Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Հայաստանի խորհրդարանը և քաղաքական կուսակցությունները (1918-1920թթ.)

    Նյութում դիտարկվում է, թե ինչպես էր գործում Առաջին Հանրապետության խորհրդարանը՝ որպես նորաստեղծ պետականության հիմնական օրենսդիր մարմին, և ինչ դեր էին խաղում տարբեր քաղաքական կուսակցությունները պետական կյանքի կազմակերպման մեջ։ Հիմնական բովանդակություն Խորհրդարանի ձևավորում և գործունեություն (1918–1920) Ներկայացվում է Հայաստանի օրենսդիր իշխանության կառուցվածքը, նիստերի կազմակերպումը և հիմնական քաղաքական որոշումները։ Քաղաքական կուսակցություններ Նյութը անդրադառնում է այդ շրջանում գործող հիմնական քաղաքական ուժերին՝ նրանց գաղափարախոսություններին, ազդեցությանը և պայքարին պետական իշխանության համար։ Քաղաքական բազմակարծություն և մարտահրավերներ Քննարկվում է կուսակցությունների միջև առկա հակասությունները, ինչպես նաև արտաքին և ներքին դժվարությունները, որոնց պայմաններում ձևավորվում էր պետական համակարգը։ Նյութի գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ 1918–1920 թվականներին Հայաստանը փորձում էր ստեղծել ժողովրդավարական կառավարման համակարգ՝ հիմնված խորհրդարանական սկզբունքների վրա, սակայն բախվում էր քաղաքական անկայունության և պետականության ամրապնդման խնդիրներին։

    Updated: 2026-09-20
    Հայաստանի խորհրդարանը և քաղաքական կուսակցությունները (1918-1920թթ.)
    Online

    Technology

    Կոմպոզիցիոն նյութերի մշակումը բիտումացեմենտային կապակցողների հիման վրա

    Աշխատությունը նվիրված է բիտումացեմենտային կապակցող համակարգերի հիման վրա կոմպոզիցիոն նյութերի ստացման, բաղադրության ձևավորման և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների բարելավման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բիտումի և ցեմենտային բաղադրիչների համատեղ կիրառման առանձնահատկությունները, դրանց փոխազդեցության մեխանիզմները և ստացվող կոմպոզիտային կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական հումքի հատկություններին, բաղադրիչների հարաբերակցությանը, հանքային լցանյութերի և հնարավոր հավելանյութերի ընտրությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը վերջնական նյութի կառուցվածքի, ամրության, դեֆորմատիվության և շահագործողական բնութագրերի վրա։ Ուսումնասիրվում են խառնուրդի պատրաստման տեխնոլոգիական պայմանները, խառնման հաջորդականությունը, ջերմաստիճանային ռեժիմները, խտացման առանձնահատկությունները և կառուցվածքագոյացման գործընթացները։ Վերլուծվում է բիտումային բաղադրիչի առաձգական և ջրամեկուսիչ հատկությունների համադրումը ցեմենտային համակարգի ամրության ու կառուցվածքային կայունության հետ՝ նպատակ ունենալով ստանալ տարբեր արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմացկուն նյութեր։ Կարևորվում է կոմպոզիցիոն համակարգի ջրակայունության, ցրտադիմացկունության, ջերմաստիճանային փոփոխությունների նկատմամբ կայունության, մաշակայունության և երկարատև բեռնվածքների պայմաններում վարքի գնահատումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր բաղադրատոմսեր՝ որոշելու բաղադրիչների այնպիսի հարաբերակցություն, որն ապահովում է անհրաժեշտ տեխնոլոգիական և մեխանիկական հատկությունների առավել արդյունավետ համադրություն։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նյութի ներքին կառուցվածքին, ծակոտկենությանը, կապակցող միջավայրի և հանքային մասնիկների միջև կպչունությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ կոմպոզիտի ընդհանուր ամրության և երկարակեցության վրա։ Փորձարարական արդյունքների համադրումը տեսական գնահատումների հետ հնարավորություն է տալիս հիմնավորել նյութերի բաղադրությունը և մշակել դրանց պատրաստման արդյունավետ տեխնոլոգիական ռեժիմներ։ Դիտարկվում են նաև երկրորդային հումքի կամ արդյունաբերական որոշ մնացորդների հնարավոր կիրառությունները, եթե դրանք նպաստում են նյութական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և անհրաժեշտ տեխնիկական հատկությունների պահպանմանը։ Ստացված կոմպոզիցիոն նյութերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ճանապարհաշինության, շենքերի ու կառույցների շինարարության, վերանորոգման, ջրամեկուսացման և տարբեր ինժեներական աշխատանքների համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել շինարարական նյութագիտության, կոմպոզիցիոն նյութերի տեխնոլոգիայի, ճանապարհաշինության և կապակցող նյութերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Կոմպոզիցիոն նյութերի մշակումը բիտումացեմենտային կապակցողների հիման վրա
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №1)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги: Техника: Информационный указатель (1976, №1)
    Online

    History

    Правление выходцев из мамлюкской среды в Ираке по материалам арабской историографии (XVIII-XIX вв.)

    Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-14
    Правление выходцев из мамлюкской среды в Ираке по материалам арабской историографии (XVIII-XIX вв.)
    Online

    History

    Հայաստանի ժայռապատկերները քարի դարից մինչև բրոնզի դար

    Գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի տարբեր շրջաններում պահպանված ժայռապատկերները՝ սկսած քարի դարից մինչև բրոնզի դար, և փորձում է բացահայտել դրանց իմաստը, խորհրդանիշները և կապը նախնադարյան մարդկանց կյանքին։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժայռապատկերների ծագումը Առաջին պատկերային նշանների առաջացումը նախնադարյան հասարակություններում։ Քարի դարի արվեստ Կենդանիների, որսի տեսարանների և խորհրդանշական պատկերների արտահայտում քարերի վրա։ Բրոնզի դարի զարգացումներ Բարդացված պատկերներ, կրոնական և ծիսական նշանակություն ունեցող նշաններ։ Սիմվոլների վերլուծություն Արեգակ, կենդանիներ, մարդակերպ պատկերներ և դրանց հնարավոր իմաստները։ Հասարակական և կրոնական պատկերացումներ Ինչպես են ժայռապատկերները արտացոլում նախնադարյան մարդկանց հավատալիքներն ու աշխարհընկալումը։ Հայաստանի հնագիտական ժառանգություն Հայաստան-ի ժայռապատկերների կարևորությունը համաշխարհային հնագիտության մեջ։

    Updated: 2026-09-20
    Հայաստանի ժայռապատկերները քարի դարից մինչև բրոնզի դար
    Online

    Chemistry

    Молекулярные взаимодействия химические превращения в водно-сульфоксидных растворах цистеина

    Ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային լուծույթներում մոլեկուլային փոխազդեցությունները և քիմիական փոխակերպումները ներկայացնում են բարդ հավասարակշռված համակարգ, որտեղ լուծիչի՝ ջրի և սուլֆօքսիդների (օրինակ՝ դիմեթիլսուլֆօքսիդի) առանձնահատկությունները զգալի ազդեցություն են ունենում ամինաթթվի իոնացման, կոնֆորմացիայի և ռեակտիվության վրա։ Ցիստեինը, ունենալով թիոլային (-SH), ամինային և կարբօքսիլային խմբեր, կարող է մասնակցել ինչպես ներամոլեկուլային, այնպես էլ միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների՝ ձևավորելով ջրածնային կապեր, դիպոլ-դիպոլային փոխազդեցություններ և երբեմն դիսուլֆիդային կապերի առաջացման նախադրյալներ։ Ջրային միջավայրում ցիստեինը հիմնականում գտնվում է զվիտեր-իոնային վիճակում, մինչդեռ սուլֆօքսիդների հավելումը կարող է փոխել լուծույթի դիէլեկտրիկ հատկությունները և բարձրացնել թիոլ խմբի նուկլեոֆիլ ակտիվությունը՝ նպաստելով օքսիդացման-վերականգնման գործընթացների փոփոխությանը։ Դիմեթիլսուլֆօքսիդի նման լուծիչները կարող են նաև կայունացնել որոշ միջանկյալ կառուցվածքներ՝ փոփոխելով ցիստեինի կոնֆորմացիոն հավասարակշռությունը և ազդելով նրա ագրեգացիոն վարքի վրա։ Քիմիական փոխակերպումների տեսանկյունից հնարավոր են թիոլ խմբի օքսիդացում դեպի դիսուլֆիդներ (ցիստին), ինչպես նաև ռեդուկցիոն հակադարձ գործընթացներ՝ կախված միջավայրի օքսիդավերականգնման պոտենցիալից։ Բացի այդ, լուծիչի ազդեցությամբ կարող են փոփոխվել ցիստեինի pKa արժեքները, ինչը ազդում է նրա իոնացման աստիճանի և ռեակտիվության վրա տարբեր pH պայմաններում։ Մոլեկուլային մակարդակում կարևոր դեր ունեն նաև լուծիչ-լուծվող նյութ փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորում են հիդրատացման և սոլվատացման շերտեր՝ կարգավորելով էներգետիկ լանդշաֆտը և ռեակցիոն կինետիկան։ Ընդհանուր առմամբ, ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային համակարգերը ներկայացնում են բազմագործոն քիմիական միջավայր, որտեղ լուծիչի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները էականորեն վերահսկում են մոլեկուլային վարքը, հավասարակշռությունները և քիմիական փոխակերպումների ուղղվածությունը։

    Updated: 2026-08-21
    Молекулярные взаимодействия химические превращения в водно-сульфоксидных растворах цистеина