Առևտրային բանկերի ներդրումային գործունեության զարգացման ուղիները (ՀՀ օրինակով)

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և խորացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1992-2013 թվականների ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի անկախացումից հետո Եվրոպական Միության հետ քաղաքական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ կապերի հաստատումն ու դրանց աստիճանական զարգացումն է։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել երկկողմ հարաբերությունների հիմնական փուլերը՝ սկսած դիվանագիտական կապերի ձևավորումից մինչև համագործակցության առավել ընդգրկուն մեխանիզմների ստեղծումը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական Միության՝ Հարավային Կովկասում իրականացվող քաղաքականությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության եվրոպական ուղղության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում տնտեսական և տեխնիկական համագործակցությանը, ժողովրդավարական կառավարման, իրավական բարեփոխումների, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պետական կառավարման կատարելագործման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման ոլորտներում իրականացված ծրագրերին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է 2004 թվականից հետո Հայաստանի ներգրավվածությունը Եվրոպական հարևանության քաղաքականության շրջանակում և դրա արդյունքում համագործակցության նոր ուղղությունների ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների զարգացման վրա ազդած տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, Հայաստանի հարաբերությունները հարևան երկրների հետ և եվրոպական կառույցների դերակատարությունը տարածաշրջանային գործընթացներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 2009 թվականին մեկնարկած Արևելյան գործընկերությանը, որի շրջանակում Հայաստանի և ԵՄ-ի հարաբերությունները ստացան առավել համակարգված բնույթ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Եվրոպական Միության միջև բանակցությունների զարգացմանը, ասոցացման համաձայնագրի և Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու վերաբերյալ քննարկումներին, ինչպես նաև այն քաղաքական և տնտեսական գործոններին, որոնք ազդեցություն ունեցան այդ գործընթացների ընթացքի վրա։ 2013 թվականը հետազոտության համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այդ շրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ուղղության փոփոխությունը նոր փուլ ձևավորեց Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների հետագա զարգացման համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համագործակցության ձեռքբերումները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և հասկանալու եվրոպական ուղղության նշանակությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և եվրոպական ինտեգրման մասնագետներին, դիվանագետներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականությամբ և Եվրոպական Միության հետ հարաբերություններով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Chemistry

Գիրքը նվիրված է β-տեղակալված (R)- և (S)-α-ամինաթթուների ասիմետրիկ բիոմիմետիկ սինթեզի ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ նիկելի (Ni²⁺) իոնի դեհիդրոամինաթթվային քիրալային կոմպլեքսների կիրառմամբ։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ասիմետրիկ սինթեզի տեսական հիմքերը, քիրալային համալիրների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց դերը բարձր ընտրողականությամբ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է ռեակցիաների մեխանիզմները, ստերեոքիմիական վերահսկման սկզբունքները, կատալիտիկ համակարգերի արդյունավետությունը և տարբեր գործոնների ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի կառուցվածքի ու ելքի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բիոմիմետիկ մոտեցումների կիրառմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս վերարտադրել կենսաբանական համակարգերին բնորոշ գործընթացները լաբորատոր պայմաններում։ Գիրքը կարևոր գիտական նշանակություն ունի օրգանական և կենսաօրգանական քիմիայի, դեղագործական նյութերի մշակման և ժամանակակից սինթետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր աղբյուր է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, դեղագործական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ասիմետրիկ սինթեզի և քիրալային միացությունների ստացման նորարարական մեթոդներով։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի և գերմաներենի հոլովական համակարգերի զուգադրական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու լեզուների քերականական կառուցվածքների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հոլովների ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, դրանց արտահայտման միջոցները, կիրառության ոլորտները և իմաստային գործառույթները երկու լեզուներում։ Աշխատությունում մանրամասն ուսումնասիրվում են գոյականների, դերանունների և այլ քերականական միավորների հոլովական դրսևորումները, հոլովների ձևավորման եղանակները, նախադասության կառուցվածքում դրանց ունեցած դերը և լեզվական տարբեր մակարդակներում արտահայտվող հարաբերությունները։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են հայերենի և գերմաներենի հոլովական համակարգերի տիպաբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ լեզուների ուսուցման, թարգմանության և միջլեզվական հաղորդակցության ընթացքում։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ և գործնական դիտարկումներ՝ նպաստելով երկու լեզուների քերականական համակարգերի ավելի խոր ըմբռնմանը։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, հայագետների, գերմանագետների, թարգմանիչների, օտար լեզուների դասավանդողների, բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են համեմատական քերականությամբ և հայերեն ու գերմաներեն լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններով։

Mathematics

Մեխանիկամաթեմատիկական և ֆիզիկատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է առաձգական ալիքների տարածման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը էքսպոնենցիալ անհամասեռ կիսատարածությունում և կիսաանվերջ սալում։ Քննության են առնվում առաձգականության տեսության հիմնական հավասարումները, շարունակական միջավայրերի դինամիկական վարքագծի առանձնահատկությունները և նյութի մեխանիկական հատկությունների տարածական փոփոխության ազդեցությունը ալիքային գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն միջավայրերին, որոնց առաձգական բնութագրերը փոփոխվում են էքսպոնենցիալ օրենքով, ինչպես նաև այդ անհամասեռության ազդեցությանը ալիքների տարածման արագության, ամպլիտուդի և հաճախականային հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են առաձգական ալիքների տարածման մաթեմատիկական մոդելները, շարժման դիֆերենցիալ հավասարումները, սահմանային պայմանները և համապատասխան խնդիրների լուծման անալիտիկ ու թվային մոտեցումները։ Քննարկվում են կիսատարածության ազատ մակերևույթի և կիսաանվերջ սալի սահմանների ազդեցությունները ալիքային դաշտերի ձևավորման, անդրադարձման, տարածման և հնարավոր տեղայնացման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ալիքների դիսպերսիոն հատկությունների, տատանման ձևերի, լարվածությունների և տեղափոխությունների բաշխման առանձնահատկությունները՝ կախված միջավայրի անհամասեռության աստիճանից և երկրաչափական պարամետրերից։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված տեսական մոտեցումների հնարավոր կիրառություններին երկրամեխանիկայի, սեյսմոլոգիայի, կառուցվածքային մեխանիկայի և անհամասեռ նյութերից պատրաստված կոնստրուկցիաների դինամիկական հաշվարկների ոլորտներում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել առաձգականության տեսության, ալիքային մեխանիկայի, կիրառական մաթեմատիկայի, նյութերի մեխանիկայի և դինամիկական համակարգերի մոդելավորման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ համակարգի կառավարման կազմակերպչական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, դրա ձևավորման առանձնահատկությունների վերլուծությանը և առկա հիմնահարցերի բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում էներգետիկ համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված և բազմաբաղադրիչ համակարգ, որի արդյունավետ գործունեությունը կախված է պետական կառավարման մարմինների, կարգավորող կառույցների, էներգետիկ ընկերությունների և շուկայի մյուս մասնակիցների միջև հստակ դերաբաշխումից ու համակարգված համագործակցությունից։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են էներգետիկ ոլորտի կառավարման հիմնական մակարդակները, դրանց գործառույթները, իրավասությունների սահմանները և փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև որոշումների կայացման ու վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն կազմակերպչական խնդիրներին, որոնք կարող են ազդել համակարգի արդյունավետության, կայունության և զարգացման վրա՝ ներառյալ կառավարման գործառույթների տարանջատումը, պատասխանատվության հստակությունը, տեղեկատվության փոխանակումը, վերահսկողության արդյունավետությունը և ոլորտի տարբեր մասնակիցների շահերի համադրման անհրաժեշտությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ համակարգի կառավարման վրա տնտեսական, տեխնոլոգիական և շուկայական փոփոխությունների ազդեցության գնահատումը։ Քննարկվում են էներգետիկ շուկայի զարգացման, մրցակցային միջավայրի ձևավորման, ենթակառուցվածքների արդիականացման, էներգետիկ անվտանգության և համակարգի հուսալիության ապահովման հետ կապված կառավարչական խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում վերականգնվող էներգետիկայի զարգացման և էներգետիկ համակարգում նոր տեխնոլոգիաների ներգրավման հետևանքով կառավարման մեխանիզմների վերափոխման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել կազմակերպչական կառուցվածքի ուժեղ և թույլ կողմերը, բացահայտել կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները և ձևակերպել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել համակարգի ավելի ճկուն, թափանցիկ և արդյունավետ կառավարմանը։ Աշխատության մեջ կարևոր նշանակություն ունի նաև ռազմավարական կառավարման հեռանկարը, քանի որ էներգետիկ ոլորտի որոշումները հաճախ ունեն երկարաժամկետ ազդեցություն տնտեսության, ենթակառուցվածքների և ազգային անվտանգության վրա։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ուղղված լինել կառավարման մակարդակների միջև փոխգործակցության կատարելագործմանը, որոշումների կայացման գործընթացների արդյունավետացմանը, պատասխանատվության մեխանիզմների հստակեցմանը և էներգետիկ քաղաքականության իրականացման ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման և կարգավորման համակարգերի ներկայացուցիչներին, տնտեսագետներին, կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի էներգետիկ համակարգի կառավարման կազմակերպչական խնդիրների և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

Mathematics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարտինգալ-տարբերական պատահական դաշտերի տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր կիրառություններին։ Աշխատանքի հիմքում ընկած է պատահական դաշտերի և մարտինգալների տեսությունների համադրությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել բազմաչափ պատահական կառուցվածքներ, որոնց արժեքները փոխկապակցված են տարածական կամ այլ ինդեքսավորման համակարգում։ Մարտինգալային մոտեցումը կարևոր գործիք է պատահական գործընթացների վերլուծության մեջ, քանի որ այն թույլ է տալիս ձևակերպել և ուսումնասիրել պայմանական մաթեմատիկական սպասումների, տեղեկատվության աստիճանական կուտակման և պատահական մեծությունների փոխկապակցվածության հետ կապված հատկություններ։ Աշխատանքում դիտարկվող տարբերական կառուցվածքները կարող են օգտագործվել պատահական դաշտերի տեղային փոփոխությունների, դրանց կախվածությունների և սահմանային վարքագծի նկարագրման համար։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել նման դաշտերի կառուցման սկզբունքներին, դրանց հիմնական հատկությունների բացահայտմանը, տարբեր տեսակի գնահատականների և սահմանային թեորեմների ստացմանը, ինչպես նաև այն պայմաններին, որոնց դեպքում տեսական արդյունքները կարող են կիրառվել գործնական խնդիրներում։ Թեման կարևոր է հավանականությունների տեսության և պատահական դաշտերի ժամանակակից ուսումնասիրությունների համար, քանի որ նման մոդելները կիրառելի են բազմաթիվ փոխկապակցված պատահական երևույթների մաթեմատիկական նկարագրման ժամանակ։ Հնարավոր կիրառական ուղղությունները ներառում են վիճակագրական տվյալների վերլուծություն, տարածական գործընթացների մոդելավորում, ազդանշանների և պատկերների մշակում, ինչպես նաև այնպիսի համակարգերի ուսումնասիրություն, որտեղ պատահական փոփոխականների արժեքները կախված են միմյանցից և ունեն բարդ տարածական կառուցվածք։ Աշխատանքը հատկապես օգտակար կարող է լինել մաթեմատիկոսների, հավանականությունների տեսությամբ զբաղվող հետազոտողների և կիրառական վիճակագրության մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են մարտինգալային մեթոդների ընդլայնմամբ և դրանց կիրառմամբ բազմաչափ պատահական համակարգերի ուսումնասիրության մեջ։