Առևտրական գործունեության արդյունավետության բարձրացման ուղիները (ՀՀ մանրածախ առևտրի կազմակերպությունների օրինակով)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և շուկայական տնտեսության պայմաններում մրցակցության դերի ու նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արդյունավետ մրցակցությունը շուկայական տնտեսության բնականոն գործունեության կարևոր նախապայմաններից է, քանի որ այն խթանում է արտադրողների և ծառայություններ մատուցողների արդյունավետությունը, նորարարությունը, ռեսուրսների ավելի նպատակային օգտագործումը և սպառողների համար առաջարկվող ապրանքների ու ծառայությունների որակի բարելավումը։ Աշխատության մեջ մրցակցությունը դիտարկվում է որպես բազմաբովանդակ տնտեսական երևույթ, որը ներառում է ոչ միայն շուկայում բազմաթիվ արտադրողների առկայությունը, այլև նրանց միջև իրական մրցակցային պայքարի հնարավորությունը, շուկա մուտք գործելու և շուկայից դուրս գալու ազատությունը, տեղեկատվության հասանելիությունը և տնտեսական որոշումների կայացման հարաբերական ազատությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մրցակցային միջավայրի հասկացության սահմանումը և դրա հիմնական բաղադրիչների բացահայտումը։ Մրցակցային միջավայրը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ շուկայի կառուցվածք, պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցություն, ձեռնարկությունների թվաքանակ և չափեր, մուտքի խոչընդոտներ, տեխնոլոգիական մակարդակ, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիություն, պետական կարգավորում և իրավական դաշտ։ Այդ գործոնների համադրությունը որոշում է, թե տվյալ շուկայում որքանով են տնտեսավարող սուբյեկտները կարողանում ազատորեն մրցակցել և որքանով է սահմանափակվում առանձին ընկերությունների շուկայական իշխանությունը։ Աշխատության տեսական հատվածում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մրցակցության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են կատարյալ և անկատար մրցակցության մոդելները, մենաշնորհային, օլիգոպոլիստական և մենաշնորհային մրցակցության պայմանները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը շուկայական գների, արտադրության ծավալների, շահույթի և սպառողների բարեկեցության վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչու իրական տնտեսություններում կատարյալ մրցակցության իդեալական պայմանները հազվադեպ են ամբողջությամբ իրականացվում և ինչպիսի մեխանիզմներով կարող է պետությունը սահմանափակել շուկայի հակամրցակցային դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մենաշնորհային և գերիշխող դիրքի խնդիրը։ Երբ առանձին տնտեսավարող սուբյեկտը ձեռք է բերում շուկայական զգալի իշխանություն, այն կարող է հնարավորություն ստանալ ազդելու գների, արտադրության ծավալների կամ մրցակիցների շուկա մուտք գործելու պայմանների վրա։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի ձևավորման տեսության կարևոր բաղադրիչ է հակամենաշնորհային կարգավորումը, որի նպատակն է կանխել մրցակցությունը սահմանափակող համաձայնությունները, գերիշխող դիրքի չարաշահումը և շուկաների արհեստական բաժանումը։ Մրցակցային միջավայրի զարգացման գործում կարևոր է նաև պետական քաղաքականությունը։ Պետությունը կարող է ազդել մրցակցության վրա ինչպես ուղղակի կարգավորման, այնպես էլ հարկային, մաքսային, ներդրումային, լիցենզավորման և պետական գնումների քաղաքականության միջոցով։ Միաժամանակ չափազանց խիստ կամ ոչ արդյունավետ կարգավորումը կարող է ինքնին ստեղծել շուկա մուտք գործելու լրացուցիչ խոչընդոտներ և նվազեցնել մրցակցության ինտենսիվությունը։ Հետևաբար աշխատանքը կարևորում է այնպիսի տնտեսական և իրավական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ պետական միջամտությունը մի կողմից կանխում է շուկայի չարաշահումները, իսկ մյուս կողմից չի խոչընդոտում ազատ ձեռնարկատիրական գործունեությանը։ Հետազոտության տեսական նշանակությունը պայմանավորված է նաև մրցակցության և տնտեսական արդյունավետության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությամբ։ Մրցակցային ճնշումը ձեռնարկություններին ստիպում է նվազեցնել ծախսերը, բարձրացնել արտադրողականությունը, ներդնել նոր տեխնոլոգիաներ և ավելի լավ արձագանքել սպառողների պահանջներին։ Այդ պատճառով մրցակցային միջավայրի բարելավումը կարող է դիտարկվել որպես տնտեսական աճի և երկարաժամկետ զարգացման կարևոր գործոն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերին, քանի որ դրանց համար շուկա մուտք գործելու հնարավորությունը և հավասար մրցակցային պայմանների առկայությունը կարևոր նշանակություն ունեն շուկայի կառուցվածքի բազմազանության պահպանման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի համակարգել մրցակցային միջավայրի ձևավորման հիմնական տեսական մոտեցումները, բացահայտել դրա վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնները և ներկայացնել այն հիմնախնդիրները, որոնք առաջանում են մրցակցային հարաբերությունների ձևավորման ու կարգավորման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, տնտեսական քաղաքականություն մշակողների, բիզնեսի կառավարման մասնագետների, ուսանողների և մրցակցության ու շուկայական տնտեսության տեսական հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է էլեկտրամագնիսական դաշտերով մշակված թորած ջրի ազդեցության ուսումնասիրությանը գարու սերմերի կենսաբանական և ֆիզիոլոգիական հատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է ջրի նախնական ֆիզիկական մշակման հնարավոր ազդեցությունը սերմերի ծլունակության, ծլման արագության, սկզբնական աճի և երիտասարդ բույսերի զարգացման ցուցանիշների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե էլեկտրամագնիսական ազդեցությունից հետո ջրի հատկությունների հնարավոր փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ սերմերի ջրակլանման և դրանցում ընթացող կենսաքիմիական ու ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա։ Փորձարարական մոտեցման շրջանակում կարող են համեմատվել սովորական թորած ջրով և տարբեր պայմաններում էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցությանը ենթարկված ջրով մշակված սերմերի խմբերը՝ գնահատելով դրանց միջև առաջացող տարբերությունները։ Քննվում են էլեկտրամագնիսական դաշտի ինտենսիվության, հաճախականության և ազդեցության տևողության հնարավոր նշանակությունը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե այդ գործոնների փոփոխությունն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ վերջնական կենսաբանական արձագանքի վրա։ Կարևորվում է սերմերի ծլման էներգիայի և ծլունակության գնահատումը, ինչպես նաև արմատների ու ծիլերի սկզբնական աճի համեմատական ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել բույսերի նյութափոխանակային գործընթացներին, ֆերմենտային ակտիվությանը և բջջային մակարդակում տեղի ունեցող փոփոխություններին՝ պարզելու համար դիտվող ազդեցությունների հնարավոր ֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված արդյունքների վիճակագրական գնահատումը, քանի որ թույլ արտահայտված կենսաբանական փոփոխությունների դեպքում անհրաժեշտ է տարբերակել կայուն օրինաչափությունները պատահական տատանումներից։ Դիտարկվում է նաև սերմերի սկզբնական որակի, պահպանման պայմանների և արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությունը փորձարարական արդյունքների վրա։ Գարու ընտրությունը որպես հետազոտության օբյեկտ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ֆիզիկական գործոնների հնարավոր կիրառությունը գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սերմերի նախացանքային մշակման համատեքստում։ Միաժամանակ կարևորվում է վերահսկիչ փորձերի կազմակերպումը՝ էլեկտրամագնիսական մշակման իրական ազդեցությունը այլ հնարավոր գործոններից առանձնացնելու նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել ջրի ֆիզիկական մշակման և բույսերի կենսաբանական համակարգերի միջև փոխազդեցության մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը։ Աշխատանքը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն՝ որպես գյուղատնտեսությունում ոչ քիմիական նախացանքային տեխնոլոգիաների ուսումնասիրության ուղղություն, սակայն դրանց արդյունավետությունը պահանջում է փորձարարական տվյալների վերարտադրելի և համեմատական գնահատում։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բույսերի ֆիզիոլոգիայի, սերմնագիտության, ագրոֆիզիկայի, կենսաֆիզիկայի և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Այս թեման վերաբերում է հայ դասական գրականության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Րաֆֆուն, որի իրական անունն է Հակոբ Մելիք-Հակոբյան։ Նա ծնվել է 1835 թվականին Պարսկաստանի Փայաջուկ գյուղում և ստանալով կրթություն ինչպես հայկական, այնպես էլ ռուսական միջավայրերում՝ ձևավորել է իր լայն աշխարհայացքն ու գրական մտածողությունը։ Րաֆֆին համարվում է հայ ազգային-ազատագրական գաղափարների ամենաազդեցիկ գրողներից մեկը, քանի որ իր ստեղծագործություններում նա բարձրացրել է հայրենիքի ազատության, ազգային ինքնագիտակցության և սոցիալական արդարության հարցերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները հիմնականում պատմական և հասարակական թեմաներով են, որոնցում նա պատկերել է հայ ժողովրդի պայքարը օտար լծի դեմ և ազգային միասնականության անհրաժեշտությունը։ Րաֆֆու ամենահայտնի ստեղծագործություններից են «Խենթը», «Կայծեր», «Սամվել» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ ազգային մտածողության ձևավորման վրա։ Նրա գրական ոճը առանձնանում է դրամատիկ սյուժեով, գաղափարական խորությամբ և հայրենասիրական ուժեղ շեշտադրումներով։ Րաֆֆին իր ստեղծագործություններով փորձել է ոչ միայն նկարագրել պատմական իրադարձությունները, այլ նաև ոգեշնչել ընթերցողին ազգային ինքնության պահպանման և պայքարի գաղափարներով։ Նա երկար տարիներ ապրել և աշխատել է Թիֆլիսում, որտեղ ակտիվորեն համագործակցել է հայկական մամուլի հետ և նպաստել գրական կյանքի զարգացմանը։ Րաֆֆին մահացել է 1888 թվականին, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը մինչ այսօր համարվում է հայ գրականության և ազգային գաղափարախոսության կարևոր հիմքերից մեկը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հանրային կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Այն դիտարկում է հանրային կառավարման համակարգի դերը պետության սոցիալ-տնտեսական զարգացման, պետական քաղաքականության արդյունավետ իրականացման, հանրային ծառայությունների որակի բարձրացման և քաղաքացիների իրավունքների ու օրինական շահերի պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են արդյունավետ կառավարման հիմնական սկզբունքները՝ օրինականություն, թափանցիկություն, հաշվետվողականություն, մասնակցայնություն, պատասխանատվություն և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ կառավարման համակարգի կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկություններին, պետական մարմինների փոխգործակցությանը, որոշումների կայացման գործընթացներին և հանրային ծառայությունների մատուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կառավարման արդյունավետության վրա ազդող խնդիրներին, այդ թվում՝ վարչական գործընթացների բարդությանը, գործառույթների ոչ բավարար համակարգմանը, մարդկային ռեսուրսների կառավարմանը, կառավարման գործընթացների թվայնացման անհրաժեշտությանը և հանրային կառավարման նկատմամբ հասարակության վստահության ամրապնդմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում էլեկտրոնային կառավարման և թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը, քանի որ դրանք կարող են նպաստել վարչական գործընթացների արագացմանը, ծառայությունների մատչելիության բարձրացմանը, տեղեկատվության փոխանակման բարելավմանը և կառավարման ծախսերի օպտիմալացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները դիտարկվում են նաև պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացման, կառավարման որակի գնահատման, արդյունքների վերահսկման և քաղաքացիների հետ հետադարձ կապի կատարելագործման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հանրային կառավարման մասնագետների, պետական և համայնքային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակողմանիորեն հասկանալ ՀՀ-ում հանրային կառավարման արդյունավետության վրա ազդող գործոններն ու դրա կատարելագործման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտել այն հիմնական ուղղությունները, որոնց միջոցով հնարավոր է ձևավորել առավել արդյունավետ, թափանցիկ, հաշվետու, քաղաքացիների կարիքներին արձագանքող և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան հանրային կառավարման համակարգ։

Literature

Պատմավավերագրական և իրավաքաղաքական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության հետևանքով ծագած արդարության, պատասխանատվության և միջազգային իրավունքի խնդիրները՝ կենտրոնանալով Փարիզի երդվյալների դատարանում քննված գործերի ու քաղաքական միջավայրի վրա։ Գրքում լուսաբանվում են այն պատմական իրադարձությունները, որոնք ձևավորվեցին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո և շարունակվեցին եվրոպական քաղաքական ու իրավական հարթակներում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային պահանջատիրության գաղափարը, միջազգային հանրության արձագանքը, ինչպես նաև այն իրավական ու բարոյական հարցերը, որոնք բարձրացվում էին հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության շուրջ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ցեղասպանությունից փրկվածների վկայությունների, դատական փաստաթղթերի, քաղաքական գործիչների ելույթների և մամուլի արձագանքների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով ընթերցողը պատկերացում է ստանում ժամանակի հասարակական մթնոլորտի և եվրոպական դատաիրավական համակարգի վերաբերմունքի մասին։ Գիրքը ոչ միայն պատմական փաստերի ներկայացում է, այլ նաև փորձ՝ հասկանալու արդարության որոնման, ազգային հիշողության պահպանման և միջազգային իրավական պայքարի նշանակությունը հայ ժողովրդի համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, իրավաբանների, քաղաքական գիտությամբ զբաղվողների և Հայոց ցեղասպանության թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։