Асимптотические решения краевых задач собственных и вынужденных колебаниях полос и пластин с общей анизотропией

Informatics

Տեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բազմառոտոր անօդաչու թռչող սարքերի դինամիկական ճշգրտության ուսումնասիրությանը պատահական արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Քննության են առնվում թռիչքային համակարգի շարժման և կայունացման առանձնահատկությունները, կառավարման ազդանշանների ձևավորումը և արտաքին խանգարումների ազդեցությունը սարքի դիրքի ու շարժման պարամետրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քամու, թրթռումների, չափման անորոշությունների և այլ պատահական գործոնների պայմաններում թռիչքի հետագծի պահպանման ու դիրքավորման ճշգրտության գնահատմանը։ Վերլուծվում են բազմառոտոր համակարգերի դինամիկական մոդելները, կառավարման ալգորիթմների աշխատանքը և տարբեր խանգարումների նկատմամբ համակարգի արձագանքի բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև հավանականային և վիճակագրական մեթոդների, համակարգչային մոդելավորման և թվային փորձարկումների կիրառման հնարավորությունները դինամիկական ճշգրտության գնահատման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու կառավարման համակարգի արդյունավետության և թռիչքային կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները և գնահատելու դրանց ազդեցությունը սարքի աշխատանքային բնութագրերի վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անօդաչու համակարգերի, ավտոմատ կառավարման, ռոբոտատեխնիկայի և թռչող սարքերի դինամիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1921 թվականներին Զանգեզուրում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակի և տարածաշրջանի շուրջ ծավալված քաղաքական ու ռազմական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված նոր իրադրությունը, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տարածքային հակասությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային ու արտաքին ուժերի ներգրավվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Զանգեզուրում գործող հայկական քաղաքական և ռազմական ուժերի գործունեությանը, տեղական կառավարման ձևավորմանը և տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ ընթացող պայքարին։ Վերլուծվում են ռազմական գործողությունների, դիվանագիտական բանակցությունների և իշխանափոխությունների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո ստեղծված նոր պայմանները։ 1921 թվականին Զանգեզուրի խորհրդայնացումը դարձավ այդ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումների կարևոր հանգրվան, որից հետո կազմակերպվեց Խորհրդային Հայաստանի Զանգեզուրի գավառը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարածաշրջանում տեղի ունեցած իրադարձությունները դիտարկել Հայաստանի, Ադրբեջանի և ընդհանուր հարավկովկասյան քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմությամբ, Հարավային Կովկասի պատմությամբ, ռազմական և դիվանագիտական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Գյուղատնտեսական ճարտարագիտության և տեխնիկական գիտությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ծղոտի մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, համապատասխան մեքենասարքավորումների կառուցվածքային ու շահագործական պարամետրերի հիմնավորմանը, ինչպես նաև ծղոտի պահպանման համար նախատեսված ամբարների արդյունավետ նախագծման խնդիրներին։ Քննության են առնվում ծղոտի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, դրա հավաքման, տեղափոխման, մանրացման, խտացման և պահեստավորման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծղոտի մշակման ընթացքում կիրառվող մեքենաների աշխատանքային օրգանների կառուցվածքին, դրանց արտադրողականությանը, էներգատարությանը և տեխնոլոգիական գործընթացների որակի ապահովման պայմաններին։ Վերլուծվում են ծղոտի խոնավության, խտության, մասնիկների չափերի և այլ ֆիզիկական բնութագրերի ազդեցությունները մշակման ու պահպանման արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են մեքենասարքավորումների տեխնիկական պարամետրերի ընտրության, աշխատանքային ռեժիմների օպտիմալացման, էներգետիկ ծախսերի նվազեցման և արտադրական գործընթացների մեքենայացման կատարելագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ամբարների տարողության, երկրաչափական չափերի, օդափոխության պայմանների, ծղոտի տեղաբաշխման և պահպանման ընթացքում որակական կորուստների նվազեցման հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում տեսական հաշվարկների, փորձարարական հետազոտությունների և տեխնիկատնտեսական գնահատման մեթոդների կիրառմանը՝ մշակման տեխնոլոգիայի ու պահեստավորման համակարգերի արդյունավետությունը հիմնավորելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենայացման, ագրարային մեքենաշինության, հետբերքահավաքային տեխնոլոգիաների, գյուղատնտեսական արտադրանքի պահպանման և տեխնոլոգիական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Pedagogy

Ռ. Պերպերյանի այս աշխատությունը միավորում է երկու բանախոսություն և պատկանում է հայերեն հրապարակային խոսքի ու մտավոր կյանքի պատմությանն առնչվող գրականությանը։ Բանախոսությունը հասարակական գաղափարների փոխանցման, գիտելիքների տարածման և լսարանի հետ մտավոր երկխոսություն հաստատելու կարևոր միջոց է։ Նման ելույթներում կարող են արծարծվել կրթական, բարոյական, մշակութային և հասարակական հարցեր, ներկայացվել որոշակի տեսակետներ ու փաստարկներ, ինչպես նաև խրախուսվել քննադատական մտածողությունն ու հանրային քննարկումը։ Ռ. Պերպերյանի անունը կապված է հայ կրթական և մտավոր միջավայրի հետ, իսկ նրա աշխատության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել 19-րդ դարի հայ բանախոսական մշակույթի և հրապարակային խոսքի առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Երկու բանախոսությունների համադրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հեղինակի խոսքի կառուցվածքը, գաղափարների շարադրման եղանակները և լսարանին դիմելու ձևերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ հրապարակախոսության, կրթական մտքի, բանախոսական արվեստի և արևմտահայ մտավոր կյանքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր մատենագիտական նյութ է՝ 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության և հասարակական գաղափարների տարածման ուղիների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ընտանիքի և ընտանեկան դաստիարակության դերի ուսումնասիրությանը դեռահասի անձի ձևավորման, սոցիալականացման և զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում է ընտանեկան միջավայրի ազդեցությունը դեռահասի արժեքային համակարգի, վարքագծի, աշխարհընկալման, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և հասարակական հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծնողների և դեռահասների փոխհարաբերություններին, ընտանիքում հաղորդակցության առանձնահատկություններին, վստահության ու փոխադարձ հարգանքի ձևավորմանը, ինչպես նաև դաստիարակության տարբեր մոտեցումների ազդեցությանը անձի զարգացման վրա։ Քննարկվում են ընտանիքի կառուցվածքի, սոցիալական պայմանների, ծնողական վերաբերմունքի, ընտանեկան ավանդույթների և բարոյական արժեքների դերը դեռահասի սոցիալական փորձի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում է նաև այն, թե ինչպես է ընտանիքը նպաստում ինքնուրույնության, որոշումներ ընդունելու կարողության, հասարակական պատասխանատվության և միջանձնային հարաբերությունների հմտությունների զարգացմանը։ Անդրադարձ է կատարվում դեռահասության տարիքային առանձնահատկություններին, այս փուլում առաջացող սոցիալական և հոգեբանական փոփոխություններին, ինչպես նաև ծնողների աջակցության ու արդյունավետ հաղորդակցության նշանակությանը։ Կարևորվում է ընտանիքի համագործակցությունը դպրոցի և սոցիալական այլ հաստատությունների հետ՝ դեռահասի զարգացման համար բարենպաստ և հետևողական միջավայր ստեղծելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ընտանեկան դաստիարակության սոցիալական նշանակության և դեռահասի անհատական ու հասարակական զարգացման վրա դրա ազդեցության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, սոցիոլոգների, ծնողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է հեղուկ դիէլեկտրիկական միջավայրում գտնվող դիսպերս համակարգերի էլեկտրական հատկությունների և այդ համակարգերում արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես է էլեկտրական դաշտը փոխազդում ոչ միատարր միջավայրի հետ, որի մեջ առկա են մանր մասնիկներ, կաթիլներ կամ այլ դիսպերսված բաղադրիչներ, և ինչպես են այդ փոխազդեցությունները փոխում ամբողջ համակարգի էլեկտրական վարքը։ Դիսպերս համակարգի առանձնահատկությունն այն է, որ այն կազմված է առնվազն երկու փուլից՝ դիսպերսված ֆազից և այն շրջապատող միջավայրից, ուստի էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին նյութերի հատկություններով, այլև նրանց միջև միջֆազային սահմանների բնութագրերով։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր նշանակություն կարող է ունենալ մասնիկների բևեռացումը, լիցքերի վերաբաշխումը, իոնների և լիցքավորված միկրոմասնիկների շարժումը, ինչպես նաև միջֆազային սահմաններում էլեկտրական լիցքերի կուտակումը։ Հեղուկ դիէլեկտրիկներում նույնիսկ փոքր քանակությամբ խառնուրդները կարող են զգալիորեն ազդել էլեկտրական հաղորդունակության և մեկուսիչ հատկությունների վրա, իսկ դիսպերսված մասնիկների առկայությունը կարող է լրացուցիչ փոխել համակարգի էլեկտրական պարամետրերը։ Արտաքին էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ տարբեր դիէլեկտրական հատկություններ ունեցող մասնիկները կարող են բևեռացվել և ոչ համասեռ դաշտում ենթարկվել ուղղորդված ուժերի, ինչի հետևանքով դրանց տարածական բաշխումը համակարգում կարող է փոխվել։ Այդպիսի գործընթացները կարող են հանգեցնել մասնիկների կուտակման որոշակի հատվածներում, կառուցվածքային շղթաների կամ դաշտի ուժագծերին համապատասխանող դասավորվածությունների առաջացման։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է էլեկտրական դաշտի լարվածության, դաշտի ոչ համասեռության, մասնիկների չափերի, կոնցենտրացիայի և նյութերի դիէլեկտրական թափանցելիության ազդեցության դիտարկումը համակարգի վարքի վրա։ Այս պարամետրերի փոփոխությունը կարող է ազդել ինչպես մասնիկների շարժունակության, այնպես էլ ամբողջ միջավայրի արդյունավետ դիէլեկտրական հատկությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև էլեկտրահաղորդականության և բևեռացման գործընթացների ուսումնասիրություն, քանի որ հեղուկ դիէլեկտրիկներում էլեկտրական հոսանքի առաջացմանը կարող են մասնակցել ինչպես իոնները, այնպես էլ դիսպերսված լիցքավորված մասնիկները։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ համասեռ էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը, քանի որ նման պայմաններում դաշտի ուժգնության տարածական փոփոխությունը կարող է առաջացնել մասնիկների վերաբաշխում և էլեկտրահիդրոդինամիկական շարժումներ։ Այս երևույթները կարևոր են ոչ միայն տեսական ֆիզիկայի, այլև կիրառական տեխնոլոգիաների համար, մասնավորապես՝ հեղուկ մեկուսիչների, էլեկտրական դաշտում մասնիկների տարանջատման և մաքրման, էլեկտրառեոլոգիական համակարգերի, տարբեր տեսակի էմուլսիաների և բարձրավոլտ էլեկտրատեխնիկական սարքավորումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Հեղուկ դիէլեկտրիկների դեպքում էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը կարող է կապված լինել նաև էլեկտրական ամրության հետ, քանի որ միջավայրում առկա մասնիկները և այլ աղտոտիչներ կարող են տեղային կերպով ուժեղացնել դաշտը և նվազեցնել մեկուսիչ համակարգի դիմադրությունը խափանմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ հեղուկ դիէլեկտրիկական միջավայրերում էլեկտրական դաշտի և դիսպերսված ֆազի փոխազդեցության օրինաչափությունները՝ կապելով միկրոսկոպիկ բևեռացման և լիցքերի շարժման գործընթացները համակարգի մակրոսկոպիկ էլեկտրական հատկությունների հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել ֆիզիկայի, էլեկտրատեխնիկայի, կոլոիդային քիմիայի, նյութագիտության և դիսպերս համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին ու ուսանողներին։