More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Яфетическое происхождение армянского слова margarey - пророк

    Աշխատությունը նվիրված է հայերեն «մարգարե» բառի ծագման պատմալեզվաբանական և ստուգաբանական քննությանը՝ այն դիտարկելով յաֆեթական լեզվաբանական տեսության շրջանակում։ Հետազոտության հիմնական նպատակը բառի հնագույն ձևերի, իմաստային զարգացման և հնարավոր լեզվական առնչությունների բացահայտումն է՝ համեմատական նյութի և պատմական լեզվաբանության տվյալների միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառի հնչյունական կառուցվածքին, առանձին բաղադրիչների մեկնաբանությանը և դրանց ենթադրվող պատմական փոփոխություններին։ Յաֆեթական մոտեցումը ներկայացնում է լեզվաբանության պատմության որոշակի փուլին բնորոշ տեսական ուղղություն, որի շրջանակում տարբեր լեզուների բառային ու կառուցվածքային ընդհանրությունները մեկնաբանվում էին այսօր հիմնականում չընդունվող սկզբունքներով։ Այդ պատճառով նման ուսումնասիրության գիտական արժեքը կարող է դիտարկվել երկու փոխկապակցված տեսանկյունից՝ որպես կոնկրետ հայերեն բառի ծագումը բացատրելու պատմական փորձ և որպես ժամանակի լեզվաբանական գաղափարների ու մեթոդաբանության արտացոլում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել հայերենի հին գրավոր վկայությունները, հարակից լեզուներում հանդիպող ձևերը և բառի կրոնական ու մշակութային նշանակության պատմական փոփոխությունները։ Կարևոր է նաև տարբերակել բառի իրական պատմական ծագման խնդիրը և այն մեկնաբանությունը, որն առաջարկվում է յաֆեթական տեսության հիման վրա, քանի որ ժամանակակից պատմահամեմատական լեզվաբանությունը բառերի ազգակցությունն ու փոխառությունները գնահատում է կանոնավոր հնչյունական համապատասխանությունների, ժամանակագրական տվյալների և փաստագրված լեզվական կապերի միջոցով։ Այս առումով աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են նախկին լեզվաբանական դպրոցները փորձել վերականգնել հայերենի բառապաշարի հնագույն շերտերը և ինչպիսի փաստարկներ են կիրառել իրենց ստուգաբանական վարկածները հիմնավորելու համար։ Միաժամանակ այն կարող է նյութ տրամադրել հայերենի կրոնական բառապաշարի պատմության, իմաստային փոփոխությունների և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայերենի պատմական բառագիտության, ստուգաբանության, պատմահամեմատական լեզվաբանության և լեզվաբանական մտքի պատմության խնդիրները՝ հնարավորություն տալով գնահատել ինչպես տվյալ բառի ծագման վերաբերյալ առաջարկված մեկնաբանությունը, այնպես էլ այն գիտական հայեցակարգը, որի շրջանակում այդ մեկնաբանությունը ձևավորվել է։

    Updated: 2026-09-27
    Яфетическое происхождение армянского слова margarey - пророк
    Online

    Technology

    Разработка программных сетевых средств автоматизации обработки биомедицинских сигналов

    Աշխատությունը նվիրված է կենսաբժշկական ազդանշանների ավտոմատացված մշակման համար նախատեսված ծրագրային և ցանցային միջոցների մշակման սկզբունքների ու դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսաբանական և բժշկական սարքերից ստացվող թվային տվյալների ընդունման, փոխանցման, պահպանման, նախնական մշակման և վերլուծության գործընթացների միասնական ծրագրային միջավայրում կազմակերպումն է։ Դիտարկվում են տարբեր բնույթի կենսաբժշկական ազդանշանների թվային ներկայացման առանձնահատկությունները, դրանցում առկա աղմուկների և խանգարումների ազդեցությունը, տեղեկատվական նշանակություն ունեցող բաղադրիչների առանձնացման և հետագա վերլուծության ընդհանուր մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում համակարգչային ցանցերի կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է կազմակերպել տվյալների փոխանցումը բժշկական սարքերի, աշխատանքային կայանների, սերվերների և տվյալների մշակման ծրագրային բաղադրիչների միջև։ Քննվում են բաշխված ծրագրային համակարգերի կառուցման սկզբունքները, հաճախորդ-սերվեր փոխգործակցությունը, տվյալների փոխանակման կազմակերպումը և տարբեր ծրագրային մոդուլների համատեղ աշխատանքի ապահովումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենսաբժշկական տեղեկատվության ավտոմատ մշակման ծրագրային ալգորիթմների ուսումնասիրությունը՝ ազդանշանների զտման, պարամետրերի առանձնացման, տվյալների համակարգման և արդյունքների ներկայացման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ծրագրային համակարգի ճկունությանը, հուսալիությանը և տարբեր տեսակի բժշկական տվյալների հետ աշխատելու հնարավորությանը։ Ցանցային տեխնոլոգիաների կիրառումը դիտարկվում է որպես տեղեկատվության կենտրոնացված կամ բաշխված մշակման, հեռավար հասանելիության և տարբեր մասնագետների միջև տվյալների փոխանակման կազմակերպման միջոց։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել թվային ազդանշանների մշակման, ծրագրային ճարտարագիտության, տվյալների բազաների և համակարգչային ցանցերի մեթոդները՝ կենսաբժշկական տեղեկատվության մշակման ամբողջական տեխնոլոգիական միջավայր ձևավորելու նպատակով։ Կարևորվում են նաև տվյալների ամբողջականության, հասանելիության կառավարման և բժշկական տեղեկատվության պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքները։ Նման համակարգերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ախտորոշիչ տվյալների մշակման, բժշկական հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովման և հեռավար բժշկական համակարգերի զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է կենսաբժշկական ճարտարագիտության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, համակարգչային ցանցերի և թվային ազդանշանների մշակման մոտեցումները՝ բժշկական տվյալների հետ աշխատանքի ավտոմատացման և արդյունավետության բարձրացման նպատակով։

    Updated: 2026-09-22
    Разработка программных сетевых средств автоматизации обработки биомедицинских сигналов
    Online

    History

    Հունական բնակչությունն Օսմանյան կայսրությունում և հույների կոտորածները 1914-1923 թվականներին

    Աշխատությունը նվիրված է Օսմանյան կայսրության հունական բնակչության պատմական դրության, հասարակական և մշակութային կյանքի, ինչպես նաև 1914–1923 թվականներին հույների նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և կոտորածների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են կայսրության տարածքում հունական համայնքների ձևավորման ու զարգացման առանձնահատկությունները, նրանց ժողովրդագրական տեղաբաշխումը, տնտեսական գործունեությունը, կրթական և կրոնական հաստատությունների դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում XX դարի սկզբին Օսմանյան կայսրությունում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ազգայնական գաղափարախոսության տարածմանը և ազգային ու կրոնական փոքրամասնությունների նկատմամբ պետական քաղաքականության վերափոխումներին։ Ուսումնասիրվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի և դրան հաջորդած տարիների իրադարձությունները, Փոքր Ասիայի, Պոնտոսի և Արևելյան Թրակիայի հունական բնակչության նկատմամբ իրականացված հալածանքները, բռնի տեղահանությունները և դրանց ժողովրդագրական ու սոցիալական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում երիտթուրքական և քեմալական շարժումների քաղաքականությանը, հունական համայնքների տեղահանման գործընթացներին, բնակչության հարկադիր տեղաշարժերին և տարածաշրջանի էթնիկական կազմի փոփոխություններին։ Կարևորվում են ժամանակաշրջանի դիվանագիտական փաստաթղթերի, ականատեսների վկայությունների, պատմագիտական ուսումնասիրությունների և միջազգային արձագանքների վերլուծությունը։ Դիտարկվում են նաև 1923 թվականի Լոզանի պայմանագրի և հույն-թուրքական բնակչության փոխանակման հետևանքները, պատմական հիշողության պահպանման, զանգվածային բռնությունների իրավական ու պատմագիտական գնահատման հիմնախնդիրները։ Հետազոտության թեման հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակների ազգային քաղաքականության, հույն բնակչության ողբերգական ճակատագրի և տարածաշրջանի պատմական վերափոխումների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ցեղասպանագիտության մասնագետների, արևելագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Հունական բնակչությունն Օսմանյան կայսրությունում և հույների կոտորածները 1914-1923 թվականներին
    Online

    Economics

    Պետական ինովացիոն քաղաքականության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ինովացիոն քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և կատարելագործման տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են նորարարությունների դերը ազգային տնտեսության զարգացման, արտադրողականության բարձրացման, տեխնոլոգիական առաջընթացի և երկրի միջազգային մրցունակության ամրապնդման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գիտության, կրթության, արտադրության և ձեռնարկատիրության փոխգործակցության մեխանիզմներին, գիտահետազոտական արդյունքների առևտրայնացման հնարավորություններին և նորարարական գործունեության պետական աջակցության գործիքներին։ Ուսումնասիրվում են ինովացիոն համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, գիտատեխնիկական ներուժի օգտագործման արդյունավետությունը, նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները և ներդրումային միջավայրի զարգացման պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական ֆինանսավորման, հարկային խթանների, դրամաշնորհային ծրագրերի, տեխնոլոգիական կենտրոնների, բիզնես-ինկուբատորների և գիտատեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների նշանակությանը։ Կարևորվում են մտավոր սեփականության իրավունքների պաշտպանությունը, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստումը, գիտական հետազոտությունների արդյունքների գործնական կիրառումը և մասնավոր հատվածի մասնակցության ընդլայնումը։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրության, տեխնոլոգիաների փոխանցման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև նորարարական զարգացման տարածաշրջանային անհամաչափություններին, տնտեսության գիտատար ճյուղերի ընդլայնմանը և երկարաժամկետ ռազմավարական առաջնահերթությունների ձևավորմանը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գիտատեխնոլոգիական ներուժի զարգացման և գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, նորարարությունների կառավարման մասնագետների, պետական քաղաքականության մշակողների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Պետական ինովացիոն քաղաքականության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Economics

    Ինովացիոն գործընթացների ձևավորման և կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ սոցիալական ոլորտում

    Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ոլորտում ինովացիոն գործընթացների ձևավորման և կառավարման հիմնախնդիրները՝ կենտրոնանալով այն մեխանիզմների վրա, որոնք ապահովում են նորարարական գաղափարների առաջացումը, ներդրումը և արդյունավետ կիրառումը պետական և սոցիալական կառավարման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է սոցիալական ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները և ընդգծում, որ ինովացիոն գործընթացները այստեղ ունեն ոչ միայն տեխնոլոգիական, այլ նաև կազմակերպչական, ինստիտուցիոնալ և կառավարչական բնույթ։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների դերին, սոցիալական քաղաքականության իրականացման արդյունավետությանը, ինչպես նաև այն խոչընդոտներին, որոնք սահմանափակում են նորարարությունների տարածումը՝ ներառյալ ֆինանսական, իրավական և կառավարման համակարգային խնդիրները։ Ներկայացվում են նաև ինովացիոն գործընթացների մոդելավորման և կառավարման մոտեցումներ, որոնք կարող են նպաստել սոցիալական ծառայությունների որակի բարձրացմանը և հանրային կառավարման արդիականացմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է գիտական և կիրառական կարևորություն ունեցող վերլուծություն՝ ուղղված սոցիալական ոլորտում ինովացիոն զարգացումների արդյունավետ կազմակերպմանը և պետական քաղաքականության բարելավմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Ինովացիոն գործընթացների ձևավորման և կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ սոցիալական ոլորտում
    Online

    Medicine

    Сравнительная клиническая характеристика безопасности и эффективности различных методов хирургического лечения коралловидного нефролитиаза

    Աշխատությունը նվիրված է կորալաձև նեֆրոլիթիազի՝ երիկամներում մեծ և ճյուղավորված քարերի առաջացման դեպքում կիրառվող վիրաբուժական բուժման տարբեր մեթոդների անվտանգության և արդյունավետության համեմատական կլինիկական գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների արդյունքների համադրությամբ պարզել, թե որ մեթոդներն են առավել նպատակահարմար հիվանդների տարբեր կլինիկական իրավիճակներում և ինչ պայմաններում կարող են ապահովել բուժման առավել բարենպաստ արդյունքներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել հիվանդների կլինիկական տվյալները, քարերի չափը, տեղակայումը և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, երիկամների ֆունկցիոնալ վիճակը, ուղեկցող հիվանդությունները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր վիրաբուժական մեթոդների տեխնիկական հնարավորություններին, քարային զանգվածի հեռացման ամբողջականությանը, միջամտության տևողությանը, հետվիրահատական վերականգնման ընթացքին և հնարավոր բարդություններին։ Արդյունավետության գնահատման ժամանակ կարող են ուսումնասիրվել քարերից լիովին ազատման մակարդակը, կրկնակի միջամտությունների անհրաժեշտությունը, հիվանդության կրկնության հավանականությունը և երիկամների ֆունկցիայի պահպանման ցուցանիշները։ Անվտանգության գնահատումը ներառում է վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո առաջացող բարդությունների, արյունահոսության, վարակային խնդիրների, հետվիրահատական ցավի, հիվանդանոցում գտնվելու տևողության և վերականգնման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն գնահատել յուրաքանչյուր մեթոդի առավելություններն ու սահմանափակումները, այլև բացահայտել այն կլինիկական գործոնները, որոնք պետք է հաշվի առնել բուժման մարտավարությունն ընտրելիս։ Աշխատանքը կարևորում է անհատականացված բուժման սկզբունքը, քանի որ քարային հիվանդության բարդ ձևերի դեպքում վիրաբուժական միջամտության ընտրությունը կարող է կախված լինել հիվանդի ընդհանուր վիճակից, քարերի տարածվածությունից, երիկամների անատոմիական առանձնահատկություններից և այլ կլինիկական հանգամանքներից։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել վիրաբուժական բուժման մարտավարության կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և հիվանդների բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ուրոլոգների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների և ուրոլիթիազի ժամանակակից բուժման մեթոդներով հետաքրքրվող բժշկական մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-12
    Сравнительная клиническая характеристика безопасности и эффективности различных методов хирургического лечения коралловидного нефролитиаза