ՍՈՑԻԱԼ – ՄԱՆԿԱՎԱՐԺԱԿԱՆ ՆՈՐԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

Տնտեսագիտություն

Ֆինանսական իրավունք-ը իրավագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է պետության ֆինանսական գործունեության իրավական կարգավորումը, ֆինանսական համակարգի կառուցվածքը և ֆինանսական հարաբերությունների իրավական հիմքերը, աշխատությունում բացատրվում են պետական բյուջեի ձևավորման, հաստատման և կատարման գործընթացները, հարկային և մաքսային համակարգերի իրավական կարգավորումը, ինչպես նաև պետական ֆինանսական վերահսկողության մեխանիզմները, միաժամանակ քննարկվում են դրամավարկային քաղաքականության իրավական հիմքերը, բանկային գործունեության կարգավորումը և պետական ու տեղական ֆինանսների հարաբերությունները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական իրավունքի սկզբունքներին՝ օրինականություն, թափանցիկություն, ֆինանսական կարգապահություն և պետական վերահսկողություն, աշխատությունը նաև անդրադառնում է ֆինանսական իրավախախտումների պատասխանատվությանը և վեճերի լուծման իրավական ընթացակարգերին, նպատակ ունենալով ձևավորել համակարգված պատկերացում պետության ֆինանսական գործունեության իրավական կարգավորման մասին։

Գեղարվեստական հայ․

«Հովազաձորի գերիները» (Վախթանգ Անանյան) պատմվածք է, որը հայ ժամանակակից գրականության մեջ առանձնանում է իր դրվագային ուժով, սոցիալական խորությամբ և մարդկային բարդ զգացմունքներով։ Գիրքը ներկայացնում է մի փոքր գյուղի՝ Հովազաձորի կյանքը, որտեղ մարդիկ ապրում են իրենց ավանդական կյանքով, բայց միաժամանակ գտնվում են մեծ ու դժվար փորձությունների առաջ։ Հերոսները՝ սովորական գյուղացիներ, հայտնվում են իրավիճակում, երբ պետք է դիմակայեն գերիների խնդրին՝ ինչը նրանց համար դառնում է ո՛չ միայն սոցիալական, այլև բարոյական հարց։ Անանյանը շատ հզոր է ներկայացնում գյուղական հասարակության հոգեբանությունը՝ նրանց տխրությունը, հույսը, տանջանքը և մարդկային բարությունը։ Գիրքը ցույց է տալիս, թե ինչպես մեծ պատերազմական կամ քաղաքական իրավիճակները ներթափանցում են փոքր համայնքների մեջ և փոխում մարդկանց կյանքը։ «Հովազաձորի գերիները» խոսում է նաև մարդու արժանապատվության, ինքնազոհության և մարդու նկատմամբ հոգատարության մասին։ Հեղինակի ոճը պարզ է, բայց շատ ազդեցիկ՝ պատկերներով և լեզվական նրբություններով, որոնք ընթերցողին թույլ են տալիս կենդանի տեսնել պատմությունը։ Գիրքը նաև քննադատում է անհատների անտարբերությունը և ցույց է տալիս, որ իրական արժեքը մարդկանց մեջ է՝ ոչ թե մեծ բառերում։ Այս պատմությունը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են հայկական գյուղական թեմաներ, մարդասիրական գրականություն և հոգեբանական դրամա։ Ընդհանուր առմամբ, «Հովազաձորի գերիները» ընթերցողին տալիս է տաք, բայց միաժամանակ ցավոտ պատմություն՝ մարդկային ապրումների և սոցիալական խնդիրների մասին։ Հրատարակիչ - Նահապետ Հրատ. տարեթիվ - 2015 ISBN - 978-9939-856-19-3

Իրավաբանություն

Կառավարությունը պետության բարձրագույն գործադիր իշխանության մարմինն է, որը իրականացնում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Այն պատասխանատու է օրենքների գործադրման, պետական ծրագրերի իրականացման, տնտեսության կառավարման, սոցիալական քաղաքականության մշակման և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների համակարգման համար։ Կառավարության հիմնական խնդիրն է ապահովել պետության կայուն զարգացումը, հասարակական կարգի պահպանումը և քաղաքացիների իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությունը։ Կառավարությունը սովորաբար ձևավորվում է խորհրդարանական կամ նախագահական համակարգերում՝ տարբեր կարգով, բայց հիմնականում վարչապետի ղեկավարությամբ, ով համակարգում է նախարարների գործունեությունը և ապահովում կառավարության միասնական աշխատանքը։ Կառավարության կազմում գործում են տարբեր նախարարություններ և պետական մարմիններ, որոնք պատասխանատու են առանձին ոլորտների համար՝ կրթություն, առողջապահություն, ֆինանսներ, պաշտպանություն, արտաքին գործեր և այլն։ Յուրաքանչյուր նախարարություն մշակում և իրականացնում է համապատասխան քաղաքականություն իր ոլորտում։ Կառավարությունը նաև ունի օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք, մասնակցում է բյուջեի կազմմանը և վերահսկում պետական միջոցների օգտագործումը։ Ժամանակակից պետություններում կառավարության արդյունավետությունը մեծապես կախված է կառավարման համակարգի թափանցիկությունից, հաշվետվողականությունից և քաղաքացիների նկատմամբ պատասխանատվությունից։ Կառավարության գործունեությունը վերահսկվում է օրենսդիր մարմնի, դատական համակարգի և հասարակական վերահսկողության միջոցով, ինչը նպաստում է իշխանությունների հավասարակշռությանը։

Այլ առարկաներ

«Հազարամյակի մարտահրավերները» (Millennium Development Challenges) հասկացությունը վերաբերում է 21-րդ դարի սկզբին ձևավորված գլոբալ զարգացման նպատակներին, որոնք արտացոլում են սոցիալական, տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ ոլորտներում առաջացած նոր խնդիրները՝ աղքատության հաղթահարում, կրթության և առողջապահության հասանելիության ապահովում, գենդերային հավասարություն, շրջակա միջավայրի պաշտպանություն և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացում։ Այս մարտահրավերները ուղղակիորեն կապվում են սահմանադրաիրավական արդի զարգացումների հետ, քանի որ դրանց լուծումը պահանջում է պետությունների իրավական համակարգերի արդիականացում, մարդու իրավունքների պաշտպանության ուժեղացում և սահմանադրական երաշխիքների ընդլայնում՝ ապահովելու սոցիալական պետության սկզբունքների իրագործումը։ Ժամանակակից սահմանադրական զարգացումները արտահայտվում են նաև ժողովրդավարական ինստիտուտների ամրապնդմամբ, իրավունքի գերակայության սկզբունքի խորացմամբ և դատական անկախության ապահովմամբ, ինչը անհրաժեշտ պայման է «հազարամյակի մարտահրավերների» լուծման համար, քանի որ առանց արդյունավետ իրավական համակարգի հնարավոր չէ իրականացնել սոցիալական արդարություն և տնտեսական զարգացում։ Միաժամանակ կարևոր է միջազգային իրավունքի և ազգային սահմանադրությունների փոխկապակցվածությունը, որտեղ պետությունները ստանձնում են պարտավորություններ միջազգային պայմանագրերի միջոցով և դրանք ներառում իրենց ներքին իրավական համակարգերում։ Այս գործընթացը նպաստում է նաև պետական կառավարման թափանցիկության բարձրացմանը, կոռուպցիայի նվազեցմանը և քաղաքացիական հասարակության մասնակցության ընդլայնմանը։

Պատմություն

Գիտական-մշակութաբանական ուսումնասիրություն է, որտեղ հեղինակը փորձում է ներկայացնել պատմական Հայաստանի դերը որպես բազմաշերտ քաղաքակրթական տարածք և տարբեր էթնիկ ու մշակութային ազդեցությունների հատման ու փոխազդեցության կենտրոն։ Աշխատության մեջ քննարկվում է այն գաղափարը, որ Հայաստանը հնագույն ժամանակներից հանդես է եկել ոչ միայն որպես առանձին էթնոսի ձևավորման միջավայր, այլ նաև որպես տարածաշրջանային մշակութային համակարգերի փոխհանդիպման ու համադրման օջախ։ Հեղինակը անդրադառնում է պատմական աղբյուրներին, հնագիտական տվյալներին և մշակութային ժառանգությանը՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչպես են տարբեր ժողովուրդների, լեզուների և ավանդույթների փոխազդեցությունները ձևավորել հայկական քաղաքակրթության բազմաշերտ կառուցվածքը։ Գրքում կարևորվում է նաև «վեր էթնիկական մշակույթ» հասկացությունը, որը դիտարկվում է որպես ազգային սահմաններից դուրս գտնվող, ավելի լայն քաղաքակրթական միավորների համադրման արդյունք։ Նյութը ներկայացվում է միջգիտական մոտեցմամբ՝ համադրելով պատմություն, մշակութաբանություն և լեզվաբանություն, ինչի շնորհիվ ստեղծվում է Հայաստանի պատմական դերի ավելի լայն և համակողմանի պատկերացում։

Գեղարվեստական հայ․

«Չսիրելուց երկու օր անց» (Ռուզան Ազիզյան) սիրավեպային և հոգեբանական գիրք է, որը պատմում է մարդու ներսի զգացմունքների բարդության, սիրո և կորուստի մասին։ Վեպի հերոսը հայտնվում է այնպիսի իրավիճակում, երբ սիրում է, բայց նույն ժամանակ չի կարողանում պահպանել այն՝ կամ իր սխալների, կամ կյանքի անսպասելի շրջադարձերի պատճառով։ Գիրքը շոշափում է նաև այն թեման, թե ինչպես մարդը փորձում է ազատվել սիրուց կամ մոռանալ, սակայն այն շարունակում է մնալ նրա մեջ՝ որպես ցավ, հիշողություն կամ ցավոտ քուն։ Ազիզյանը շատ նուրբ ու զգայուն է ներկայացնում զգացմունքային ապրումները՝ ընթերցողին թույլ տալով նույնանալ հերոսների հետ։ Ստեղծագործությունը նաև խոսում է ժամանակի մասին՝ այն մասին, թե որքան արագ կարող է փոխվել կյանքը և ինչպես մի փոքր պահը կարող է ամբողջությամբ փոխել մարդու ճակատագիրը։ Գիրքը ունի լուրջ, բայց միաժամանակ ռոմանտիկ մթնոլորտ, որտեղ ամեն մի դրվագում կա սիրո, հիասթափության և հույսի մի քաոս։ Հեղինակի ոճը պարզ, բայց հուզական է՝ բառերը կարծես գալիս են անմիջապես սրտից և հասնում ընթերցողի հոգուն։ «Չսիրելուց երկու օր անց» վեպը ցույց է տալիս, որ մարդը չի կարող ամբողջությամբ վերահսկել իր զգացմունքները, և դա բնորոշ է բոլորին՝ անկախ ուժից կամ ցանկությունից։ Գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են սիրավեպեր, հոգեբանական դրամա և մելանխոլիկ, բայց գեղեցիկ պատմություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս վեպը ընթերցողին տալիս է զգացմունքային փորձ՝ սիրո ուժի, դրա ավարտի և նոր սկիզբների մասին։ Հրատարակիչ - Գրանիշ Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-9939-9175-2-8