Armenien und Aserbaidschan: Mehr als 42.000 Menschen bisher aus Bergkarabach geflohen

Geography

Աշխատությունը նվիրված է հանքային հանքավայրերում օգտակար բաղադրիչների տարածական բաշխման վիճակագրական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ երկրատեղեկատվական մոդելավորման և տարածական տվյալների վերլուծության մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում հանքայնացման տարածական անհամասեռության բացահայտումը, օգտակար բաղադրիչների պարունակության փոփոխությունների գնահատումը և դրանց տարածական փոխկապակցվածության մաթեմատիկական նկարագրությունն է՝ Գեղի գետի ավազանի և Ագարակի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայրի նյութերի օրինակով։ Քննվում են երկրաբանական, երկրաքիմիական և տարածական տվյալների միասնական տեղեկատվական միջավայրում հավաքագրման, համակարգման և վերլուծության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նմուշարկման կետերի տվյալների վիճակագրական մշակմանը, օգտակար բաղադրիչների պարունակության տարածական փոփոխականության գնահատմանը և այն օրինաչափությունների բացահայտմանը, որոնք կարող են արտացոլել հանքայնացման կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են երկրավիճակագրական և քարտեզագրական մոտեցումների հնարավորությունները՝ դիտարկումների սահմանափակ քանակի հիման վրա տարածական բաշխման շարունակական մոդելներ ձևավորելու և տարբեր տեղամասերի միջև հնարավոր տարբերությունները գնահատելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում թվային թեմատիկ քարտեզների, տարածական շերտերի և եռաչափ կամ բազմաչափ մոդելների կիրառումը՝ հանքային մարմինների կառուցվածքի և օգտակար բաղադրիչների տեղաբաշխման ավելի ամբողջական պատկերացում ստանալու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր երկրաբանական գործոններ՝ ապարների կազմը, կառուցվածքային խախտումները, հանքայնացման գոտիները և երկրաքիմիական ցուցանիշները՝ դրանց ու օգտակար բաղադրիչների տարածական բաշխման միջև հնարավոր կապերը բացահայտելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սկզբնական տվյալների որակի, նմուշարկման խտության և ընտրված մոդելավորման մեթոդի ազդեցությանը ստացված տարածական գնահատականների հավաստիության վրա։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են հանքավայրերի երկրաբանական կառուցվածքի մեկնաբանման, հանքային ռեսուրսների գնահատման և հետախուզական տվյալների արդյունավետ կառավարման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանքավայրերի երկրաբանության, երկրավիճակագրության, երկրաքիմիայի և երկրատեղեկատվական համակարգերի մոտեցումները՝ օգտակար բաղադրիչների տարածական բաշխման օրինաչափությունների համակարգված բացահայտման և թվային ներկայացման նպատակով։

History

Հրատարակությունը նվիրված է Սրբոց Վարդանանց տոնի առթիվ Երուսաղեմի Սրբոց Յակովբեանց վանքին կից Ժառանգավորաց վարժարանում կազմակերպված հանդիսավոր միջոցառմանը, որի ընթացքում տեղի է ունեցել աշակերտների պարգևաբաշխությունը։ Ճառը ներկայացնում է 19-րդ դարի հայ եկեղեցական կրթական կյանքի կարևոր ավանդույթներից մեկը՝ կրոնական տոնակատարության և կրթական հաստատության ուսումնական տարվա ձեռքբերումների ամփոփման համադրությունը։ Սրբոց Վարդանանց հիշատակը հայ եկեղեցական ու ազգային ավանդույթում կապված է քրիստոնեական հավատարմության, անձնազոհության, բարոյական տոկունության և հոգևոր արժեքների պահպանման գաղափարների հետ։ Հանդիսության ընթացքում արտասանված խոսքը, ըստ իր բնույթի և առիթի, առնչվում է կրթության դաստիարակչական նշանակությանը, աշակերտների գիտելիքների գնահատմանը, աշխատասիրության խրախուսմանը և եկեղեցական կրթության մեջ ազգային ու կրոնական ժառանգության փոխանցմանը։ Նյութը կարևոր աղբյուր է Երուսաղեմի հայոց պատրիարքության կրթական հաստատությունների պատմության, Սրբոց Յակովբեանց վանքի մշակութային գործունեության և 19-րդ դարի հայերեն հանդիսավոր ճառախոսության ուսումնասիրության համար։ Ճառի ամբողջական բովանդակության վերաբերյալ լրացուցիչ տվյալների բացակայության պատճառով դրա առանձին մտքերի կամ հեղինակի մասին հստակ պնդումներ անել հնարավոր չէ։

Environmental Science

Աշխատությունը ներկայացնում է Կովկասում կենդանիների ակլիմատիզացիայի և ուսումնասիրման նպատակով ստեղծված մասնագիտական հասարակության գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթը։ Այն արտացոլում է XX դարի սկզբի Կովկասում կենդանական աշխարհի գիտական ուսումնասիրության, օգտակար կենդանատեսակների պահպանման, բազմացման և նոր տեսակների տարածաշրջան ներմուծման կազմակերպչական ու գիտական մոտեցումները։ Հասարակության գործունեության առանցքում Կովկասի կենդանական աշխարհի համակողմանի ուսումնասիրությունն էր, տարածաշրջանային ֆաունայի վերաբերյալ գիտելիքների տարածումը, արդեն գոյություն ունեցող օգտակար կաթնասունների պահպանման ու բազմացման խթանումը և նոր տեսակների ակլիմատիզացիան։ Կարևոր նպատակներից էր նաև գիտականորեն կազմակերպված ակլիմատիզացիոն-կենդանաբանական այգու ստեղծումն ու համապատասխան օժանդակ հաստատությունների ձևավորումը, ինչը պետք է հնարավորություն տար կենդանիներին նոր բնական և կիսաբնական պայմաններում ուսումնասիրելու, նրանց հարմարվողականության առանձնահատկությունները բացահայտելու և օգտակար տեսակների տարածման հնարավորությունները գնահատելու։ Կանոնադրությունը, որպես կազմակերպության գործունեության իրավական և վարչական հիմք, կարող էր սահմանել հասարակության նպատակները, անդամակցության պայմանները, անդամների իրավունքներն ու պարտականությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը, ընդհանուր ժողովների անցկացման կարգը, ֆինանսական միջոցների ձևավորման աղբյուրները և հասարակության գործունեության կազմակերպման այլ սկզբունքներ։ Փաստաթղթի բովանդակությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կենդանիների ակլիմատիզացիան այդ ժամանակաշրջանում դիտարկվում էր ոչ միայն որպես կենդանաբանական, այլև գյուղատնտեսական և տնտեսական նշանակություն ունեցող գործընթաց։ Նոր կենդանատեսակների ներմուծումը և տեղական պայմաններին դրանց հարմարվելու հնարավորությունների ուսումնասիրությունը կապվում էին կենդանական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, որսորդական տնտեսության զարգացման և օգտակար տեսակների բազմացման հետ։ Հասարակության գործունեության մեջ գիտական հետազոտությունները զուգակցվում էին հանրակրթական և գիտամշակութային աշխատանքների հետ։ Կազմակերպվում էին հրապարակային ժողովներ և գիտական զեկուցումներ, որոնց միջոցով տարածվում էին կենդանիների ուսումնասիրման, պահպանության և ակլիմատիզացիայի վերաբերյալ գիտելիքները։ Այս գործունեությունը նպաստում էր Կովկասի կենդանական աշխարհի նկատմամբ գիտական հետաքրքրության մեծացմանը և տարածաշրջանի ֆաունայի վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունների տարածմանը։ Հասարակության գործունեությունը կարևոր էր նաև բնության պահպանության գաղափարների զարգացման տեսանկյունից։ Կենդանիների պահպանության, հազվագյուտ տեսակների նկատմամբ ուշադրության և բնական հարստությունների ռացիոնալ օգտագործման հարցերը աստիճանաբար ընդգրկվում էին գիտական ու հասարակական կազմակերպությունների օրակարգում։ Այդ համատեքստում կանոնադրությունը կարելի է դիտարկել որպես ոչ միայն մեկ կազմակերպության ներքին գործունեությունը կարգավորող փաստաթուղթ, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի բնագիտական մտածողության, կենդանաբանության զարգացման և բնության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի արտահայտություն։ Փաստաթուղթը արժեքավոր է պատմագիտական և գիտության պատմության ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նախահեղափոխական Կովկասում կենդանաբանական գիտությունների, ակլիմատիզացիայի և բնապահպանական նախաձեռնությունների ինստիտուցիոնալ զարգացման մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել կենդանաբաններին, կենսաբաններին, բնապահպանության մասնագետներին, գիտության պատմաբաններին, Կովկասի բնության և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև գրադարանագիտական և մատենագիտական ուսումնասիրություններ կատարող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարևոր պատմական աղբյուր է, որն արտացոլում է Կովկասում կենդանիների գիտական ուսումնասիրման, պահպանության, բազմացման և ակլիմատիզացիայի կազմակերպման սկզբունքները և ցույց է տալիս այն ինստիտուցիոնալ հիմքերը, որոնց վրա հետագայում զարգացան տարածաշրջանի կենդանաբանական և կենդանիների պահպանության կառույցները։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի բազմահարկ բնակելի շենքերի համալիր արդիականացման ճարտարապետական, քաղաքաշինական, կառուցվածքային, ինժեներատեխնիկական և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է գոյություն ունեցող բնակելի ֆոնդի տեխնիկական և գործառական վիճակի գնահատման, շենքերի շահագործման ժամկետի երկարացման, բնակության պայմանների բարելավման և ժամանակակից պահանջներին դրանց համապատասխանեցման հնարավորությունների վրա։ Քննության են առնվում տարբեր ժամանակաշրջաններում կառուցված բազմաբնակարան շենքերի առանձնահատկությունները, դրանց հատակագծային լուծումները, կոնստրուկտիվ համակարգերը, ֆիզիկական մաշվածության աստիճանը և ժամանակի ընթացքում առաջացած շահագործական խնդիրները։ Կարևորվում է համալիր մոտեցումը, որի դեպքում արդիականացումը չի սահմանափակվում առանձին վերանորոգման աշխատանքներով, այլ ներառում է շենքի կառուցվածքային, էներգետիկ, ինժեներական, ճարտարապետական և տարածական բնութագրերի փոխկապակցված բարելավում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում շենքերի սեյսմակայունության և կառուցվածքային անվտանգության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով Երևանի սեյսմիկ պայմանները, շենքերի տարիքը և սկզբնական նախագծային լուծումների առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են կրող կառուցվածքների ամրացման, վնասված հատվածների վերականգնման և շենքերի անվտանգության մակարդակի բարձրացման հնարավոր մոտեցումները։ Էական տեղ է հատկացվում էներգաարդյունավետությանը՝ արտաքին պատերի, տանիքների և այլ պատող կառուցվածքների ջերմատեխնիկական բնութագրերի բարելավմանը, ջերմային կորուստների նվազեցմանը և բնակարաններում առավել կայուն ու հարմարավետ ներքին միջավայրի ձևավորմանը։ Քննության են առնվում նաև ջեռուցման, ջրամատակարարման, կոյուղու, օդափոխության, էլեկտրամատակարարման և այլ ինժեներական համակարգերի տեխնիկական վիճակի գնահատման ու վերազինման խնդիրները։ Ճարտարապետական տեսանկյունից կարևորվում են բնակարանների և ընդհանուր օգտագործման տարածքների գործառական կազմակերպումը, մուտքերի, աստիճանավանդակների, վերելակային համակարգերի և շենքի այլ հատվածների բարելավումը։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակելի միջավայրի մատչելիությանը՝ տարբեր տարիքային խմբերի և շարժունակության սահմանափակումներ ունեցող մարդկանց կարիքների հաշվառմամբ։ Շենքերի արտաքին տեսքի արդիականացումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին կառույցի, այլև քաղաքի ընդհանուր ճարտարապետական կերպարի պահպանման և զարգացման համատեքստում։ Այդ առումով ուսումնասիրվում են ճակատների վերակազմակերպման, նոր նյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ միաժամանակ հաշվի առնելով գոյություն ունեցող քաղաքային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Համալիր արդիականացման կարևոր բաղադրիչ է նաև շենքերին հարակից տարածքների բարեկարգումը՝ բակային տարածքների, կանաչ գոտիների, հետիոտնային կապերի, ավտոկայանատեղերի և հանգստի տարածքների կազմակերպման միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում արդիականացման տնտեսական արդյունավետությանը, ֆինանսավորման հնարավոր մեխանիզմներին, աշխատանքների փուլային իրականացմանը և սեփականատերերի ու կառավարման մարմինների մասնակցությանը։ Կարևորվում է այնպիսի լուծումների ընտրությունը, որոնք հնարավորություն են տալիս տեխնիկական անվտանգության բարձրացումը համատեղել շահագործման ծախսերի նվազեցման և բնակելի պայմանների երկարաժամկետ բարելավման հետ։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է Երևանի բնակելի ֆոնդի պահպանման և վերականգնման խնդիրների համակարգված լուծման անհրաժեշտությամբ։ Համալիր արդիականացումը կարող է նպաստել շենքերի ծառայության ժամկետի երկարացմանը, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացմանը, քաղաքային միջավայրի որակի բարելավմանը և բնակիչների համար առավել անվտանգ ու հարմարավետ պայմանների ստեղծմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, շինարարական ինժեներների, բնակելի ֆոնդի կառավարման մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է բանվորների գրադարանային սպասարկման կազմակերպման և կատարելագործման մեթոդական սկզբունքներին՝ ներկայացնելով ընթերցողների տվյալ խմբի տեղեկատվական, կրթական և մշակութային պահանջների առավել արդյունավետ բավարարման ուղիները։ Քննարկվում են գրադարանային սպասարկման ձևերն ու մեթոդները, ընթերցողական հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, համապատասխան գրականության ընտրությունը և գրադարանային ֆոնդերի նպատակային օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ձեռնարկություններում և աշխատանքային կոլեկտիվներում գրքի ու ընթերցանության տարածմանը, մասնագիտական գիտելիքների համալրմանը, ինքնակրթության խթանմանը և աշխատողների մշակութային զարգացմանը։ Ներկայացվում են անհատական և խմբային սպասարկման կազմակերպման, գրականության ցուցադրությունների, թեմատիկ միջոցառումների, գրքի քննարկումների, մատենագիտական տեղեկացման և ընթերցանության ուղղորդման մեթոդական մոտեցումներ։ Կարևորվում է գրադարանավարի կողմից ընթերցողների պահանջմունքների ուսումնասիրությունը և տարբեր մասնագիտությունների ու հետաքրքրությունների համապատասխան գրականության առաջարկումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանների և արտադրական կազմակերպությունների համագործակցության հնարավորություններին, շարժական կամ արտադրական գրադարանային ծառայությունների կազմակերպմանը և ընթերցողների համար գրականության հասանելիության ընդլայնմանը։ Մեթոդական առաջարկությունները նպատակ ունեն բարձրացնել սպասարկման որակը, մեծացնել գրադարանի դերը աշխատողների մասնագիտական և ընդհանուր կրթության գործում ու նպաստել ընթերցողական ակտիվության զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցների, գրադարանային գործի մասնագետների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Culture

Աշխատությունը ուսումնասիրում է XIII դարի Բյուզանդիայում արվեստի և ինքնության փոխհարաբերությունները՝ դիտարկելով գեղարվեստական ստեղծագործությունը որպես հասարակական, կրոնական, քաղաքական և մշակութային ինքնության արտահայտման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն պայմանները, որոնցում բյուզանդական արվեստը զարգացավ կայսրության քաղաքական մասնատման և 1204 թվականի խաչակրաց արշավանքի հետևանքով ստեղծված նոր իրավիճակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լատինական Կոստանդնուպոլսի, Նիկիայի կայսրության, Էպիրոսի և այլ բյուզանդական կենտրոնների միջև ձևավորված հարաբերություններին և դրանց ազդեցությանը արվեստի զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում է, թե ինչպես են եկեղեցական ճարտարապետությունը, որմնանկարչությունը, սրբապատկերները, ձեռագրերի ձևավորումը և այլ գեղարվեստական դրսևորումներ արտացոլել բյուզանդական հասարակության ինքնընկալումը և մշակութային ժառանգության պահպանման ձգտումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ինքնությանը, հատկապես ուղղափառության և լատինական քրիստոնեության միջև առկա հակասությունների համատեքստում, ինչպես նաև կայսերական իշխանության և քաղաքական օրինականության գաղափարների գեղարվեստական ներկայացմանը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արվեստը կարող էր հանդես գալ ոչ միայն որպես գեղագիտական կամ ծիսական գործունեության ձև, այլև որպես անցյալի, մշակութային պատկանելության և քաղաքական հավակնությունների արտահայտման միջոց։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև տարբեր տարածաշրջանների և համայնքների միջև մշակութային փոխազդեցություններին՝ բացահայտելով բյուզանդական արվեստի բազմազանությունն ու դրա զարգացման փոխկապակցված գործընթացները։ XIII դարի արվեստը դիտարկվում է որպես ինքնության ձևավորման և վերարտադրության ակտիվ միջավայր, որտեղ ավանդույթը, նորարարությունը, կրոնական համոզմունքները և քաղաքական իրողությունները փոխազդում էին միմյանց հետ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել բյուզանդագիտությամբ, միջնադարյան արվեստի պատմությամբ, կրոնական արվեստով, մշակութաբանությամբ և միջնադարյան հասարակությունների ինքնության խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ XIII դարի բյուզանդական արվեստը ներկայացնում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական ժառանգություն, այլև որպես ինքնության պահպանման, վերաիմաստավորման և արտահայտման պատմական վկայություն։