Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionBiology
Влияние недостаточного полива на poct и некоторые физиологические показатели сортов картофеля (Solanum tuberosum L.)
Աշխատությունը նվիրված է անբավարար ոռոգման ազդեցության ուսումնասիրությանը կարտոֆիլի տարբեր սորտերի աճի, զարգացման և հիմնական ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ջրային սթրեսի պայմաններում բույսերի արձագանքման առանձնահատկությունները, աճի ինտենսիվության փոփոխությունները, կենսազանգվածի կուտակումը, տերևային ապարատի վիճակը, ինչպես նաև ֆոտոսինթեզի, ջրային հաշվեկշռի և այլ ֆիզիոլոգիական գործընթացների փոփոխությունները։ Աշխատանքում համեմատվում են տարբեր սորտերի հարմարվողական հնարավորությունները՝ գնահատելով դրանց երաշտադիմացկունությունը, արտադրողականության պահպանման ներուժը և ջրի սահմանափակ պայմաններում կենսունակության աստիճանը։ Ներկայացված արդյունքները հնարավորություն են տալիս բացահայտել այն գործոնները, որոնք նպաստում են կարտոֆիլի մշակաբույսի արդյունավետ աճին և բերքատվության պահպանմանը սահմանափակ ջրային ռեսուրսների պայմաններում։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոնոմիայի, սելեկցիայի և գյուղատնտեսական գիտությունների ոլորտներում զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումներ ոռոգման արդյունավետ կառավարման, սորտերի ընտրության և կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման ուղղությամբ։
Updated: 2026-09-04
Linguistics
Համառոտ նոր քերականություն
1892 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ Միհրան Փափազյանի տպարանում հրատարակված այս՝ 78 էջից բաղկացած աշխատությունն ըստ վերնագրի քերականական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի լեզվական կանոնները ներկայացնել համառոտ և համակարգված ձևով։ Քերականական նման ձեռնարկները XIX դարի կրթական միջավայրում կարևոր նշանակություն ունեին՝ օգնելով սովորողներին հասկանալ լեզվի կառուցվածքը, բառերի կազմությունը, դրանց փոփոխության օրինաչափությունները և նախադասության կառուցման սկզբունքները։ «Նոր քերականություն» ձևակերպումը կարող է մատնանշել քերականական նյութի նորացված շարադրանք կամ տվյալ ժամանակաշրջանում կիրառվող ուսուցման մոտեցում, սակայն միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել, թե հատկապես որ լեզվի քերականությանն է նվիրված գիրքը։ Հրատարակության վերնագրում լեզուն հստակ նշված չէ, ուստի այն առանց բնագրի ուսումնասիրության միանշանակ հայերենի քերականության դասագիրք համարելը ճիշտ չի լինի։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարում հայալեզու տպագրության, կրթական գործունեության և մտավոր կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Քաղաքում հրատարակվում էին դպրոցական դասագրքեր, լեզվական ձեռնարկներ և այլ ուսումնական նյութեր, որոնք նպաստում էին գրագիտության տարածմանը և լեզվական գիտելիքների համակարգմանը։ Գրքի համեմատաբար փոքր ծավալը թույլ է տալիս ենթադրել, որ այն նախատեսված է եղել հիմնական քերականական գիտելիքների ամփոփ ներկայացման համար, թեև դրա նպատակային լսարանը և կիրառման ոլորտը վերջնականապես պարզելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բովանդակությունը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի վերջի լեզվական ուսումնական գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-10-24
Medicine
Клинико-лабораторная характеристика инфекционного мононуклеоза, вызванного вирусом Эпштейна-Барр и цитомегаловирусом
Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Էպշտեյն-Բարրի վիրուսով և ցիտոմեգալովիրուսով պայմանավորված վարակիչ մոնոնուկլեոզի կլինիկական ու լաբորատոր առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հիվանդության զարգացման և ընթացքի հիմնական օրինաչափությունները, կլինիկական դրսևորումները, ախտանշանների արտահայտվածությունը և տարբեր վիրուսային հարուցիչների դեպքում դիտվող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների ընդհանուր վիճակի, տենդային երևույթների, ավշային հանգույցների, լյարդի և փայծաղի փոփոխությունների, ինչպես նաև արյան լաբորատոր ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են արյունաբանական, կենսաքիմիական և վիրուսաբանական հետազոտությունների արդյունքները և դրանց նշանակությունը հիվանդության ախտորոշման ու տարբերակիչ ախտորոշման գործընթացում։ Համեմատական մոտեցմամբ դիտարկվում են տարբեր հարուցիչներով պայմանավորված դեպքերի կլինիկական ընթացքի և լաբորատոր պատկերի նմանություններն ու տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով առանձնացնել ախտորոշման համար առավել նշանակալի ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդության ծանրության գնահատման, հնարավոր բարդությունների հայտնաբերման և հիվանդների վիճակի վերահսկման համար կլինիկական ու լաբորատոր տվյալների համակցված կիրառման կարևորությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վարակաբանների, վիրուսաբանների, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-02
Other Subjects
New books. Information bulletin. 2013 yearly
Գրադարանագիտության, մատենագիտության և տեղեկատվական սպասարկման բնույթի այս հրատարակությունը 2013 թվականի ընթացքում լույս տեսած կամ համապատասխան գրադարանային հավաքածուներում ընդգրկված նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվական տեղեկագիր է։ Այն նախատեսված է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, հետազոտողներին և տեղեկատվական ծառայությունների մասնագետներին նոր հրատարակությունների մասին համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Տեղեկագրի հիմնական նշանակությունը գրքային արտադրանքի ներկայացումն է, մատենագիտական տեղեկատվության տարածումը և հրատարակությունների որոնման ու ընտրության գործընթացի դյուրացումը։ Հրատարակության շրջանակներում կարող են ներկայացվել տարբեր գիտակարգերի, գրականության, մշակույթի, կրթության, հասարակական և կիրառական գիտությունների ոլորտներին վերաբերող գրքեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրքերի մատենագիտական նկարագրություններին, հեղինակների անուններին, վերնագրերին, հրատարակության վայրին, տարեթվին, հրատարակչություններին և այլ նույնականացնող տվյալներին։ Տեղեկագրում հնարավոր է կիրառված լինեն թեմատիկ, այբբենական կամ համակարգված դասակարգման սկզբունքներ, որոնք նպաստում են անհրաժեշտ գրականության արագ հայտնաբերմանը։ Կարևորվում է նման տեղեկատվական հրատարակությունների դերը գրադարանային հավաքածուների համալրման, մատենագիտական հաշվառման և ընթերցողական պահանջարկի ուսումնասիրության գործընթացներում։ Տարեկան ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել 2013 թվականի գրքային նորությունների և հրատարակչական գործունեության որոշ ուղղությունների վերաբերյալ՝ տեղեկագրում ներկայացված նյութերի սահմաններում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել նաև որպես օժանդակ աղբյուր գրահրատարակչական գործընթացների, գրադարանային տեղեկատվական գործունեության և գրքային հավաքածուների զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանների աշխատակիցներին, մատենագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին և նոր գրականության վերաբերյալ տեղեկություններ փնտրող ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-10
Medicine
Возможность применения бычьего перикарда с целью протезирования внепеченочных желчных протоков
Այս գիտական և կլինիկական ուղղվածություն ունեցող ուսումնասիրությունը նվիրված է արտալյարդային լեղուղիների պրոթեզավորման հնարավորությունների գնահատմանը՝ որպես կենսաբանական նյութ դիտարկելով խոշոր եղջերավոր կենդանիների պերիկարդը։ Աշխատությունում վերլուծվում են լեղուղիների վնասվածքների և ստրիկտուրաների բուժման ժամանակ կիրառվող վիրաբուժական մոտեցումները, ինչպես նաև վերականգնողական մեթոդների արդյունավետությունը տարբեր կլինիկական իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոլոգիական իմպլանտների կենսահամատեղելիությանը, մեխանիկական դիմադրությանը, հյուսվածքային ինտեգրման գործընթացներին և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ կայունությանը։ Քննարկվում են նաև բորբոքային ռեակցիաների, ֆիբրոզի ձևավորման և ստենոզի կանխարգելման խնդիրները, որոնք կարող են ազդել պրոթեզավորման արդյունքների վրա։ Ուսումնասիրությունը գնահատում է նաև բիկալ պերիկարդի օգտագործման առավելություններն ու սահմանափակումները՝ համեմատելով այն այլ սինթետիկ և կենսաբանական նյութերի հետ, և ընդգծում է լեղուղիների վերականգնողական վիրաբուժության զարգացման հեռանկարները ժամանակակից բժշկության մեջ։
Updated: 2026-09-12
Economics
Рациональное размещение жилищного строительства как фактор повышения эффективности капитальных вложений в градостроительстве
Աշխատությունը նվիրված է բնակելի շինարարության տարածքային նպատակահարմար տեղաբաշխման և քաղաքաշինության ոլորտում կապիտալ ներդրումների արդյունավետության միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնակելի կառուցապատման համար տարածքների ընտրության տնտեսական, քաղաքաշինական և կազմակերպական հիմնավորումն է՝ հաշվի առնելով քաղաքի տարածական կառուցվածքը, բնակչության տեղաբաշխումը, տրանսպորտային հասանելիությունը, ինժեներական ենթակառուցվածքների առկայությունը և սոցիալական սպասարկման օբյեկտների համակարգը։ Քննության են առնվում այն գործոնները, որոնք ազդում են նոր բնակելի թաղամասերի կառուցման ընդհանուր ծախսերի վրա՝ ներառյալ տարածքի նախապատրաստումը, ճանապարհային և կոմունալ ենթակառուցվածքների զարգացումը, հասարակական նշանակության օբյեկտների ստեղծումը և կառուցապատվող տարածքի կապը քաղաքի արդեն ձևավորված հատվածների հետ։ Ռացիոնալ տեղաբաշխումը դիտարկվում է որպես սահմանափակ ֆինանսական ու տարածքային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործման միջոց, որը կարող է նպաստել ներդրումային ծախսերի և ստացվող քաղաքաշինական արդյունքների միջև ավելի հիմնավորված հարաբերակցության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցապատման խտության, հողային ռեսուրսների օգտագործման, բնակելի և հասարակական գործառույթների փոխադարձ տեղաբաշխման ու տրանսպորտային կապերի կազմակերպման տնտեսական հետևանքներին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել բնակելի շինարարության տեղաբաշխման տարբեր տարբերակների համեմատական գնահատում՝ կապիտալ ներդրումների ծավալի, ենթակառուցվածքային ծախսերի, տարածքի օգտագործման արդյունավետության և բնակչության սպասարկման պայմանների տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև քաղաքաշինական որոշումների երկարաժամկետ բնույթը, քանի որ սկզբնական փուլում տարածքի ընտրությունը կարող է հետագայում էական ազդեցություն ունենալ քաղաքի զարգացման ծախսերի և ենթակառուցվածքների շահագործման արդյունավետության վրա։ Տնտեսական հաշվարկների և տարածական պլանավորման համադրումը հնարավորություն է տալիս բնակարանաշինությունը դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին շինարարական գործընթաց, այլև որպես քաղաքի սոցիալ-տնտեսական զարգացման ընդհանուր համակարգի բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քաղաքաշինության, շինարարության տնտեսագիտության և տարածքային պլանավորման մոտեցումները՝ բնակելի կառուցապատման տեղաբաշխման միջոցով կապիտալ ներդրումների արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։
Updated: 2026-09-26