Արտադրանքի որակի կառավարման տնտեսական հիմնախնդիրները (ՀՀ հանքային ջրեր արտադրող կազմակերպությունների օրինակով)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է երիտասարդ տարիքի անձանց շրջանում գլխապտույտի և կյանքի որակի տարբեր բաղադրիչների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը՝ Երևանի ուսանողական բնակչության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում գլխապտույտը դիտարկվում է ոչ միայն որպես սուբյեկտիվ գանգատ, այլև որպես գործոն, որը կարող է առնչվել առօրյա ակտիվության, ուսումնական գործունեության, ֆիզիկական ինքնազգացողության և սոցիալական գործառույթների հետ։ Ուսանողական տարիքը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ այս շրջանում բարձր ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, օրվա ռեժիմի փոփոխությունները և կենսակերպի այլ գործոններ կարող են փոխկապակցված լինել ընդհանուր ինքնազգացողության հետ։ Քննվում են գլխապտույտի տարածվածության, հաճախականության և արտահայտվածության գնահատման ընդհանուր մոտեցումները, ինչպես նաև երիտասարդների կողմից սեփական առողջական վիճակի և կյանքի որակի ընկալումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե նման գանգատների առկայությունը որքանով կարող է կապված լինել ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակման, կենտրոնացման դժվարությունների, ուսումնական առօրյայի և սոցիալական մասնակցության փոփոխությունների հետ։ Կյանքի որակը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ հասկացություն, որը ներառում է ֆիզիկական, հոգեբանական, սոցիալական և առօրյա գործունեությանը վերաբերող ցուցանիշներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հարցաթերթային և վիճակագրական գնահատման մեթոդներ՝ տարբեր ցուցանիշների միջև կապերը բացահայտելու և ուսումնասիրվող խմբում ընդհանուր միտումները նկարագրելու համար։ Միաժամանակ կարևոր է տարբերակել վիճակագրական փոխկապակցվածությունը պատճառահետևանքային կապից, քանի որ գլխապտույտը կարող է ունենալ բազմազան պատճառներ, իսկ կյանքի որակի վրա կարող են ազդել բազմաթիվ այլ գործոններ։ Ուսանողների տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել երիտասարդ բնակչությանը բնորոշ առանձնահատկությունները և գնահատել առողջական գանգատների հնարավոր նշանակությունը նրանց առօրյա գործունեության տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է նպաստել նաև երիտասարդների առողջության վերաբերյալ հետազոտություններում կյանքի որակի ցուցանիշների կիրառման մեթոդաբանության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հանրային առողջության, կլինիկական բժշկության, համաճարակաբանության և կյանքի որակի գնահատման մոտեցումները՝ երիտասարդների առողջական վիճակի և առօրյա բարեկեցության միջև կապերն առավել ամբողջական ուսումնասիրելու նպատակով։

Other Subjects

Համաձայն ГОСТ 12.0.003-74, թունավոր և վնասակար արտադրական գործոնները դասակարգվում են ըստ իրենց ազդեցության բնույթի, վտանգի աստիճանի և աշխատանքի միջավայրում պատճառած ռիսկերի, ինչը հնարավորություն է տալիս կազմակերպել անվտանգության միջոցառումներ և նվազեցնել առողջության վրա բացասական ազդեցությունը։ Դասակարգման հիմքում ընկած են ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և միկրոկլիմայական գործոնները։ Ֆիզիկական գործոններն ընդգրկում են բարձր կամ ցածր ջերմաստիճան, աղմուկ, ճառագայթներ, դարպասային լարման ազդեցություն և այլն։ Քիմիական գործոնները վերաբերում են կորզվող կամ գազանման նյութերի, կլորացած փոշու, թունավոր նյութերի ազդեցությանը՝ ներառյալ կեղծված կամ վտանգավոր նյութերը։ Կենսաբանական գործոնները ներառում են տարբեր միկրոօրգանիզմներ, վիրուսներ, բակտերիաներ, որոնք կարող են վնասել աշխատողի առողջությունը։ Միկրոկլիմայական գործոնները ներառում են օդի խոնավություն, օդի շարժում և ջերմային միջավայրի անհարմարություններ։ Բոլոր գործոնները բաժանվում են նաև ազդեցության ուժգնության և աշխատուժի համար վտանգի աստիճանի տեսանկյունից՝ թույլ, միջին, բարձր և շատ բարձր վնասակարություն ունեցող խմբերի։ Այս դասակարգումը ծառայում է որպես հիմք գործարաններում և արտադրական տարածքներում աշխատանքային անվտանգության չափանիշների մշակման, պաշտպանական միջոցների ընտրության և ռիսկերի կառավարման համար, ապահովելով աշխատողների առողջության պահպանությունը և արտադրական գործընթացների անվտանգ իրականացմանը։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային հեռախոսակապի միջավայրում գործող ցանցային փոստային համակարգերի ուսումնասիրմանը, նախագծմանը և ծրագրային իրականացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է համակարգչային ցանցերի և հեռախոսային հաղորդակցության տեխնոլոգիաների համադրման վրա՝ ձայնային հաղորդագրությունների ընդունման, պահպանման, մշակման, փոխանցման և օգտագործողին հասանելի դարձնելու միասնական համակարգ ստեղծելու նպատակով։ Քննության են առնվում համակարգչային հեռախոսակապի կառուցվածքային և ծրագրային առանձնահատկությունները, ցանցային ծառայությունների կազմակերպման սկզբունքները, հաղորդագրությունների պահպանման մեխանիզմները և տարբեր օգտվողների միջև տեղեկատվության փոխանակման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ձայնային փոստի գործառույթների ավտոմատացմանը, երբ մուտքային զանգերի ընթացքում ստացված հաղորդագրությունները կարող են գրանցվել համակարգչային միջավայրում, դասակարգվել և հետագայում հասանելի դառնալ համապատասխան օգտագործողին։ Ուսումնասիրվում են տվյալների փոխանցման ցանցային մեխանիզմները, սերվերային և հաճախորդային բաղադրիչների փոխգործակցությունը, օգտագործողների նույնականացման և անհատական փոստարկղերի կազմակերպման սկզբունքները։ Կարևորվում են հաղորդագրությունների որոնման, վերարտադրման, պահպանման և կառավարման հնարավորությունները, ինչպես նաև համակարգի աշխատանքի հուսալիությունն ու բազմօգտագործողական միջավայրում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը։ Ծրագրային իրականացման շրջանակում ուշադրություն է հատկացվում համակարգի ճարտարապետության ընտրությանը, առանձին ծրագրային մոդուլների փոխկապակցմանը, տվյալների կառավարմանը և հեռախոսային ու համակարգչային ենթահամակարգերի միջև տեղեկատվական փոխանակման կազմակերպմանը։ Դիտարկվում են նաև համակարգի ընդլայնելիության, տարբեր ցանցային միջավայրերում կիրառման և նոր ծառայությունների ավելացման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցանցային հաղորդակցության արդյունավետության գնահատումը, քանի որ հաղորդագրությունների մշակման արագությունը, տվյալների պահպանման կազմակերպումը և միաժամանակ սպասարկվող օգտվողների քանակը կարող են անմիջականորեն ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի որակի վրա։ Տեսական ուսումնասիրության և ծրագրային իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող լուծումների գործնական կիրառելիությունը և բացահայտել համակարգչային հեռախոսակապի ծառայությունների ավտոմատացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև հեռահաղորդակցական և տեղեկատվական համակարգերի զարգացման պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով հեռախոսային ու համակարգչային ցանցերի ինտեգրման տեխնոլոգիական փուլերից մեկը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համակարգչային ցանցերի, հեռահաղորդակցության, ծրագրային ճարտարագիտության, տեղեկատվական համակարգերի և համակարգչային հեռախոսակապի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ծրագրավորողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Literature

Աշխատանքը նվիրված է հայ ժողովրդական զրույցներում չար ոգիների կերպարների ուսումնասիրությանը և դրանց դասակարգմանը՝ ըստ կատարած գործառույթների։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ժողովրդական պատկերացումների, հավատալիքների և բանավոր ավանդության մեջ արտացոլված գերբնական էակների համակարգային ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու համար, թե ինչպես են տարբեր չար ոգիներ ներկայացվում, ինչ դեր են կատարում պատմությունների կառուցվածքում և ինչ հասարակական, բարոյական, հոգեբանական կամ բնապաշտական գաղափարներ են արտահայտում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է չար ոգիների բազմազանության բացահայտումն ու դրանց գործառութային դասակարգումը։ Ժողովրդական զրույցներում գերբնական բացասական կերպարները կարող են հանդես գալ տարբեր իրավիճակներում՝ մարդկանց վախեցնելու, մոլորեցնելու, պատժելու, հիվանդություն կամ դժբախտություն պատճառելու, ճանապարհորդներին խանգարելու, սահմանված վարքականոնների խախտման հետևանքները ցուցադրելու կամ վտանգավոր վայրերի նկատմամբ զգուշություն ձևավորելու նպատակով։ Նման կերպարների միջոցով ժողովրդական բանահյուսությունը հաճախ բացատրում է այն երևույթները, որոնց համար ավանդական հասարակությունը չուներ ռացիոնալ կամ գիտական մեկնաբանություն։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել չար ոգիների արտաքին նկարագրությունները, բնակության վայրերը, վարքագիծը, մարդու հետ փոխհարաբերությունները և նրանց վերագրվող գերբնական հատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն տարածական միջավայրերին, որոնց հետ կապված են նման կերպարները։ Անտառները, քարանձավները, ջրային տարածքները, լքված վայրերը, ճանապարհները, գիշերային տարածությունը և բնակավայրերից հեռու վայրերը ժողովրդական պատկերացումներում հաճախ հանդես են գալիս որպես վտանգի և անորոշության միջավայր, որտեղ կարող են հայտնվել գերբնական էակներ։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս չար ոգիների մասին պատկերացումները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին կերպարների նկարագրությունների ամբողջություն, այլև որպես որոշակի կառուցվածք ունեցող համակարգ։ Կարելի է առանձնացնել, օրինակ, վախեցնող և հետապնդող, վնաս պատճառող, հիվանդություններ առաջացնող, մոլորեցնող կամ ճանապարհը շեղող, մարդկանց պատժող և արգելքներ սահմանող կերպարների խմբեր։ Միևնույն կերպարը կարող է միաժամանակ ունենալ մի քանի գործառույթ, ինչը ցույց է տալիս ժողովրդական հավատալիքների բազմաշերտ բնույթը։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է նաև չար և բարեգործական կամ երկակի բնույթ ունեցող գերբնական էակների սահմանազատման խնդիրը։ Ժողովրդական մշակույթում գերբնական կերպարի բնույթը միշտ չէ, որ միանշանակ է․ որոշ էակներ կարող են վտանգավոր լինել մի իրավիճակում, բայց այլ հանգամանքներում հանդես գալ որպես պաշտպանող կամ պատժող ուժ։ Այդ երկակիությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ժողովրդական աշխարհընկալման մեջ բարու և չարի հարաբերակցության ավելի բարդ պատկերացումները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև չար ոգիների և սոցիալական նորմերի կապին։ Շատ զրույցներում գերբնական պատժի կամ վտանգի սպառնալիքը ծառայում է որպես վարքականոնների պահպանման միջոց։ Մարդկանց զգուշացվում է գիշերով որոշ վայրեր այցելելուց, անծանոթներին վստահելուց, արգելված գործողություններ կատարելուց կամ համայնքի կողմից անընդունելի վարք դրսևորելուց։ Այս առումով չար ոգիների կերպարները կատարում են ոչ միայն գեղարվեստական, այլև դաստիարակչական և սոցիալական վերահսկողության գործառույթ։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել դրանց կապը ժողովրդական բժշկության և հիվանդությունների մասին ավանդական պատկերացումների հետ։ Հիվանդությունը կամ մարմնական անբացատրելի վիճակները որոշ ավանդույթներում կարող էին վերագրվել գերբնական ազդեցության, իսկ համապատասխան զրույցներում ձևավորվում էին պաշտպանական ծեսերի, աղոթքների, հմայությունների կամ այլ միջոցների մասին պատկերացումներ։ Այդ նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել բանահյուսության և ժողովրդական բժշկական գիտելիքների փոխկապակցվածությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել տարբեր տարածաշրջաններից հավաքված ժողովրդական զրույցների համեմատական վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե նույնատիպ չար ոգիների պատկերացումները ինչպես են փոփոխվում տեղական միջավայրի, բարբառային ավանդույթի, կենցաղային պայմանների և մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Տարբերակների համադրումը կարող է բացահայտել ինչպես ընդհանուր հայկական բանահյուսական մոտիվներ, այնպես էլ առանձին տեղական ավանդույթներին բնորոշ տարրեր։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը չար ոգիների կերպարները դիտարկում է որպես հայ ժողովրդական աշխարհընկալման կարևոր բաղադրիչ՝ ուսումնասիրելով դրանց գործառույթները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական կապերը և սոցիալ-մշակութային նշանակությունը։ Գործառութային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս համակարգել բանահյուսական բազմազան նյութը և բացահայտել, թե ինչ դեր են ունեցել գերբնական կերպարները վախի, վտանգի, հիվանդության, բարոյական նորմերի, արգելքների և անհայտ երևույթների ժողովրդական մեկնաբանության մեջ։ Թեման կարևոր է հայ բանահյուսության, ժողովրդական դիցաբանության, ազգագրության և ավանդական աշխարհայացքի ուսումնասիրության համար։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի վերջից XX դարի սկզբին հայ կերպարվեստում սիմվոլիստական մտածողության և գեղարվեստական արտահայտությունների ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց միջոցով եվրոպական արվեստում ձևավորված նոր գեղագիտական գաղափարները ներթափանցեցին հայկական մշակութային միջավայր և ստացան ազգային պատմական, հոգևոր ու մշակութային առանձնահատկություններով պայմանավորված ինքնատիպ դրսևորումներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է սիմվոլիզմի հիմնական գաղափարական հիմքը՝ տեսանելի իրականության միջոցով անտեսանելիի, ներքին ապրումների, հոգևոր վիճակների, երազային պատկերների և փիլիսոփայական գաղափարների արտահայտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդանիշի գեղարվեստական նշանակությանը, քանի որ տվյալ ժամանակաշրջանի ստեղծագործություններում առարկաները, կերպարները, բնության երևույթները և գունային լուծումները կարող են հանդես գալ ոչ միայն իրենց անմիջական իմաստով, այլև ունենալ խորքային ու բազմաշերտ խորհրդանշական նշանակություն։ Հայ կերպարվեստի ուսումնասիրության համատեքստում կարևոր է ազգային մշակութային ժառանգության դերը, մասնավորապես՝ քրիստոնեական պատկերագրության, ժողովրդական ավանդույթների, առասպելաբանության, պատմական հիշողության և հայկական բնաշխարհի ազդեցությունը գեղարվեստական մտածողության վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն ձևերին, որոնց միջոցով հայ արվեստագետները համադրել են նորարարական եվրոպական գեղարվեստական սկզբունքները ազգային թեմատիկայի և պատկերային համակարգի հետ՝ ստեղծելով ինքնատիպ գեղարվեստական լեզու։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել կերպարների հոգեբանական մեկնաբանությունը, բնանկարի խորհրդանշական գործառույթը, գույնի և լուսաստվերի արտահայտչական նշանակությունը, կոմպոզիցիայի պայմանականությունը և դեկորատիվ տարրերի դերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ժամանակաշրջանի սոցիալ-քաղաքական և մշակութային միջավայրը, քանի որ XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի ազգային ու հասարակական փոփոխությունները, ինքնության որոնումները և պատմական իրադարձությունները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել արվեստագետների թեմատիկ և գաղափարական ընտրությունների վրա։ Սիմվոլիստական գեղարվեստական մտածողությունը այս պայմաններում կարող էր դառնալ ոչ միայն անհատի ներաշխարհի արտահայտման միջոց, այլև ազգային հիշողության, հոգևոր արժեքների և պատմական փորձի վերաիմաստավորման ձև։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հայ կերպարվեստը համաեվրոպական արվեստի զարգացման ընդհանուր համատեքստում՝ բացահայտելով նմանություններն ու տարբերությունները և գնահատելով հայկական արվեստի ինքնատիպ ներդրումը ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակույթի պատմաբանների, կերպարվեստի մասնագետների, ուսանողների և XIX–XX դարերի սահմանագծի հայկական մշակույթով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Religion

Սա եկեղեցաբանական և մշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Holy See of Cilicia-ի գրահրատարակչական առաքելությանը և նրա դերին հայ հոգևոր, մշակութային ու կրթական կյանքի զարգացման մեջ, որտեղ վերլուծվում են կաթողիկոսության կողմից իրականացվող հրատարակչական գործունեության հիմնական ուղղությունները՝ աստվածաբանական գրականության, հոգևոր-բարոյական աշխատությունների, պատմական ուսումնասիրությունների և եկեղեցական մատենագրության տարածումը, աշխատանքը ընդգծում է նաև այդ հրատարակությունների դերը սփյուռքահայ համայնքներում ազգային ինքնության պահպանման, կրթական գործընթացների կազմակերպման և եկեղեցական կյանքի ամրապնդման գործում, միաժամանակ դիտարկվում է հրատարակչական գործունեության ազդեցությունը հայ մշակույթի շարունակականության և հոգևոր արժեքների փոխանցման վրա տարբեր երկրներում գործող թեմական կառույցների միջոցով։