Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Նոյեմբեր, թիվ 11)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-09-06
History
Բանբեր Մատենադարանի
«Բանբեր Մատենադարանի»-ն հայագիտության կարևորագույն գիտական պարբերականներից է, որը նվիրված է հայ ժողովրդի հոգևոր, պատմական, մշակութային և գիտական ժառանգության ուսումնասիրությանը, պահպանմանն ու գիտական շրջանառության մեջ դնելուն։ Այն ներկայացնում է Մատենադարանի հարուստ ձեռագրական հավաքածուների, հին և միջնադարյան մատենագրության, պատմական փաստաթղթերի, վիմագրական նյութերի, հիշատակարանների և այլ արժեքավոր սկզբնաղբյուրների բազմակողմանի ուսումնասիրություններ՝ ընդգրկելով հայագիտության և հարակից գիտակարգերի լայն շրջանակ։ Պարբերականում տեղ են գտնում հայերեն ձեռագրերի նկարագրությանը, թվագրմանը, ծագումնաբանությանը, գրության վայրերին, ընդօրինակման պատմությանը և ձեռագրական ավանդույթներին վերաբերող հետազոտություններ, ինչպես նաև միջնադարյան հայ հեղինակների երկերի, թարգմանական գրականության, փիլիսոփայական, աստվածաբանական, պատմագրական, իրավական և գեղարվեստական ստեղծագործությունների գիտական վերլուծություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններին, քաղաքական ու հասարակական կյանքին, պետական կառույցներին, եկեղեցական հարաբերություններին, կրթությանն ու գիտությանը, մշակութային կապերին և միջազգային պատմական առնչություններին վերաբերող ուսումնասիրությունները։ Հրապարակվող նյութերը կարևոր են ոչ միայն իրենց պատմական բովանդակությամբ, այլև սկզբնաղբյուրագիտական արժեքով, քանի որ նպաստում են դեռևս քիչ ուսումնասիրված կամ նորահայտ ձեռագրական վկայությունների բացահայտմանը, դրանց համադրմանն ու գիտական մեկնաբանությանը։ Պարբերականը կարևոր տեղ է հատկացնում նաև հայ հին և միջնադարյան գրականության լեզվական, գրականագիտական ու բնագրագիտական քննությանը՝ անդրադառնալով գրական ժանրերի զարգացմանը, հեղինակային ավանդույթներին, բնագրերի տարբերակներին, լեզվական առանձնահատկություններին և հայ մատենագրության պատմական զարգացման ընթացքին։ Դրանում արտացոլվում են նաև հայ մշակույթի առնչությունները հարևան ժողովուրդների և քաղաքակրթությունների հետ, միջնադարյան գիտելիքի փոխանցման ուղիները, թարգմանական շարժման նշանակությունը և հայկական ձեռագրական ժառանգության դերը համաշխարհային մշակույթի պատմության մեջ։ Գիտական հոդվածների, ուսումնասիրությունների, բնագրերի հրապարակումների, ձեռագրագիտական դիտարկումների և աղբյուրագիտական նյութերի համադրությամբ պարբերականը ձևավորում է հայագիտական գիտելիքի կարևոր հարթակ՝ հնարավորություն տալով մասնագետներին և ընթերցողներին ծանոթանալու նոր հետազոտությունների, գիտական բացահայտումների ու վերանայումների։ Այն առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայագիտության, պատմագիտության, ձեռագրագիտության, մատենագիտության, բանասիրության, գրականագիտության, աղբյուրագիտության և մշակութաբանության զարգացման համար՝ միաժամանակ նպաստելով ազգային գրավոր ժառանգության պահպանմանն ու արժևորմանը։ Հրատարակությունը կարևոր գիտական և մշակութային արժեք է ներկայացնում ինչպես մասնագետ հետազոտողների, այնպես էլ հայ ժողովրդի պատմությամբ, հին գրականությամբ, ձեռագրական արվեստով և հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ ծառայելով որպես գիտական ուսումնասիրությունների, պատմական հիշողության պահպանման և հայ մշակութային ժառանգության հանրահռչակման նշանակալի աղբյուր։
Updated: 2026-11-17
Chemistry
Изучение межмолекулярных взаимодействий в системах, содержащих аминокислоту и поверхностно-активное вещество
Научная работа посвящена исследованию межмолекулярных взаимодействий в системах, состоящих из аминокислоты и поверхностно-активного вещества. Основное внимание уделяется тому, каким образом молекулы аминокислот взаимодействуют с молекулами поверхностно-активных веществ и как эти взаимодействия влияют на физико-химические свойства исследуемых систем. Подобные исследования имеют важное значение для понимания процессов, происходящих в сложных водных растворах, биологических средах и различных коллоидных системах. Аминокислоты обладают одновременно кислотными и основными свойствами и в зависимости от условий среды могут существовать в различных ионных формах, поэтому характер их взаимодействия с поверхностно-активными веществами во многом определяется строением компонентов, концентрацией, температурой, кислотностью среды и другими физико-химическими параметрами. Поверхностно-активные вещества, в свою очередь, способны концентрироваться на границах раздела фаз и образовывать ассоциаты или мицеллярные структуры, что делает их особенно интересными объектами для изучения межмолекулярных взаимодействий. В рамках исследования могут рассматриваться электростатические взаимодействия, водородные связи, гидрофобные эффекты, ван-дер-ваальсовы силы и другие виды взаимодействий, определяющие поведение компонентов в растворе. Особое значение имеет изучение того, как присутствие аминокислоты изменяет свойства поверхностно-активного вещества и, наоборот, каким образом поверхностно-активное вещество влияет на состояние и поведение аминокислоты. Для выявления этих закономерностей могут использоваться различные физико-химические методы исследования, позволяющие анализировать структуру и свойства растворов, процессы ассоциации, изменение поверхностного натяжения, электропроводности, спектральных характеристик и других параметров. Анализ экспериментальных данных позволяет установить характер взаимодействия компонентов и определить условия, при которых оно проявляется наиболее выраженно. Исследование подобных систем представляет интерес для фундаментальной химии, поскольку позволяет глубже понять механизмы самоорганизации молекул и формирования надмолекулярных структур. Одновременно результаты могут иметь прикладное значение для фармацевтики, косметической промышленности, пищевой химии, биотехнологии и разработки различных функциональных материалов, где аминокислоты и поверхностно-активные вещества используются совместно. Важной задачей работы является установление взаимосвязи между молекулярным строением компонентов и макроскопическими свойствами системы. Таким образом, исследование направлено на комплексное описание поведения аминокислотно-поверхностно-активных систем и выявление основных факторов, определяющих характер межмолекулярных взаимодействий между их компонентами.
Updated: 2026-09-23
Geography
Фрагменты палеоокеанической коры-офиолитовая ассоциация пород в пределах Армении (Малый Кавказ)
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-23
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հունվար, թիվ 1)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։
Updated: 2026-08-26
History
The Armenian genocide: history, politics, ethics
Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմական, քաղաքական և բարոյագիտական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների պատմական նախադրյալները, իրադարձությունների ընթացքը և դրանց երկարաժամկետ հետևանքները։ Քննարկվում են XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի քաղաքական զարգացումները, Օսմանյան կայսրության ազգային քաղաքականությունը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմաններում հայ բնակչության տեղահանություններն ու կոտորածները, ինչպես նաև միջազգային հանրության արձագանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղասպանության կազմակերպման քաղաքական մեխանիզմներին, պետական իշխանության պատասխանատվության խնդրին և պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությանը տարբեր պատմագիտական ու քաղաքական մոտեցումների շրջանակներում։ Ուսումնասիրվում են Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացները, պատմական հիշողության պահպանման առանձնահատկությունները, ժխտողականության հիմնախնդիրները և դրանց ազդեցությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների ու միջազգային քաղաքականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ցեղասպանության բարոյագիտական գնահատմանը, մարդկային արժանապատվության, արդարության, պատասխանատվության և պատմական ճշմարտության պահպանման հարցերին։ Կարևորվում են նաև զոհերի հիշատակի ոգեկոչման, վերապրածների վկայությունների, սերունդների պատմական հիշողության և ազգային ինքնության պահպանման փոխկապակցվածությունները։ Դիտարկվում են ցեղասպանության ուսումնասիրության միջգիտակարգային մոտեցումները՝ պատմագիտության, քաղաքագիտության, միջազգային իրավունքի, փիլիսոփայության և էթիկայի տեսանկյուններից։ Աշխատությունը նպաստում է Հայոց ցեղասպանության պատմական նշանակության, քաղաքական հետևանքների և համամարդկային բարոյական խնդիրների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, քաղաքագետների, ցեղասպանագիտության մասնագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների, փիլիսոփաների, իրավաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-14