Արտահանման ռազմավարության կատարելագործման ուղիները վերամշակող կազմակերպություններում (ՀՀ նյութերով)

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է տրիտիկալեի՝ ցորենի և տարեկանի խաչասերման արդյունքում ստացված հացահատիկային մշակաբույսի, տարբեր սորտերի և հեռանկարային ձևերի կենսաբանական, ագրոնոմիական ու տնտեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմաններում։ Քննարկվում են մշակաբույսի աճի և զարգացման օրինաչափությունները, տեղական բնական պայմաններին հարմարվողականությունը, բերքատվության ձևավորման գործոնները և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ դրա օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնասիրվող սորտերի և ձևերի վեգետացիոն շրջանի տևողությանը, բույսերի աճման ինտենսիվությանը, հասկի կառուցվածքին, հատիկների ձևավորմանը և բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշներին։ Ուսումնասիրվում են բարձր ջերմաստիճանի, խոնավության ապահովվածության, հողի հատկությունների և մշակության ագրոտեխնիկական պայմանների ազդեցությունները բույսերի կենսագործունեության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում երաշտադիմացկունության, հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության, բերքատվության կայունության և տարբեր սորտերի համեմատական գնահատման հարցերին։ Կարևորվում են Արարատյան հարթավայրի ոռոգելի երկրագործության առանձնահատկությունները, հողային և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, ինչպես նաև տեղական պայմաններին առավել հարմարված սորտերի ընտրության նշանակությունը։ Դիտարկվում են տրիտիկալեի կիրառման հնարավորությունները հացահատիկի և անասնակերի արտադրության մեջ, դրա սննդային ու կերային արժեքը և մշակության տնտեսական նպատակահարմարությունը։ Հետազոտության թեման կարող է նպաստել հացահատիկային մշակաբույսերի տեսականու ընդլայնմանը, սելեկցիոն աշխատանքների կատարելագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, բուսաբույծների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, ֆերմերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Ցեղակրոն աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային ինքնության, հայրենասիրության և ազգագրական գաղափարների ուսումնասիրմանը՝ ներկայացնելով Նժդեհի մտավոր և քաղաքական մտածողությունը, նրա հայ ժողովրդի և ազգային արժեքների պահպանության ու ամրապնդման նկատմամբ նվիրումն ու պայքարը։ Գրքում մանրամասնորեն ներկայացվում են Նժդեհի հայ ազգային շարժմանն ու ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանն ուղղված գաղափարները, նրա հայ ժողովրդի քաղաքական, մշակութային և ռազմական դերի վերլուծությունը, ինչպես նաև նրա փիլիսոփայական հայացքները ազգի կայացման, բարօրության և անկախության ապահովման ուղղությամբ։ Հեղինակը շեշտադրում է Ցեղակրոն ուսմունքի սկզբունքները, ազգային բարոյական արժեքների և պատասխանատվության կարևորությունը, ինչպես նաև դիտարկում է Նժդեհի ազդեցությունը ժամանակակից հայ մտավոր և քաղաքական կյանքի վրա։ Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերի վերլուծությունը, անձնական հիշատակությունների և հրապարակախոսական նյութերի ուսումնասիրությունը, տրամադրում ընթերցողին ամբողջական պատկերացում նրա ուսմունքի, գաղափարների և գործի մասին։ Գիրքը նախատեսված է թե ուսանողների, թե պատմաբանների, թե հայ ազգային մտածողության մեջ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով ազգային ինքնագիտակցության խորացմանը և ազգային արժեքների պահպանմանը։

Pedagogy

Այս մանկավարժական-մեթոդական ուսումնասիրությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում «Տեխնոլոգիա» առարկայի ուսուցման գործընթացում ինժեներական մտածողության ձևավորման առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սովորողների տեխնիկական, ստեղծագործական և խնդիրների լուծման կարողությունների զարգացման մեթոդները՝ շեշտադրելով ուսուցման գործնական ուղղվածությունը։ Հեղինակը դիտարկում է ինժեներական մտածողության բաղադրիչները՝ վերլուծական մտածողություն, նախագծային մոտեցում, մոդելավորում և փորձարարական գործունեություն, ինչպես նաև դրանց ձևավորման մանկավարժական պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական նախագծերի կիրառմանը, խմբային աշխատանքի կազմակերպմանը և իրական կյանքի խնդիրների վրա հիմնված ուսուցման մեթոդներին՝ որպես սովորողների հետաքրքրության և ներգրավվածության բարձրացման միջոց։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է ուսուցչի դերի, ուսումնական նյութերի ընտրության և գնահատման չափանիշների առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել տեխնոլոգիական կրթության արդյունավետությունը։ Այն օգտակար է մանկավարժների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և ուսուցիչների համար։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Փարիզի խաղաղության վեհաժողովի ընթացքում «Միացյալ Հայաստանի» վերաբերյալ հայկական, ամերիկյան և բրիտանական նախագծերի ուսումնասիրությանը և դրանց շուրջ ծավալված քաղաքական ու դիվանագիտական զարգացումների վերլուծությանը։ Աշխատության կենտրոնում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված միջազգային նոր իրադրությունն է, որի պայմաններում հայկական քաղաքական շրջանակները ձգտում էին միջազգային դիվանագիտության օրակարգում առաջ մղել հայկական պետականության վերականգնման և տարածքային միավորման հարցը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են հայկական կողմի քաղաքական պատկերացումները, պահանջներն ու դիվանագիտական նախաձեռնությունները, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգների և Մեծ Բրիտանիայի մոտեցումները տարածաշրջանի ապագա քաղաքական ու տարածքային կարգավորման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես էին տարբեր կողմերի նախագծերը ձևավորվում իրենց արտաքին քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային հաշվարկների և միջազգային հարաբերությունների տվյալ ժամանակաշրջանի առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում հայկական պատվիրակությունների գործունեությունը, ներկայացված պահանջները, դիվանագիտական բանակցությունները և միջազգային աջակցություն ստանալու ուղղությամբ իրականացված քայլերը։ Քննության են առնվում նաև ամերիկյան և բրիտանական քաղաքական շրջանակների դիրքորոշումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև հայկական հարցի նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի փոփոխությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի սահմանների, տարածքային կազմի, պետական կարգավիճակի և հնարավոր միջազգային հովանավորության վերաբերյալ քննարկումներին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանում գործող այլ պետությունների և քաղաքական ուժերի շահերին, որոնք էական ազդեցություն էին ունենում հայկական նախագծերի իրականացման հնարավորությունների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչու միջազգային դիվանագիտական գործընթացների շրջանակում ձևավորված տարբեր ծրագրեր չվերածվեցին միասնական և կայուն քաղաքական լուծման, և ինչ ներքին ու արտաքին գործոններ սահմանափակեցին դրանց իրականացման հնարավորությունները։ Թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն Հայաստանի առաջին հանրապետության և հայկական դիվանագիտության պատմության, այլև Առաջին աշխարհամարտից հետո Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի միջազգային հարաբերությունների զարգացման գործընթացները հասկանալու համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության պատմության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և 20-րդ դարի սկզբի հայկական հարցով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների տարբեր հյուսվածքներում մետաղ պարունակող սպիտակուցների և ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը մոլիբդենի ու կադմիումի ազդեցության պայմաններում՝ կենտրոնանալով բջջային նյութափոխանակության խանգարումների և դրանց կարգավորման կենսաքիմիական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական իոնների մասնակցությամբ գործող սպիտակուցային համակարգերն են, որոնք կարևոր դեր ունեն օքսիդավերականգնման գործընթացներում, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, էներգետիկ նյութափոխանակության և բջջային հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Քննվում է, թե տարբեր հյուսվածքներում այդ համակարգերի ակտիվությունն ինչպես կարող է փոփոխվել թունաբանական ազդեցության պայմաններում և ինչպիսի հյուսվածքային առանձնահատկություններ կարող են դրսևորվել օրգանիզմի պատասխանային ռեակցիաներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի՝ որպես որոշ ֆերմենտային համակարգերի բնական բաղադրիչի և կադմիումի՝ որպես կենսաբանական գործընթացները խանգարող թունավոր մետաղի ազդեցությունների տարբերություններին։ Դիտարկվում է մետաղական իոնների հավասարակշռության խախտման հնարավոր կապը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցների կառուցվածքային վիճակի և բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների փոփոխությունների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օքսիդատիվ սթրեսի և հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ ծանր մետաղների ազդեցությունը կարող է ուղեկցվել բջջային հավասարակշռության զգալի փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր օրգանների և հյուսվածքների կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու առավել զգայուն համակարգերը և պատասխանային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կարգավորման խնդիրը դիտարկվում է օրգանիզմի բնական հարմարվողական և պաշտպանական մեխանիզմների տեսանկյունից՝ գնահատելով, թե ինչպես են բջիջները փորձում պահպանել մետաղային հոմեոստազը և ֆերմենտային համակարգերի գործառական կայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են մետաղների կենսաբանական դերի, թունաբանական ազդեցությունների և բջջային պաշտպանության մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, թունաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և մետաղապրոտեինների կենսաբանության մոտեցումները՝ կաթնասունների հյուսվածքներում մետաղներով պայմանավորված նյութափոխանակային փոփոխությունները բնութագրելու նպատակով։