Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Трагедия Турецкой Армении
Издание представляет собой историко-публицистическое сочинение, посвящённое трагическим событиям, произошедшим с армянским населением в Османской империи, известным в исторической литературе как массовые преследования и уничтожение армян в годы Первой мировой войны; в тексте рассматриваются причины и ход катастрофических событий, политика властей, приведшая к депортациям и массовой гибели мирного населения, а также свидетельства очевидцев и гуманитарные последствия для армянского народа, включая разрушение общин, утрату культурного наследия и вынужденную эмиграцию; особое внимание уделяется осмыслению этой трагедии в контексте национальной памяти и исторической ответственности.
Updated: 2026-09-22
Culture
Նոր Ջուղայի հայկական գրադարանների մասին
Նոր Ջուղայի հայկական գրադարանների պատմությունը սերտորեն կապված է այդ գաղթօջախի՝ որպես 17-րդ դարից ձևավորված հայկական մշակութային կենտրոնի ընդհանուր զարգացումների հետ։ New Julfa-ը հիմնադրվեց 17-րդ դարի սկզբին և շուտով դարձավ ոչ միայն առևտրական, այլ նաև կրթամշակութային կարևոր օջախ, որտեղ գրքի մշակույթը, ձեռագրական ավանդույթները և տպագրությունը զարգացան համատեղ՝ ստեղծելով գրադարանային համակարգի հիմքերը։ Հատկապես կարևոր դեր է ունեցել եկեղեցական և վանական միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են առաջին գրապահոցները՝ ձեռագրերի պահպանման և կրոնական-կրթական գրականության հավաքման նպատակով։ Դրան զուգահեռ՝ 17-րդ դարում տպագրության առաջացումը Նոր Ջուղայում նպաստեց գրքային ֆոնդի ընդլայնմանը և գիտելիքի տարածմանը, ինչը հետագայում դարձավ գրադարանների ձևավորման կարևոր հիմք։ 19-րդ դարում, կրթական հաստատությունների՝ դպրոցների և ուսումնական կենտրոնների զարգացման հետ մեկտեղ, գրադարանային գործառույթները սկսեցին ավելի կազմակերպված բնույթ ստանալ, ձևավորվեցին ուսումնական գրադարաններ, որոնք սպասարկում էին թե՛ աշակերտներին, թե՛ հոգևորականությանը և տեղական մտավորականությանը։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունները նշում են, որ Նոր Ջուղայում կարելի է առանձնացնել գրադարանների մի քանի հիմնական հիմք՝ վանական գրադարան, կրթական հաստատություններին կից գրադարաններ և համայնքային կամ միութենական գրադարաններ, որոնք միասին ձևավորում են ամբողջական գրադարանային համակարգ՝ ներառելով նաև արժեքավոր ձեռագրեր և հայագիտական աշխատություններ։ Այս համակարգը ոչ միայն պահպանել է հայկական գրավոր ժառանգությունը, այլ նաև նպաստել է արևելահայ գրականության, լեզվաբանության և պատմագիտության զարգացմանը՝ Նոր Ջուղան դարձնելով հայկական մշակութային հիշողության կարևոր կենտրոններից մեկը։
Updated: 2026-09-03
History
Династия Багратидов в Армении
Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական և հասարակական կյանքում Բագրատունիների արքայատոհմի դերի ու նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տոհմի ծագման, իշխանական դիրքերի ամրապնդման, քաղաքական ազդեցության ընդլայնման և պետական կառավարման համակարգում ունեցած դերակատարության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենտրոնական իշխանության կազմակերպմանը, նախարարական տների հետ հարաբերություններին, ներքին քաղաքական գործընթացներին և արտաքին ուժերի հետ փոխհարաբերություններին։ Վերլուծվում են պետականության զարգացման, վարչական կառավարման, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների առանձնահատկությունները տվյալ պատմական ժամանակաշրջանում։ Քննարկվում են նաև մշակութային ու եկեղեցական կյանքի զարգացումները, քաղաքների և առևտրատնտեսական կապերի նշանակությունը, ինչպես նաև արքայատոհմի գործունեության ազդեցությունը միջնադարյան հայկական պետականության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու Բագրատունյաց ժամանակաշրջանի քաղաքական կառուցվածքի և Հայաստանի պատմական զարգացման հիմնական միտումների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, պատմական աշխարհագրության և հայկական պետականության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-07
Linguistics
Արտոնագրային մասնագրի լեզուն և ոճը (ամերիկյան արտոնագրերի փաստական նյութի հիման վրա)
Այս աշխատանքը նվիրված է արտոնագրային մասնագրի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ամերիկյան արտոնագրերի փաստական նյութի հիման վրա։ Ուսումնասիրության կենտրոնում արտոնագրային տեքստն է՝ որպես միաժամանակ գիտատեխնիկական, իրավական և մասնագիտական հաղորդակցության յուրահատուկ տեսակ, որի հիմնական նպատակներից է գյուտի էության հնարավորինս հստակ, ամբողջական և իրավականորեն պաշտպանելի ներկայացումը։ Աշխատանքում արտոնագրային մասնագրի լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական տեղեկատվություն փոխանցող միջոց, այլև որպես այնպիսի լեզվական համակարգ, որի միջոցով ձևակերպվում են գյուտի հատկանիշները, կիրառման հնարավորությունները, նորարարական կողմերը և իրավական պաշտպանության սահմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արտոնագրային տեքստում լեզվական ընտրությունը հաճախ պայմանավորված է իրավական պահանջներով․ ձևակերպումները պետք է լինեն հնարավորինս ճշգրիտ, տրամաբանորեն կապված և հնարավորինս քիչ երկիմաստություն առաջացնեն։ Ուսումնասիրվում են արտոնագրային մասնագրերին բնորոշ բառապաշարը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական առանձնահատկությունները, նախադասությունների կապակցման միջոցները, շաղկապների և հարաբերական մակբայների կիրառությունը, ինչպես նաև բարդ համադասական և ստորադասական կառուցվածքների դերը։ Առանձին կարևորություն ունի այն գաղափարը, որ արտոնագրային տեքստի իրավական նշանակությունը կարող է ձևավորվել ոչ այնքան հատուկ իրավաբանական տերմինների, որքան լեզվական կառուցվածքների միջոցով։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են որոշակի բառերի, բառակապակցությունների, շարահյուսական կապերի և ձևակերպումների ընտրությունը ազդել գյուտի նկարագրության ճշգրտության և դրա իրավական մեկնաբանության վրա։ Ամերիկյան արտոնագրային նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել նաև անգլերեն արտոնագրային ոճի այն առանձնահատկությունները, որոնք պայմանավորված են անգլալեզու գիտատեխնիկական և իրավական հաղորդակցության ավանդույթներով։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ է արտոնագրային մասնագրի տրամաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը․ նախադասությունների և պարբերությունների հաջորդականությունը պետք է ապահովի տեխնիկական գաղափարի հետևողական բացահայտումը՝ միաժամանակ ընդգծելով գյուտի էական և տարբերակիչ հատկանիշները։ Քննարկվում է նաև հոմանիշության, շարահյուսական կրկնությունների և տեղեկատվության տարբեր մակարդակների ներկայացման դերը, քանի որ արտոնագրային լեզվում որոշակի կրկնություն կամ տարբեր ձևակերպումների զուգահեռ կիրառություն կարող է ունենալ ոչ թե գեղարվեստական, այլ ճշգրտող և իրավական գործառույթ։ Այսպիսով, աշխատանքը ներկայացնում է արտոնագրային մասնագիրը որպես յուրահատուկ լեզվաոճական ժանր, որտեղ գիտատեխնիկական բովանդակությունը և իրավական նպատակադրումը փոխկապակցված են լեզվական կառուցվածքի հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, ոճաբանների, թարգմանիչների, արտոնագրային մասնագետների, իրավաբանների, գիտատեխնիկական տեքստերով զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները հատկապես արժեքավոր են արտոնագրային փաստաթղթերի լեզվական վերլուծության, դրանց թարգմանության և մասնագիտական տեքստերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ըմբռնման տեսանկյունից։
Updated: 2026-09-07
History
Aserbaidschan will Kontrolle über Bergkarabach
Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հարավային Կովկասում ծավալված քաղաքական և ռազմական զարգացումների համապարփակ վերլուծություն՝ կենտրոնանալով տարածքային հակամարտությունների, տարածաշրջանային ուժերի շահերի, դիվանագիտական գործընթացների և անվտանգության հարցերի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է հակամարտության պատմական նախադրյալները, տարբեր կողմերի դիրքորոշումները, միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը, ինչպես նաև ռազմական գործողությունների և դրանց հետևանքների ազդեցությունը բնակչության, ենթակառուցվածքների և տարածաշրջանի ապագայի վրա։ Նյութը ներառում է փաստերի, քաղաքական գնահատականների և աշխարհաքաղաքական դիտարկումների համադրություն՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալ հակամարտության պատճառները, դրա զարգացման ընթացքը և հնարավոր հեռանկարները։ Այն նախատեսված է պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և տարածաշրջանային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-08-17
Economics
Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
Գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության ձևավորման, գործունեության և զարգացման տնտեսական, կազմակերպական, ֆինանսական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, զբաղվածության ապահովման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, արտադրության բազմազանեցման և տնտեսական ակտիվության խթանման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական համակարգում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության տեղին, դրա զարգացման պատմական և սոցիալ-տնտեսական նախադրյալներին, շուկայական հարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկություններին և ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունավետ կազմակերպման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների դասակարգման չափանիշները, դրանց կազմակերպաիրավական ձևերը, տնտեսական գործունեության հիմնական ուղղությունները, ինչպես նաև տարբեր ոլորտներում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների իրականացման հնարավորությունները։ Քննության են առնվում ձեռնարկատիրության զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, մասնավորապես՝ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, հարկային և վարչարարական միջավայրը, շուկայական մրցակցությունը, ենթակառուցվածքների զարգացվածությունը, մարդկային կապիտալի որակը և նորարարական գործունեության հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ բանկային վարկավորման պայմանները, ներդրումային միջոցների ներգրավումը, վարկային ռիսկերի գնահատումը, ֆինանսական երաշխիքների կիրառումը և ձեռնարկությունների ֆինանսական կայունության ապահովումը։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում պետական աջակցության ծրագրերի, արտոնյալ ֆինանսավորման մեխանիզմների, հարկային խթանների, խորհրդատվական ծառայությունների և ձեռնարկատիրության զարգացմանն ուղղված ինստիտուցիոնալ միջոցառումների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկությունների կառավարման առանձնահատկություններին, ռազմավարական պլանավորման, մարքեթինգային գործունեության, արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և մրցակցային առավելությունների ձևավորման մեխանիզմներին։ Դիտարկվում են ձեռնարկատիրական ռիսկերի կառավարման, գործարար միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու, նոր շուկաներ մուտք գործելու և արտադրանքի ու ծառայությունների որակի բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մարզերում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնախնդիրներին, տարածքային տնտեսական անհամաչափությունների հաղթահարմանը, տեղական ռեսուրսների օգտագործմանը և համայնքային տնտեսական ակտիվության խթանմանը։ Կարևորվում են գյուղական բնակավայրերում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների զարգացումը, գյուղատնտեսական արտադրության և վերամշակման ոլորտներում փոքր բիզնեսի հնարավորությունները, ինչպես նաև զբոսաշրջության, առևտրի, ծառայությունների և արդյունաբերության տարբեր ճյուղերում ձեռնարկատիրական գործունեության ընդլայնման նախադրյալները։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում ուսումնասիրվում են փոքր և միջին ձեռնարկությունների նորարարական ներուժը, տեխնոլոգիական արդիականացման հնարավորությունները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, արտադրական գործընթացների թվայնացումը և գիտելիքահենք տնտեսության զարգացման հետ դրանց փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են նաև ձեռնարկատիրական կրթության, մասնագիտական պատրաստվածության, գործարար հմտությունների զարգացման և ձեռնարկատիրական մշակույթի ձևավորման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակներում կարևոր տեղ է հատկացվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության պետական կարգավորման իրավական և տնտեսական հիմքերին, գործարար գործունեության իրականացման վարչական ընթացակարգերին, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցությանը, ինչպես նաև ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների խթանման քաղաքականության կատարելագործման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են միջազգային փորձի կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում, փոքր բիզնեսի աջակցության տարբեր մոդելները, ձեռնարկատիրական ենթակառուցվածքների զարգացման մոտեցումները և տնտեսական քաղաքականության համապատասխան գործիքների ընտրության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության տնտեսական արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները, դրանց ներդրումը համախառն ներքին արդյունքի ձևավորման, աշխատատեղերի ստեղծման, հարկային եկամուտների ապահովման և արտահանման ներուժի զարգացման գործընթացներում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել Հայաստանի Հանրապետությունում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների բացահայտմանը, պետական աջակցության և ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացմանն ուղղված գիտականորեն հիմնավորված առաջարկությունների մշակմանը։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ձեռնարկատերերի, պետական կառավարման մասնագետների, բիզնեսի զարգացման խորհրդատուների, ֆինանսական կազմակերպությունների աշխատակիցների, տնտեսական քաղաքականության հետազոտողների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և տնտեսագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-11