Արդյունաբերության ճյուղային կառուցվածքի կատարելագործման հիմնախնդիրները ԼՂՀ-ում

History

Աշխատանքը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության և Ավստրո-Հունգարիայի քաղաքականության փոխկապակցված ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում 1914-1918 թվականների իրադարձություններն են, որոնց ընթացքում հայ բնակչությունը ենթարկվեց զանգվածային տեղահանությունների, կոտորածների, բռնությունների և մարդկային ու նյութական ծանր կորուստների։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ավստրո-Հունգարիայի արտաքին քաղաքականության դիրքորոշումը Օսմանյան կայսրության և այնտեղ տեղի ունեցող իրադարձությունների նկատմամբ՝ հաշվի առնելով Կենտրոնական տերությունների ռազմաքաղաքական շահերը, դիվանագիտական հարաբերությունները և պատերազմի պայմաններում ձևավորված քաղաքական առաջնահերթությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ավստրո-հունգարական դիվանագիտական ներկայացուցիչների հաղորդագրություններին, զեկույցներին և այլ աղբյուրներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող բռնությունների վերաբերյալ տեղեկացվածության աստիճանը և դրանց նկատմամբ պաշտոնական արձագանքը։ Աշխատանքում վերլուծվում են Ավստրո-Հունգարիայի և Օսմանյան կայսրության հարաբերությունները, դրանց ազդեցությունը հայկական հարցի նկատմամբ դիրքորոշումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև մարդասիրական, քաղաքական և ռազմավարական գործոնների փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային և տարածաշրջանային քաղաքական իրավիճակը պայմանավորում տարբեր պետությունների վերաբերմունքը հայերի նկատմամբ իրականացվող զանգվածային բռնությունների հանդեպ։ Աշխատանքը կարևոր է ոչ միայն Հայոց ցեղասպանության պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եվրոպական տերությունների արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտական հարաբերությունների և միջազգային արձագանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և Հայոց ցեղասպանության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Այս գիրքը ներկայացնում է սոցիալ-մանկավարժական նորարարությունների դերը ժամանակակից կրթական համակարգում՝ ընդգծելով կրթության արդյունավետության բարձրացման և ուսուցման գործընթացի արդիականացման ուղիները։ Այն ուսումնասիրում է նորարարական մանկավարժական մոտեցումները՝ ներառյալ ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդները, աշակերտակենտրոն ուսուցումը, համագործակցային ուսուցումը և ներառական կրթության սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են նաև ուսուցիչի դերը որպես կրթական գործընթացի կազմակերպիչ և ուղղորդող, ինչպես նաև կրթական միջավայրի սոցիալականացման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է կրթական նորարարությունների ներդրման մեխանիզմներին՝ շեշտադրելով տեխնոլոգիաների կիրառումը, ուսուցման անհատականացումը և սովորողների սոցիալական կարողությունների զարգացումը։ Նյութը համադրում է տեսական հիմքեր և գործնական օրինակներ՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ժամանակակից մանկավարժական մտածողություն։ Գիրքը օգտակար է ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են կրթության արդիականացման գործընթացներով։

Pedagogy

Մանկավարժական, լեզվաբանական և նախադպրոցական կրթության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է երեխաների կապակցված ռուսերեն խոսքի սկզբնական հիմքերի վաղ ձևավորման մանկավարժական ու մեթոդական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նախադպրոցական հաստատություններում ռուսաց լեզվի ուսուցման նյութի հիման վրա։ Քննության են առնվում նախադպրոցական տարիքի երեխաների խոսքային զարգացման օրինաչափությունները, երկրորդ լեզվի յուրացման հոգեբանամանկավարժական նախադրյալները և վաղ տարիքում հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուսերեն բառապաշարի աստիճանական հարստացմանը, քերականական պարզ կառուցվածքների յուրացմանը, նախադասությունների կազմմանը և մտքերի հաջորդական ու տրամաբանական արտահայտման հմտությունների զարգացմանը։ Վերլուծվում են երեխաների մայրենի լեզվի ազդեցությունը ռուսերենի ուսուցման գործընթացի վրա, լեզվական փոխազդեցության առանձնահատկությունները և երկլեզվության պայմաններում խոսքային գործունեության կազմակերպման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են խաղային ուսուցման, պատկերային նյութերի, պատմողական առաջադրանքների, երկխոսությունների և խոսքային վարժությունների կիրառման հնարավորությունները կապակցված խոսքի սկզբնական կարողությունների ձևավորման նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել երեխաների խոսքային պատրաստվածության գնահատման չափանիշները, ուսուցման բովանդակության ընտրության սկզբունքները և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նախադպրոցական հաստատություններում ռուսաց լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը, երեխաների հաղորդակցական ակտիվության խթանմանը և հետագա դպրոցական լեզվական կրթության համար անհրաժեշտ հիմքերի ստեղծմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական կրթության մանկավարժներին, ռուսաց լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետներին, մանկական հոգեբաններին, լեզվաբաններին և վաղ երկլեզու կրթության հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Other Subjects

Գրքում ուսումնասիրվում է կարտոֆիլի վիրուսազերծ տնկանյութի սորտաթարմացման ժամկետների արդյունավետությունը Հայաստանի Հանրապետության նախալեռնային գոտու պայմաններում, վերլուծվում են սերմանյութի որակի պահպանման, վիրուսային վարակների տարածման և բերքատվության նվազման միջև կապերը, դիտարկվում են տարբեր սորտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և դրանց դիմացկունությունը վիրուսային հիվանդությունների նկատմամբ, ներկայացվում են սերմնարտադրության և վերարտադրության փուլերը, ինչպես նաև տնկանյութի պարբերական թարմացման անհրաժեշտության գիտական հիմքերը, գնահատվում են ագրոկլիմայական պայմանների ազդեցությունը մշակաբույսի առողջության և արտադրողականության վրա, կիրառվում են դաշտային փորձարկումների և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ օպտիմալ թարմացման ժամկետների որոշման համար, առաջարկվում են գործնական լուծումներ՝ ուղղված կարտոֆիլի արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանը և գյուղատնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը, աշխատանքը միավորում է ագրոբիոլոգիական, վիրուսաբանական և արտադրական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես կիրառական ուղեցույց գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է շինարարության ոլորտում տուֆաքարերի, դրանց արդյունահանման և մշակման ընթացքում առաջացող թափոնների, ինչպես նաև բնական ծակոտկեն լցանյութերով պատրաստվող թեթև բետոնների համալիր կիրառման միջոցով արդյունավետ որմնակոնստրուկցիաների մշակման, նախագծման և օգտագործման տեսական, տեխնոլոգիական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են տեղական բնական շինանյութերի ռացիոնալ օգտագործման, շինարարական արտադրության նյութատարության նվազեցման, շենքերի արտաքին և ներքին պատերի ջերմատեխնիկական ու կառուցվածքային հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև շինարարական թափոնների վերամշակման և երկրորդային օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տուֆի՝ որպես բնական հրաբխային ծագման շինանյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին, ծակոտկեն կառուցվածքին, խտությանը, ամրությանը, ջերմահաղորդականությանը, խոնավության կլանման առանձնահատկություններին և շինարարական կոնստրուկցիաներում կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են տուֆաքարերի արդյունահանման, կտրման և մշակման ընթացքում առաջացող քարային մնացորդների, մանրացված նյութերի ու փոշենման բաղադրիչների օգտագործման հնարավորությունները՝ որպես շինարարական խառնուրդների, բետոնների և այլ կոմպոզիտային նյութերի բաղադրիչներ։ Քննարկվում են բնական ծակոտկեն լցանյութերի տեսակները, դրանց հատիկաչափական կազմը, ֆիզիկական և մեխանիկական բնութագրերը, ինչպես նաև թեթև բետոնների կառուցվածքի ձևավորման և շահագործական հատկությունների վրա դրանց ազդեցությունը։ Կարևորվում է տուֆաքարերի և թեթև բետոնների համատեղ կիրառման տեխնոլոգիական նպատակահարմարությունը, տարբեր նյութերի համադրությամբ բազմաշերտ և համակցված պատային կառուցվածքների ձևավորման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց ամրության, կայունության և ջերմամեկուսացման ցուցանիշների գնահատումը։ Անդրադարձ է կատարվում որմնակոնստրուկցիաների կրողունակության, դեֆորմացիոն հատկությունների, ճաքակայունության, ջերմային դիմադրության, խոնավային ռեժիմի և երկարատև շահագործման հուսալիության հետ կապված հարցերին։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում տարբեր բաղադրությամբ թեթև բետոնների պատրաստման տեխնոլոգիաները, կապակցանյութերի և լցանյութերի օպտիմալ հարաբերակցության ընտրությունը, բետոնային խառնուրդների մշակելիությունը, կարծրացման պայմանները և պատրաստի նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են նաև շինարարական կոնստրուկցիաների սեփական քաշի նվազեցման, շենքերի էներգաարդյունավետության բարձրացման, ջերմային կորուստների սահմանափակման և նյութական ռեսուրսների խնայողության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Հայաստանի Հանրապետության բնական քարային հումքի պաշարների, հատկապես հրաբխային ծագման ապարների օգտագործման առանձնահատկություններին, տեղական շինանյութերի արտադրության զարգացմանը և հանքարդյունաբերական թափոնների արդյունավետ վերամշակմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատական գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տեխնիկական բնութագրերը, արտադրության և տեղադրման ծախսերը, շինարարական աշխատանքների աշխատատարությունը և շահագործման ընթացքում ապահովվող արդյունավետությունը։ Քննարկվում են նաև որմնակոնստրուկցիաների նախագծման և հաշվարկման սկզբունքները, նյութերի համատեղ աշխատանքի առանձնահատկությունները, շինարարական նորմատիվ պահանջների ապահովումը և տարբեր բեռնվածքների պայմաններում կոնստրուկցիաների վարքի գնահատման հնարավորությունները։ Կարևորվում են երկրաշարժակայուն շինարարության պայմաններում պատային կառուցվածքների զանգվածի, ամրության և դեֆորմացիոն հատկությունների նշանակությունը, ինչպես նաև շենքերի ընդհանուր կառուցվածքային համակարգի հետ դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև շինարարական արտադրության բնապահպանական խնդիրներին, բնական հումքի արդյունահանման հետևանքների նվազեցմանը, թափոնների կուտակման սահմանափակմանը և ռեսուրսախնայող տեխնոլոգիաների կիրառման հեռանկարներին։ Հետազոտության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող է տեղական քարային նյութերի և թեթև բետոնների նպատակային համադրությունը նպաստել շինարարական արտադրանքի որակի բարձրացմանը, պատային կոնստրուկցիաների տեխնիկական հատկությունների կատարելագործմանը և շինարարության տնտեսական արդյունավետության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր կառուցվածքային լուծումների գործնական կիրառելիությանը, դրանց արտադրական ներդրման հնարավորություններին և բնակելի, հասարակական ու արդյունաբերական նշանակության շենքերի կառուցման ընթացքում օգտագործման հեռանկարներին։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով շինանյութերի տեխնոլոգիայի, շինարարական կոնստրուկցիաների նախագծման, բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և էներգախնայող շինարարության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել շինարարական ինժեներների, կոնստրուկտորների, ճարտարապետների, շինանյութերի տեխնոլոգների, նյութագետների, շինարարական արտադրության կազմակերպիչների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և ժամանակակից շինարարական նյութերի ու կառուցվածքային համակարգերի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Journalism

Սա լրագրողական-միջազգային վերլուծական նյութ է, որը անդրադառնում է Nagorno-Karabakh-ում տեղի ունեցած վերջին ռազմական և քաղաքական զարգացումներին, որոնց հետևանքով ավելի քան 100,000 մարդ լքել է տարածաշրջանը և տեղափոխվել Armenia, հոդվածը ներկայացնում է այդ զանգվածային տեղահանության մարդասիրական հետևանքները, փախստականների ընդունման և սոցիալական ինտեգրման խնդիրները, ինչպես նաև միջազգային արձագանքը, այդ թվում՝ European Union-ի հնարավոր ներգրավվածությունը օգնության և կայունացման գործընթացներում, միաժամանակ քննարկվում են տարածաշրջանային անվտանգության ճգնաժամի պատճառները, խաղաղության բանակցությունների հեռանկարները և քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության հրատապ հարցերը, ընդգծելով հակամարտության հումանիտար և քաղաքական լայն հետևանքները։