երևույթները, շեշտադրությունը և խոսքային հնչերանգը։ Բարբառային խոսքի հնչյունական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն հատկանիշները, որոնցով տվյալ խոսվածքը տարբերվում է գրական լեզվից և այլ տարածքային տարբերակներից։ Ուսումնասիրության կարևոր բաժիններից մեկը բառապաշարն է, որտեղ կարող են ներկայացվել տեղական բառեր ու արտահայտություններ, հին լեզվական շերտեր, կենցաղային և մասնագիտական անվանումներ, ինչպես նաև այլ լեզուների հետ շփումների արդյունքում ձևավորված փոխառություններ։ Բառապաշարի ուսումնասիրությունը հատկապես արժեքավոր է բարբառի պատմական զարգացման, տվյալ համայնքի մշակույթի և ավանդական կենցաղի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու տեսանկյունից։ Քերականական համակարգի վերլուծության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում անվանական և բայական ձևերին, հոլովմանը, հոգնակիի կազմությանը, դերանուններին, ժամանակների և եղանակների արտահայտմանը, ինչպես նաև նախադասության կառուցվածքին։ Բարբառային նյութի միջոցով հնարավոր է բացահայտել այն քերականական ձևերը, որոնք պահպանվել են տեղական խոսքում և կարող են կարևոր տեղեկություններ հաղորդել լեզվի պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Աշխատության նշանակալի կողմերից է կենդանի խոսքի փաստացի նյութի օգտագործումը, քանի որ բարբառի առանձնահատկությունները առավել ամբողջական կերպով բացահայտվում են բնական հաղորդակցության ընթացքում գրանցված օրինակների միջոցով։ Այդպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն լեզվական ձևերը, այլև դրանց գործածության համատեքստը, խոսքի ոճական տարբերությունները և ավանդական արտահայտչամիջոցները։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև պատմական բարբառագիտության համար, քանի որ տարածքային խոսվածքների համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնել լեզվական փոփոխությունների ընթացքը, տարբեր բնակավայրերի միջև եղած կապերը և լեզվական հնագույն շերտերի պահպանման աստիճանը։ Բարբառի ուսումնասիրությունը միաժամանակ կարևոր նշանակություն ունի մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ տեղական խոսվածքները համայնքի պատմական հիշողության, ինքնության և բանավոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից են։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայերենագիտությամբ, բարբառագիտությամբ, լեզվի պատմությամբ, համեմատական լեզվաբանությամբ և տարածաշրջանային մշակույթով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր աղբյուր է Թալիշերենի տվյալ տարածքային տարբերակի լեզվական կառուցվածքի և զարգացման առանձնահատկությունների ճանաչման համար՝ միաժամանակ նպաստելով հայկական բարբառային բազմազանության փաստագրմանն ու պահպանմանը։

    Updated: 2026-09-06
    Թալիշերենի անբարանի բարբառը
    Online

    Economics

    Проблемы управления интеллектуальным капиталом в РА

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինտելեկտուալ կապիտալի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով գիտելիքի, մարդկային ներուժի, կազմակերպական կարողությունների և նորարարական ռեսուրսների դերը ժամանակակից տնտեսության զարգացման գործում։ Ներկայացվում են ինտելեկտուալ կապիտալի կառուցվածքային բաղադրիչները, դրանց գնահատման մեթոդները և արդյունավետ կառավարման կազմակերպական մոտեցումները։ Վերլուծվում են մարդկային կապիտալի զարգացման, գիտելիքի կառավարման, նորարարությունների խթանման և մրցունակության բարձրացման խնդիրները Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Քննարկվում են պետական և կազմակերպական մակարդակներում ինտելեկտուալ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, ինչպես նաև միջազգային փորձի կիրառման հեռանկարները։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, բիզնես ոլորտի ներկայացուցիչների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Проблемы управления интеллектуальным капиталом в РА
    Online

    Technology

    Разработка и обоснование параметров зернодробилки малой производительности

    Այս աշխատանքը նվիրված է ցածր արտադրողականությամբ ցորենի և այլ սերմերի խզիչների (зернодробилка) նախագծման և դրա տեխնիկական պարամետրերի հիմնավորման հետազոտությանը։ Նյութում ներկայացվում են սարքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքային պրոցեսի մեխանիզմները և հիմնական տեխնիկական ցուցանիշները, ինչպիսիք են արտադրողականությունը, սերմերի մշակման հզորությունը, էներգախնայողությունը և խզման արդյունավետությունը։ Աշխատությունը ներառում է հաշվարկային մոդելներ՝ սարքի հիմնական մասերի չափագրումների, շարժիչի ուժի, ռոտորի արագության և մղիչի ձևերի օպտիմալացման համար, ինչպես նաև փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ առաջարկված պարամետրերի գործնական համապատասխանությունը գնահատելու համար։ Քննարկվում են նաև սարքի շահագործման պայմանները, պահպանման մեխանիզմները և արտադրության մեջ ինտեգրման հնարավորությունները, ինչը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման արդյունավետությունը փոքր տնտեսություններում։

    Updated: 2026-09-20
    Разработка и обоснование параметров зернодробилки малой производительности
    Online

    Pedagogy

    Արտակարգ իրավիճակներում դպրոցականի անվտանգության մշակույթի զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաները

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արտակարգ իրավիճակներում դպրոցականների անվտանգության մշակույթի ձևավորման և զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են անվտանգության կրթության տեսական հիմքերը, դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում կիրառվող ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է այն մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները, որոնք նպաստում են սովորողների մոտ վտանգների կանխատեսման, ճիշտ վարքագծի ընտրության, ինքնապաշտպանության և պատասխանատու որոշումների կայացման հմտությունների ձևավորմանը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են ուսուցման ինտերակտիվ ձևերը՝ սիմուլյացիոն վարժանքներ, դերային խաղեր, իրավիճակային խնդիրների լուծում և պրակտիկ ուսուցում, ինչպես նաև ուսումնական միջավայրի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցիչների դերին, դպրոց-համայնք համագործակցությանը և կանխարգելիչ կրթական ծրագրերի արդյունավետությանը։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, դպրոցների վարչական աշխատակիցների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ դպրոցական անվտանգության մշակույթի զարգացման համար։

    Updated: 2026-09-17
    Արտակարգ իրավիճակներում դպրոցականի անվտանգության մշակույթի զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաները