Աշակերտների գեղարվեստական ընկալունակության զարգացումը կերպարվեստից արտադպրոցական պարապմունքների ընթացքում

Informatics

Այս գիրքը ներկայացնում է MS Excel աղյուսակային խմբագրի օգտագործման հիմունքներն ու գործառույթները՝ նախատեսված տվյալների մշակման և վերլուծության համար։ Գրքում բացատրվում են Excel-ի հիմնական միջերեսը, բջիջների և աշխատաթերթերի կառուցվածքը, տվյալների մուտքագրումը և ձևաչափումը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև բանաձևերի և ֆունկցիաների կիրառությանը՝ հաշվարկներ կատարելու, տվյալներ վերլուծելու և ավտոմատացման համար։ Նյութում ներկայացվում են գրաֆիկների ստեղծումը, տվյալների տեսակավորումը, ֆիլտրումը և աղյուսակների կառավարման հիմնական մեթոդները։ Գիրքը համադրում է տեսական բացատրությունները և գործնական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արդյունավետ օգտագործել Excel-ը ուսումնական, ֆինանսական և գործնական խնդիրների լուծման համար։

Biology

Կենսաբժշկական և մոլեկուլային կենսաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կրծքագեղձի քաղցկեղի և գլիոմայի մոլեկուլային բազմազանության ուսումնասիրությանը՝ տրանսկրիպտոմային, գենոմային և էպիգենետիկական տվյալների համակցված վերլուծության միջոցով։ Քննության են առնվում ուռուցքային բջիջներում գեների արտահայտման առանձնահատկությունները, գենետիկական փոփոխությունները և գեների ակտիվության կարգավորման էպիգենետիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր մոլեկուլային ենթատիպերի բացահայտմանը, դրանց միջև կենսաբանական տարբերությունների բնութագրմանը և ուռուցքների զարգացման հետ կապված մոլեկուլային օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Վերլուծվում են մեծածավալ կենսաբանական տվյալների մշակման և համադրման կենսաինֆորմատիկական ու վիճակագրական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս հայտնաբերելու հիվանդության հետ կապված գեներ, կարգավորիչ մեխանիզմներ և մոլեկուլային ցուցանիշներ։ Քննարկվում է նաև տարբեր մակարդակների տվյալների ինտեգրման նշանակությունը ուռուցքների բարդ կառուցվածքն ու անհատական տարբերությունները ավելի ամբողջական պատկերացնելու համար։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել հիվանդությունների մոլեկուլային դասակարգման կատարելագործմանը, հնարավոր կենսամարկերների հայտնաբերմանը և անհատականացված բժշկության համար գիտական հիմքերի ընդլայնմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մոլեկուլային կենսաբանության, ուռուցքաբանության, գենոմիկայի, կենսաինֆորմատիկայի և բժշկական գենետիկայի ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատանքը նվիրված է վարիկոզային հիվանդության ժամանակ ստորին վերջույթների խորը երակային համակարգում առաջացող հարաբերական փականային անբավարարության վիրաբուժական շտկման մեթոդի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ստորին վերջույթների երակային արյան շրջանառության խանգարումների, հատկապես երակային փականների աշխատանքի անբավարարության և դրա հետևանքով ձևավորվող հետադարձ արյան հոսքի՝ ռեֆլյուքսի խնդիրն է։ Խորը երակների փականային համակարգը կարևոր դեր ունի արյան՝ ստորին վերջույթներից դեպի սիրտ ուղղությամբ վերադարձի ապահովման գործում, իսկ դրա ֆունկցիոնալ խանգարումները կարող են նպաստել քրոնիկ երակային անբավարարության զարգացմանն ու խորացմանը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է այն իրավիճակը, երբ փականային անբավարարությունը պայմանավորված է ոչ միայն փականի կառուցվածքային վնասմամբ, այլև երակային պատի և լուսանցքի հարաբերական լայնացմամբ, որի հետևանքով փականի թերթիկները կարող են լիարժեք չփակվել։ Այսպիսի դեպքերում էքստրավազալ շտկման գաղափարը ենթադրում է երակի արտաքին կողմից դրա տրամագծի կամ փականի հատվածի երկրաչափական հարաբերությունների փոփոխություն՝ նպատակ ունենալով վերականգնել փականի թերթիկների փոխադարձ հպումը և բարելավել փակման ֆունկցիան։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մեթոդի տեխնիկական առանձնահատկությունների, կիրառման ցուցումների և հնարավոր սահմանափակումների գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են միջամտության ազդեցությունը երակային հեմոդինամիկայի վրա, ռեֆլյուքսի նվազեցման աստիճանը, վերջույթի երակային արտահոսքի փոփոխությունները և հետվիրահատական կլինիկական արդյունքները։ Ախտորոշման և արդյունքների գնահատման համար կարևոր նշանակություն ունի դուպլեքս ուլտրաձայնային հետազոտությունը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել երակների անատոմիական վիճակը, արյան հոսքի ուղղությունը և արագությունը, ինչպես նաև հայտնաբերել կամ վերահսկել փականային ռեֆլյուքսը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել բուժումից առաջ և հետո ստացված հեմոդինամիկ ցուցանիշները՝ պարզելու համար, թե որքանով է միջամտությունը վերականգնում փականի արդյունավետ աշխատանքը։ Աշխատանքի կլինիկական նշանակությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ փականային ֆունկցիայի հնարավոր վերականգնումը կարող է թույլ տալ ավելի նպատակային մոտեցում ցուցաբերել այն հիվանդների բուժմանը, որոնց մոտ հիմնական խնդիրը կապված է հարաբերական անբավարարության հետ։ Միաժամանակ մեթոդի արդյունավետության գնահատումը պահանջում է ոչ միայն տեխնիկական հաջողության, այլև երկարաժամկետ կլինիկական արդյունքների, հիվանդության կրկնության, բարդությունների և հիվանդների կյանքի որակի ուսումնասիրություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչ տեղ կարող է զբաղեցնել էքստրավազալ շտկումը վարիկոզային հիվանդության բուժման համալիր համակարգում՝ հաշվի առնելով մակերեսային և խորը երակային համակարգերի փոխազդեցությունը և հիվանդության տարբեր ձևերի առանձնահատկությունները։ Այս մոտեցման ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ խորը երակային փականային անբավարարությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ քրոնիկ երակային հիվանդության ծանրության և բուժման արդյունքների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի գնահատելու ստորին վերջույթների խորը երակների հարաբերական փականային անբավարարության արտաքին վիրաբուժական շտկման հնարավորությունները՝ ուսումնասիրելով դրա հեմոդինամիկ հիմնավորումը, տեխնիկական իրագործելիությունը, կլինիկական արդյունավետությունը և կիրառման հեռանկարները վարիկոզային հիվանդությամբ հիվանդների բուժման մեջ։

History

Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի հայոց հայրենադարձության պատմական, հասարակական և ազգային-մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով հայ ինքնության ձևավորման, պահպանման և վերափոխման գործընթացների համատեքստում։ Հայրենադարձությունը հայ ժողովրդի պատմության կարևոր երևույթներից է, քանի որ առնչվում է հայրենիք հասկացությանը, ազգային պատկանելության գիտակցմանը, պատմական հիշողությանը և սփյուռքահայ համայնքների ու Հայաստանի միջև ձևավորված կապերին։ 20-րդ դարում հայրենադարձության տարբեր փուլերը պայմանավորված էին քաղաքական փոփոխություններով, պատմական իրադարձություններով, ազգային և հայրենասիրական շարժումներով, ինչպես նաև հայրենիքում ապրելու և ազգային միջավայրին վերամիավորվելու ձգտմամբ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայրենադարձների անձնական ու հավաքական փորձառության, մշակութային հարմարվողականության և հասարակական ինտեգրման նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն ունի հայրենադարձների ինքնության բազմաշերտ բնույթը, որը ձևավորվում էր ինչպես հայկական լեզվամշակութային ժառանգության, այնպես էլ սփյուռքում ձեռք բերած կենսափորձի ազդեցությամբ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմության, սփյուռքի ուսումնասիրության, միգրացիոն գործընթացների և ազգային ինքնության տեսական ու գործնական հարցերով զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայագիտության, պատմության և հասարակական գիտությունների ուսանողներին։

History

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում հայ բնակչության բացակայության պատճառների, տարածաշրջանի պատմական զարգացումների և վերջին տասնամյակների քաղաքական ու հումանիտար գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են տարածաշրջանի ժողովրդագրական փոփոխությունները, հակամարտության պատմական նախադրյալները, բնակչության տեղաշարժերի պատճառները և դրանց հետևանքները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են անվտանգության, ինքնորոշման, տարածքային ամբողջականության, միջազգային իրավունքի և մարդու իրավունքների հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք հանգեցրել են բնակչության զանգվածային տեղահանությանը և համայնքային կյանքի փոփոխություններին։ Ներկայացվում են պատմական աղբյուրների, քաղաքական զարգացումների և սոցիալական գործընթացների վերլուծություններ՝ նպատակ ունենալով հասկանալ տարածաշրջանի ներկայիս իրավիճակի ձևավորման պատճառները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի Հարավային Կովկասի պատմության, հակամարտությունների ուսումնասիրության, միգրացիոն գործընթացների և միջազգային հարաբերությունների ոլորտներում՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով պատմաբանների, քաղաքագետների, իրավաբանների և տարածաշրջանային հետազոտողների համար։

Philosophy

Գիրքը նվիրված է ժամանակակից Հայաստանում մշակույթի հանրային ընկալումների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես սոցիալական արժեքների, ինքնության ձևավորման և հասարակական վարքագծի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մշակույթի նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի փոփոխությունները, տարբեր սոցիալական խմբերի մշակութային նախընտրությունները և դրանց վրա ազդող գործոնները՝ ներառյալ կրթական մակարդակը, մեդիա միջավայրը, գլոբալիզացիոն գործընթացները և ազգային ավանդույթները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը հանրային ընկալումների ձևավորման վրա, մշակութային հաստատությունների դերը հասարակական գիտակցության զարգացման մեջ, ինչպես նաև զանգվածային լրատվամիջոցների և թվային հարթակների ազդեցությունը մշակութային արժեքների տարածման գործում։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային ինքնության, ավանդականի և ժամանակակիցի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև մշակույթի սպառման նոր ձևերին՝ դիտարկելով դրանք սոցիոլոգիական և մշակութաբանական տեսանկյունից։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և սոցիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները՝ առաջարկելով վերլուծական պատկերացում մշակույթի հանրային ընկալումների վերաբերյալ արդի Հայաստանում։ Գիրքը նախատեսված է սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հումանիտար գիտությունների հետազոտողների, ուսանողների և մշակութային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող մասնագետների համար։